De acht mensen kwamen in de jaren tachtig en negentig in Nederlandse gezinnen terecht, met goedkeuring van de overheid. Achteraf blijkt dat er bij hun adopties is gefraudeerd. Zo zijn er volgens hun advocaat Mark de Hek zichtbaar namen veranderd op paspoorten en staan er in hun dossiers tegenstrijdige gegevens over geboortedata en namen van biologische ouders.
Vier van de acht geadopteerden zouden volgens hun adoptiedossier deel zijn van een tweeling, wat na dna-tests niet bleek te kloppen. Vanwege de rammelende dossiers zijn zeven van de acht geadopteerden er nooit in geslaagd hun biologische familie in Sri Lanka op te sporen.
Over de auteur
Anneke Stoffelen is verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over de multiculturele samenleving en adoptie. Voor de podcastserie Een soort God onderzocht ze hoe mensen in een sekte belanden.
Volgens hun advocaat hebben de geadopteerden de afgelopen jaren kosten gemaakt voor zoekreizen, dna-tests, wijzigingen van hun naam- en geboortegegevens en psychologische hulp. ‘Deze mensen ondervinden nog dagelijks de gevolgen van de fraude bij hun adoptie’, zegt De Hek. Hij noemt het de omgekeerde wereld dat zij zelf opdraaien voor alle kosten, terwijl de adopties plaatsvonden onder de verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat. Daarom hebben zij nu de overheid gedagvaard.
De acht casussen worden volgens De Hek gebruikt als een proefproces, omdat er in deze specifieke zaken bewijs ligt dat er met documenten is gefraudeerd. ‘Maar ons kantoor staat een bredere groep van ruim dertig geadopteerden uit Sri Lanka bij. Wij hopen dat deze zaak zal leiden tot een generieke uitspraak waar ook andere geadopteerden iets aan hebben.’
Vorig jaar oordeelde het Haagse gerechtshof in de zaak van Dilani Butink al dat de overheid onrechtmatig heeft gehandeld bij haar adoptie in 1992. De staat vertrouwde destijds te veel op controle door de Sri Lankaanse autoriteiten, terwijl er genoeg signalen waren van misstanden. Daarom had Butink volgens het hof recht op volledige vergoeding van de schade die zij heeft geleden door haar adoptie. De staat is tegen de uitspraak in cassatie gegaan bij de Hoge Raad.
De casus van Butink is volgens De Hek niet helemaal vergelijkbaar met de nieuwe zaak, omdat haar adoptie van latere datum is. Toch zijn er overeenkomsten: ook in de jaren tachtig gold al dat moest vaststaan dat een adoptie in het belang van het kind was. Ook moest zijn vastgesteld dat de biologische ouders afstand hadden gedaan van hun kind. ‘Het was de taak van de overheid om daarop toe te zien’, zegt advocaat De Hek. ‘Maar dat is niet gebeurd.’
Zo zegt geadopteerde Sam van den Haak tegen de Volkskrant dat in haar adoptiedossier geen gegevens staan over haar biologische ouders, laat staan een afstandsverklaring. Ook is er geknoeid met haar geboortedatum, waardoor ze op papier een half jaar ouder is dan in werkelijkheid.
Stichting Flash, die verantwoordelijk was voor het merendeel van de adopties uit Sri Lanka, werd eind jaren zeventig al in de media in verband gebracht met kinderhandel. Volgens De Hek heeft de overheid bewust weggekeken van alle fraudesignalen.
Dat was ook de conclusie van de commissie-Joustra, die in opdracht van de regering buitenlandse adopties onderzocht. In 2021 concludeerde de commissie in een snoeihard rapport dat onder meer sprake is geweest van ‘baby farming’ (kinderen baren op bestelling) en kinderroof. Volgens Joustra was de overheid vanaf de late jaren zestig al op de hoogte van misstanden.
Toenmalig minister Sander Dekker bood excuses aan namens de staat en schortte per direct alle buitenlandse adopties op. In 2022 werden adopties uit zes specifieke landen weer mogelijk, waaronder de Filipijnen, Zuid-Afrika en Hongarije. Dit voorjaar werd Portugal toegevoegd aan die lijst.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden