Buitenaards leven moet niks hebben van de mensheid. ‘Ze negeren ons omdat ze klootzakken zijn’, stelde Theo Maassen zondag bij VPRO’s Zomergasten. Even was bij de nieuwe, veelal ernstige presentator de cabaretier hoorbaar zoals we die kennen. Hij sprak met de Belgische kosmoloog en theoretisch natuurkundige Thomas Hertog over de vraag of buitenaardse intelligentie bestaat. Hertog was stellig: na de miljarden jaren waarin aliens een signaal naar de aarde konden sturen, hadden ‘ze’ dat nog nooit gedaan. Dus: nee, we zijn alleen in het heelal. Het was een conclusie die de studio – formaat vliegtuighangar – nog wat leger maakte dan die, op het tweetal na, al was.
De eerste uitzending in 2023 van een kleine drie uur Zomergasten vormde in veel opzichten een nieuw begin. Maassen volgde Janine Abbring op, die het interviewprogramma zes jaar presenteerde. De karakteristieke caravan op het dak waarvan zij, omringd door hoogwater, haar studiogast ondervroeg, is afgevoerd. Maassen zat tegenover Hertog aan een tafeltje zo klein dat de twee elkaars lichaamswarmte en adem konden voelen. Zoals wijlen Wim Kayzer ooit zijn interviews afnam onder een kleermakerslampje, zo creëerde ook Maassen met deze opstelling intimiteit, op het randje van ongemak. Na Abbrings empathie, nu Maassens ontregeling, viel te verwachten. Maar niets daarvan.
Onder een enorme, soms hinderlijk flikkerende armatuur, bestookte Maassen de natuurkundige die jarenlang heeft samengewerkt met de befaamde Stephen Hawking met de grote vragen over de kosmos. Over het begin en het eind van de tijd. Over de oerknal, zwarte gaten, gravitatiegolven, pulsars en quasars. Over de theorieën die Einstein en zijn opvolgers, zoals Hawking en Hertog, daarover hebben ontwikkeld.
Maassen had zich grondig ingelezen, hij leek althans nergens verrast door de antwoorden die Hertog ontvouwde. Dat bewijs van vlijt had ook een nadeel: te weinig vroeg Maassen zich af of de kijker de warempel toch niet lichte kost wel kon verstouwen, of die niet behoefte had aan nadere duiding van de manier waarop ‘het ruimteweefsel waarop wij dobberen vibreert’. Theo, het beste jongetje van de klas, knikte vol begrip, ik kon het allemaal net niet bijbenen.
Hertog ontpopte zich als een bevlogen verteller die oprecht moeite deed in begrijpelijke taal het, ook voor hem, vaak onbegrijpelijke uit te leggen. Hij had tv-fragmenten gekozen die zijn betogen onderbouwden, maar geen verluchtiging boden. Terwijl een adempauze – lekker stukje muziek, mooi sportmoment, onbekommerd plezier – zo welkom was geweest.
Om mij onduidelijke reden roerde Maassen geen persoonlijke kwesties aan. We weten nu veel over Hertogs beroepsmatige interesses, maar niets over zijn achtergronden en motivatie. Nauwelijks iets over hoe het was jarenlang samen te werken met de grootheid Hawking, over hoe fascinerend en misschien ontroerend dat moet zijn geweest. De fysieke nabijheid van dat tafeltje benutte Maassen te weinig. Terwijl hij de bekentenissen er bij Hertog zo uit had kunnen trekken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden