Flirten en verliefd zijn. Stiekem naar clandestiene radiozenders luisteren, dansen op verboden muziek en samen het geloof koesteren in een betere toekomst. In het Roemeense drama Metronom zijn het jarenzeventigtijdsbeeld en de stille opstandigheid van de jeugd net zo raak getroffen als de alledaagse relatieproblemen die de 17-jarige Ana bezighouden. Bij alles voel je dat debutant Alexandru Belc enorm veel om zijn personages geeft, en dat is precies wat Metronom zo onvergetelijk maakt. De wurggreep van een totalitair systeem verbeelden is één ding, maar vervolgens ook nog voelbaar maken hoe jonge harten door dat systeem worden vertrapt: dat kunnen alleen de allerbesten. (KT)
Of Cate Blanchett nu geloofwaardig met het stokje zwaait of niet, haar megalomane dirigentenrol in Tár komt tot leven op een manier die weinig filmpersonages is gegund. Neem alleen al die minstens 9.000 dollar kostende Birkin-tas van Hermès (koopt, steelt of krijgt ze hem?), of de designpotloden waarmee ze haar partituren volkrabbelt: ze heeft een hele kast vol, terwijl deze (enkel tweedehands verkrijgbare) Blackwings al snel 520 dollar per doos kosten. Op internet vind je mensen die uitrekenden dat Társ potloden-collectie bijna 14.000 dollar waard is. Zoiets doe je alleen als een film een obsessie wordt, en dat is bij dit hallucinant ijzige meesterwerk om zo veel redenen totaal begrijpelijk. (KT)
Hét zomerdrama van 2023 ging al in de winter uit in de bioscopen. Aftersun kent een aanlokkelijk decor: lange, lome dagen in een resort aan de Turkse rivièra, waar een gescheiden jonge vader en zijn 11-jarige dochter een week of wat doorbrengen. Maar niets is zorgeloos in dit aandoenlijke en overrompelend droeve speelfilmdebuut van de Schotse regisseur Charlotte Wells. Vader Calum (Paul Mescal, Oscarnominatie) verbergt een diepe depressie en tracht een inhaalslag te maken als vader; het lukt hem allebei maar half. Dochter Sophie (Frankie Corio), op de drempel van de puberteit, zet ondertussen wat voorzichtige stapjes op het coming-of-agevakantiepad. Wells vat hun toenadering en verwijdering in een breiwerk van herinnering, droom en vakantiefilmpjes. Ambigu, maar geen moment vaag. ‘Magistraal’, aldus de vijfsterrenrecensie in de Volkskrant. (BB)
Voorafgaand aan de première van deze blockbuster-biopic rond ‘de vader van de atoombom’ verscheen een making-ofachtige teaser waarin het lijkt alsof regisseur Nolan, in zijn dwangmatige hang naar analoge effecten, op de set een heuse atoombom tot ontploffing brengt. Zie hem met zijn team in de woestijn staan, of hoe de montage impliceert dat het zíjn hand is die huivert boven de rode knop. De teaser suggereert óók dat de testexplosie de kern van de film is, maar bijzonder genoeg komen de spannendste en engste scènes ná de test. Oppenheimer is een feilloos geacteerde politieke thriller, die juist met zijn knap getroffen tijdsbeeld de apocalyps akelig dichtbij brengt. (KT)
Kunnen we empathie voelen voor de moeder die haar baby ’s nachts op het strand achterlaat bij opkomend getij? Het op ware feiten gebaseerde Franse rechtbankdrama Saint Omer werd op het filmfestival van Venetië bekroond met de Zilveren Leeuw. Aanvankelijk is nauwelijks emotie te herkennen in het gelaat van de Senegalese Laurence. Geleidelijk leren we meer over haar beknelde bestaan als student in Frankrijk. Cineast Alice Diop schudt haar verleden als documentairemaker slechts ten dele van zich af in haar fictiedebuut: via lange, statische en ononderbroken opnamen turen we mee in de rechtszaal. Daar zit ook de zwangere Frans-Senegalese schrijver Rama, die van plan is een moderne versie van Medea te schrijven. Saint Omer vraagt inzet van de kijker, om zich vervolgens naar binnen te wringen. Over moederschap gaat het, terloops racisme en onze kijk op de ander. (BB)
Het Spaanse enfant terrible Albert Serra leek met zijn tamelijk in zichzelf gekeerde filmprovocaties een doodlopende weg ingeslagen. Iemand die vier jaar geleden met plezier het einde haalde van Liberté, waarin een groepje onanerende en plasseksende Franse libertijnen in de 18de eeuw zoekt naar nieuwe vrijheden? Wat een zegen dat zelfs een van de grootste dwarsliggers van de Europese cinema in staat blijkt zichzelf opnieuw uit te vinden, zonder direct al zijn wilde haren te verliezen. Het mild-hallucinante Pacifiction deint rond een hoge Franse ambtenaar op Tahiti, die zich langzaam realiseert dat niet hij, maar veel ongrijpbaardere machten aan de touwtjes trekken. Een verrukkelijk neokoloniaal spiegelpaleis. (BJB)
Goed mogelijk dat het debuut van de Canadese Charlotte Le Bon in de eerste helft van dit jaar aan u is voorbijgegaan. Wellicht omdat haar verfilming van de beeldroman Une soeur (van Bastien Vivès, uit 2017) in eerste instantie lijkt op de zoveelste coming-of-age-exercitie. Of omdat ze zachtjes fluistert, waar zo veel andere films luider zijn. Falcon Lake speelt zich af in een even zonovergoten als spookachtige cocon, waar de 13-jarige Bastien op zomervakantie aan een meertje in het territorium belandt van de 16-jarige, hevig door de dood gefascineerde Chloé. Le Bons verfijnde gevoel voor sfeer en de chemie tussen acteertalenten Joseph Engel en Sara Montpetit laten Falcon Lake broeien tot hij vlam vat. (BJB)
Hij komt zijn geloof verspreiden of de boel anderszins naar zijn hand zetten, de hooghartige westerling in den vreemde. Onder anderen Werner Herzog maakte vanuit die premisse enkele krachtige, woeste films. IJslander Hlynur Pálmason doet het anders – en toch ook weer niet. Godland, waarin een jonge Deense priester geestig tevergeefs probeert de onder Deens bestuur staande IJslandse geesten te slijpen, is een kunstig gestileerde film waarin de waanzin zich aan de randen van het strenge 4:3-kader manifesteert. Bovendien vormt de film een slim commentaar op 19de-eeuwse fotografie en hoe daarnaar te kijken. Godland dwingt daarbij subtiel af de ogen wijd te openen: voor je het weet mis je iets. (BJB)
‘Waarom zet ze zo veel op het spel?’ Dat was de eerste verhaallijn die Laura Poitras te binnen schoot voor haar documentaire, toen ze op bezoek ging bij de vermaarde Amerikaanse fotograaf Nan Goldin. ‘Ze was pas net hersteld en uit de kliniek, nog fragiel. En vergis je niet: ze zette haar status als kunstenaar op het spel.’ Poitras volgt Goldins spannende en thrillerachtige strijd tegen de Sacklers, de farmaceutenfamilie die pronkt met miljoenendonaties aan musea en ondertussen Amerika overspoelt met zwaar verslavende pijnstillers; ook Goldin raakte verslaafd. Tegelijk vormt het kathedraalachtig opgebouwde All the Beauty and the Bloodshed ook een aangrijpend portret van het werk en persoonlijk leven van Goldin, de chroniqueur van de New Yorkse underground. (BB)'
En óf Barbie na alle hype – de eerste foto’s van Margot Robbie en Ryan Gosling in absurde neonkleurige pakjes op dito skates van vorige zomer, de trailers, de memes – nog kon verrassen. Greta Gerwig en haar meeschrijvende eega Noah Baumbach, lievelingen van de Amerikaanse onafhankelijke film, maakten van deze eerste telg uit het aanstaande Mattel Cinematic Universe een enthousiaste en aangenaam chaotische ideeënfilm. Het ene moment een verfilmd denkstuk over het patriarchaat waarin onnozele Kens exact bepalen tot hoever de can-do-mentaliteit van alle Barbies reikt, dan weer een hilarische, zuurstokgekleurde parodie op schijnwereldfilms als The Matrix en The Truman Show. (BJB)
Over de auteurs
Bor Beekman is sinds 2008 filmredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft recensies, interviews en langere verhalen over de filmwereld
Kevin Toma schrijft voor de Volkskrant over film, met een speciaal oog voor filmmuziek en horror.
Berend Jan Bockting schrijft sinds 2012 voor de Volkskrant over film.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden