Een aantal maanden geleden kreeg cabaretier en filosoof Tim Fransen een berichtje van zijn vriend en collega Theo Maassen. ‘Weet jij nog filosofen die ik kan interviewen?’, vroeg Maassen. ‘Het enige criterium is dat ze moeten uitblinken in hun vak.’
In de veronderstelling dat Maassen gasten zocht voor diens interviewpodcast Ervaring voor beginners, stuurde Fransen een aantal namen door. Maassen reageerde er niet op. Een paar weken later zag Fransen de aankondiging van de nieuwe presentator van het drie uur durende interviewprogramma Zomergasten. De prestigieuze baan ging naar Theo Maassen. Fransen: ‘Toen begreep ik dat de filosofen die ik doorstuurde misschien niet de status hadden die Theo zocht.’
Over de auteur
Gijs Beukers is mediaverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Het roer gaat om bij Zomergasten. Na zes jaar Janine Abbring, die werd geprezen om haar empathie en interviewvoorbereiding, is het vanaf zondagavond de beurt aan Theo Maassen (56), een ontregelende cabaretier die houdt van tumult – in maart stuurde hij nog een peuter weg bij een optreden – en vertrouwt op zijn improvisatievermogen. ‘Voor mijn podcast lees ik soms alleen de Wikipedia-pagina van een gast’, zei hij onlangs in de Varagids.
Hoe is de VPRO bij hem uitgekomen? En wat kan de kijker van hem verwachten?
Een programma moet af en toe van koers veranderen, zegt Sarah Sylbing, hoofdredacteur van de VPRO. ‘Janine was supergoed. Haar gesprekken mislukten eigenlijk nooit. We wilden een opvolger bij wie je niet altijd weet welke kant het gesprek op gaat, bij wie je soms onvergetelijke zomeravonden krijgt, maar bij wie het soms ook helemaal anders kan lopen dan gepland. Ook wilden we na Janine iemand die van huis uit geen journalist is, iemand die wat meer eigenheid en karakter meeneemt.’
Sylbing vond Zomergasten de afgelopen jaren ‘behoorlijk geregisseerd’. ‘Natuurlijk hebben ook de avonden met Theo een onderliggend thema, maar zijn gesprekken zullen minder gerepeteerd en van tevoren vastgelegd zijn. We moeten maar zien hoe dat uitpakt. Ik vind het ook spannend. Maar dat is ook fijn, dat het weer spannend is.’
David Kleijwegt, eindredacteur van Zomergasten, kwam in overleg met de redactie op het idee om Maassen te vragen. ‘Meer dan een interviewprogramma zie ik Zomergasten als iets waar een gesprek plaatsvindt’, zegt hij. ‘Het beste kroeggesprek dat er is. Ik wil dat twee mensen aan het einde van de avond nader tot elkaar zijn gekomen. Bij Theo gebeurt dat.’
Als interviewer is Maassen ‘dienstbaar en aanwezig’, zegt Kleijwegt. ‘Ik vind het moeilijk uit te leggen hoe hij dat doet. Hij is gewoon onmiskenbaar Theo Maassen.’
Presentator zijn van Zomergasten is ‘een giftig geschenk’, zegt Kleijwegt. ‘Je bent de schietschijf van televisiekijkend Nederland. Dus je moet iemand hebben die niet zenuwachtig wordt van een podium.’
Maassen heeft ervaring met interviewen. Tussen 2014 en 2016 maakte hij voor de VPRO 24 uur met. Recentelijk maakte hij indruk op Kleijwegt met zijn podcast Ervaring voor beginners, waarvoor hij voornamelijk mensen uit de culturele wereld spreekt.
Kleijwegt: ‘Wat ik daar hoor, is dat hij al vrij snel de sleutel tot iemands hart vindt. Misschien heeft dat ook te maken met zijn ruwe imago. Maar dat imago maakt hij helemaal niet waar. Er zit gewoon een fijne man tegenover je.’
Maassen is ‘net zo gevaarlijk als dat hij lief is’, zei cabaretier Peter Heerschop deze week in Trouw. ‘Je kunt zeggen: hij is een wolf in schaapskleren, maar hij is eigenlijk ook een schaap in wolfskleren.’
De zomergasten van 2023:
23 juli: kosmoloog Thomas Hertog
30 juli: cinematograaf Hoyte van Hoytema
6 augustus: politica Khadija Arib
13 augustus: schrijfster Bibi Dumon Tak
20 augustus: cartoonist Kamagurka (Luc Zeebroek)
27 augustus: theatermaker Alida Dors
Volkskrant-journalist Sheila Sitalsing, die te gast was in de podcast van Maassen, noemt hem ‘bere-aardig’. ‘Wat me opviel, was dat hij oprecht geïnteresseerd is’, zegt zij. ‘Maar hij is ook nonchalant en zegt dat hij zich nauwelijks heeft voorbereid. Door die combinatie – een ongedwongen gesprek voeren met een hypergeïnteresseerd iemand – heb je als gast zin om ontzettend je best voor hem te doen.’
Door een geintje of een compliment stelt Maassen je als gast gerust, zegt Tim Fransen, die ook door hem is geïnterviewd in Ervaring voor beginners. ‘Je voelt je veilig. Zodat je, als hij de confrontatie met je aangaat, weet dat het niet persoonlijk is, maar over de ideeën gaat.’
Binnen de vrijzinnig-progressieve VPRO is er getwijfeld over de keuze voor Maassen, zegt hoofdredacteur Sylbing. ‘Hij heeft toch het imago van een witte, boze man.’
Dat dankt hij aan Situatie gewijzigd, zijn tiende voorstelling, uit 2019. Die werd aangekondigd als een ‘monoloog over opkomst en ondergang van de witte man’. ‘Wat Maassen in zijn rol van voorvechter van de witte man demonstreert, is onbestemde angst, lichtgeraaktheid en onmacht’, schreef NRC daarover.
De VPRO biedt een podium aan een heleboel verschillende stemmen, zegt Sylbing. ‘Wij willen ook graag geluiden laten horen die niet helemaal in de tijdgeest passen. Tegelijkertijd is de presentator van Zomergasten niet het boegbeeld van de VPRO. Onze primaire taak is het maken van het allerbeste televisieprogramma, niet zozeer het hebben van een presentator die helemaal onze ideologie vertegenwoordigt.’
Sylbing had meer kritiek van de buitenwereld verwacht vanwege de keuze voor Maassen. ‘Maar ik heb vooral heel veel enthousiasme getroffen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden