N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Deze zaterdag begint de Queer & Pride Amsterdam. Voor de een is dat een feest dat qua vertier Koningsdag naar de kroon steekt, met name de botenparade (de Canal Parade) op 5 augustus. Voor anderen is alle drukte juist reden de stad te ontvluchten.
Achter de schermen van Queer & Pride heerst al lange tijd geen feeststemming meer. De oorspronkelijke organisator Stichting Pride Amsterdam moet het evenement van het gemeentebestuur tegenwoordig samen organiseren met Queer Amsterdam. En al proberen beide organisaties naar buiten zo veel mogelijk vrede en harmonie uit te stralen, in feite is het oorlog, konden we vorige week lezen in een reconstructie in Het Parool. Simpel gezegd: een strijd tussen de traditionele vrolijke homo, die in het weekend graag rondhangt in de Reguliersdwarsstraat, en van maandag tot en met vrijdag in pak aan de Zuidas vertoeft, tegenover de activist van kleur, die op de barricaden staat tegen élk onrecht. „Queer Amsterdam staat voor het [...] versterken van de [...] positie van álle mensen die zich identificeren als LGBTQIAP+”, aldus de organisatie op haar website. „Anti-discriminatie op alle vlakken is één van onze kernwaardes.” Aan Het Parool liet Queer Amsterdam weten helemaal niet te zitten wachten op vrolijke feesten en commerciële botenparades.
Queer Amsterdam is in de ban van intersectionaliteit, een woord dat overigens pas sinds 2018 in Van Dale staat. Aanhangers van die theorie willen alle deelstrijden tegen onderdrukking en ongelijkheid met elkaar verbinden. De strijd tegen lhbt-onderdrukking is de strijd tegen vrouwenongelijkheid, is de strijd tegen racisme, tegen (neo-)kolonialisme, tegen islamofobie en vaak ook tegen kapitalisme. Wat al die strijden gemeen zouden hebben, is een gemeenschappelijke ‘onderdrukker’: de witte, westerse, heteroseksuele cis-man.
Samen optrekken dus tot alle onrecht de wereld uit is. Van een feestje om alleen het homo-zijn te vieren kan geen sprake zijn. Het woord ‘homo’ is overigens al lange tijd uit de gratie bij deze beweging, en ook het woord ‘gay’ is op de website van Queer Amsterdam niet terug te vinden. De groep bedient zich van de term ‘queer’ of de eerdergenoemde, bekende letterreeks die steeds langer wordt.
Klinkt natuurlijk nobel: opkomen voor álle onderdrukten en niet alleen voor de eigen groep. Toch kun je daar kanttekeningen bij plaatsen. En daarbij laat ik het demoniseren van de witte man als boosdoener voor het gemak maar even achterwege.
Probleem is dat de groepen waarvoor intersectionele bewegingen opkomen, onderling soms strijdige ideeën en praktijken hebben. Dat leidt vaak tot conflicten en scheuringen, zie al het gedoe bij de politieke partij Bij1. Juist de strijd voor homorechten en -emancipatie is een lastig punt. Homo-emancipatie is nou net het verst gevorderd in het Westen. In andere culturen is het op zijn zachtst gezegd een aandachtspunt. Voor de strijd tegen vrouwenonderdrukking en seksisme geldt grosso modo hetzelfde.
De spagaat van intersectionaliteit komt bij de Queer & Pride onder meer naar boven bij het wapperen met Palestijnse vlaggen. Een vast ingrediënt van Queer & Pride is het Zero Flags Project: ieder jaar worden de vlaggen getoond van landen waar homoseksualiteit nog strafbaar is. Het idee is dat het aantal vlaggen uiteindelijk naar nul gaat. Dit jaar zijn er 69 vlaggen. Een daarvan is de Palestijnse. Maar de kans is groot dat de Palestijnse vlag tegelijk positief in beeld zal zijn, meegedragen door intersectionalisten die de strijd van het Palestijnse volk tegen de Israëlische onderdrukker een warm hart toedragen.
Op de Israëlische (nederzettingen)politiek valt veel aan te merken. En ook de richting waarin het land zich momenteel beweegt, baart mij grote zorgen. Maar vanuit homo/gay/queer-oogpunt is het raar om tegen het land te demonstreren. Tel Aviv is een van de weinige steden in het Midden-Oosten waar de lhbt-gemeenschap zich vrij kan bewegen. In Ramallah zou ik het niet proberen.
In veel islamitische landen is homoseksualiteit strafbaar. In Afghanistan en Iran maar ook Mauritanië en Saoedi-Arabië krijg je de doodstraf. In veel andere landen volgen levenslange straffen voor lhbt. In Egypte en Turkije zijn die wetten er niet, maar ook daar is een gaypride de laatste jaren niet meer vanzelfsprekend. Zelfs in Indonesië gaat het bergafwaarts.
De Queer & Pride zou dat aan de kaak moeten stellen. Voor het demonstreren tegen Israël zijn andere podia. Solidair gedrag tussen onderdrukten mag er niet toe leiden dat de primaire boodschap van wereldwijde homo-acceptatie en -emancipatie verwatert.
Aylin Bilic is headhunter en publicist. Ze vervangt op deze plek Rosanne Hertzberger.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC