Het warmst werd het afgelopen week woensdag op Sardinië, waar een meetstation in het binnenland heel kort de 46,2 graden aantikte. In Catalonië kwam het plaatselijke hitterecord op 45,1 graden, enkele tienden minder dan media aanvankelijk meldden, maar nog steeds liefst 1,3 graden warmer dan het Catalaanse record daarvóór.
Dat blijkt uit de cijfers van de weerstations van Zuid-Europa, na een week vol meteorologisch spektakel in het Middellandse Zeegebied. Vooral op Sardinië, in Spanje en op het Italiaanse vasteland werden tientallen plaatselijke records en recordjes gebroken. Maar ook in Frankrijk, Griekenland, Turkije en Kroatië en op Malta, Mallorca en Cyprus sloegen diverse weerstations hoger uit dan ooit.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech. Voor zijn coronaverslaggeving werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar.
Landelijke records sneuvelden daarbij echter niet. Zo brak Rome weliswaar 42,9 graden Celsius op dinsdag weliswaar zijn stadsrecord, maar nog niet het Italiaanse – en tevens Europese – warmterecord van 48,8 graden. Ook Zuid-Spanje bleef met 44,8 graden in Andújar ruim onder het landelijke record van 47,6, dat twee jaar geleden werd gevestigd. Bij aanvang van de week dachten meteorologen nog dat het Europese warmterecord wellicht zou sneuvelen.
De planeet maakt naar alle waarschijnlijkheid de heetste maand door die ooit is waargenomen, zo gaf Nasa vrijdag aan, met min of meer gelijktijdige hittegolven in Europa, Noord-Amerika en China. Ook de zeewarmte is uitzonderlijk: rond de 30 graden op sommige plaatsen in de Middellandse Zee, en daarmee zo’n vier graden warmer dan gebruikelijk voor de tijd van het jaar.
Vooral in Noord-Italië kreeg men intussen te maken met een ander door klimaatverandering versterkt fenomeen: noodweer. Meer dan honderd mensen raakten in de nacht van woensdag op donderdag gewond toen een hagelstorm met zwaar onweer over het gebied trok, vooral door ongelukken en vallende glasscherven . Vrijdag was het opnieuw raak: bij Milaan werd een tornado gezien, meer naar het westen vielen hagelstenen van meer dan 10 centimeter groot.
Door de opwarming van de aarde worden hagelstenen groter en de val van grote hagelstenen ook frequenter, wees recent onderzoek van het Europese stormcentrum ESSL uit. In Nederland, maar de toename is het sterkst in Noord-Italië, bleek daaruit. Op sociale media gingen donderdag en vrijdag dan ook beelden rond van gebutste auto’s, gesneuvelde ruiten, beschadigde zonnepanelen en handen van verbaasde getuigen die vuistgrote hagelstenen toonden.
Grandinata sopra Treviso.
O sarà un effetto della tempesta di calore? pic.twitter.com/fi3hvBvOFB
Toch was Italië niet het enige gebied met zwaar weer. Vooral in Oostenrijk en Duitsland viel afgelopen week lokaal tientallen millimeters regen, en in Slovenië en Kroatië kwamen enkele mensen om door ongelukken in extreem noodweer. Volgens de weerstations viel de meeste regen overigens in Schotland. Daar viel woensdag in een etmaal tijd plaatselijk haast zeven centimeter.
De extreme hitte in landen als Spanje, Italië en Griekenland weerhoudt Nederlanders er niet van om naar Zuid-Europa af te reizen voor hun zomervakantie. Ondanks bosbranden, watertekorten en code rood in vele gebieden, zien reisorganisaties nauwelijks omboekingen. ‘Mensen zijn reislustig en willen gewoon het liefst naar de zon’, zegt een woordvoerder van TUI.
Ondanks de jaarlijkse terugkerende hittetaferelen is het aantal reserveringen in de Zuid-Europese landen zelfs gegroeid ten opzichte van 2019. Dit blijkt uit cijfers van de European Travel Commission (ETC). Het wordt deze zomer weer druk in de vliegtuigen, nu 96 procent van de stoelen gevuld zijn. ‘Het aantal reizigers ligt weer op het niveau van voor corona’, ziet TUI.
Wat wel verandert, is dat meer toeristen neerstrijken in goedkopere landen. Servië, Bulgarije en Noord-Macedonië zijn de grote stijgers van de ongebruikelijke bestemmingen, rapporteert ETC. Goedkopere landen worden dit jaar vaker ontdekt, nu de meeste huishoudens minder te besteden hebben. De belangstelling voor Montenegro is dit jaar het meest gegroeid. Het aantal overnachtingen van Nederlandse toeristen daar is dit jaar met 156 procent toegenomen. ‘Het is een interessante bestemming qua prijs-kwaliteitverhouding’, zegt TUI. ‘We bieden voor het eerst in een aantal jaar weer reizen aan naar Noord-Macedonië en we zien ook daar meteen een grote belangstelling voor ontstaan.’
Ondanks de groeiende populariteit van goedkopere bestemmingen blijven klassieke vakantielanden als Frankrijk en Italië geliefd. ‘Net zoals elk jaar zijn Spanje, Griekenland en Turkije bij ons favoriete bestemmingen’, zegt TUI. Maar ook Scandinavische landen groeien volgens ETC lichtelijk in populariteit, met 7 tot 9 procent. De extreme warmte van Zuid-Europa lijkt dus wel voorzichtig een kleine groep vakantievierders naar het noorden te duwen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden