Als het een beetje tegenzit bij de formatie na de verkiezingen van 22 november, en deze bijvoorbeeld tweehonderd dagen duurt, dan hebben we evenveel missionaire tijd als demissionaire kabinetstijd erop zitten. En dan moeten de, op basis van beeldvorming via Twitter, Facebook, Instagram, Tiktok, reclamebureaus en reguliere media verkozen dames en heren het ook nog eens worden over de inhoud voor het eerste kabinet-Van der Plas, -Yesilgöz, -Timmermans, -Omtzigt of -Jetten.
We mogen op 22 november weer één hokje rood maken om de polarisatie in het land te meten. Wat zou het toch een verademing zijn als we, net als in het gewone leven, er wat meer van mogen vinden. Bijvoorbeeld een stem voor wat we wel willen en een stem voor wat we niet willen met dit land. Of bijvoorbeeld de stem verdubbelen in een eerste en tweede keuze, en die laten meetellen in een 60/40-verdeling. Hiermee heeft de verkiezing dan het draagvlak gemeten, en daarmee eigenlijk meteen ook al een coalitiekeuze opgeleverd, in plaats van politici hier zelf over te laten onderhandelen.
Het kabinet-Rutte IV is gevallen over migratie en gezinshereniging. Zowel de VVD als de ChristenUnie denken hiermee hun achterban bij volgende verkiezingen te behagen. Dat is nu althans de beeldvorming. Maar wat als we als kiezers nou meer mogen vinden over dat beeld, in plaats van één beeld te kiezen? Dat levert uiteindelijk een genuanceerdere mening op.
Daarnaast zou het goed zijn om de kiesdrempel te verhogen; een éénmansfractie houdt een Kamerzetel vast ten koste van een met draagvlak gekozen zetel. Een andere wijziging: een volksvertegenwoordiger die haar of zijn partij verlaat, verliest de Kamerzetel. Want zij of hij is verkozen op het partijprogramma, niet op individueel voortschrijdend inzicht. Als laatste toevoeging aan de nieuwe kieswet: de maximering van het aantal jaren premierschap, ter voorkoming van rare machtsmechanismes die de facto een democratische dictatuur opleveren.
Kortom, we hebben nog vier maanden. Dit moet toch te fixen zijn, in dit onwijs gave land met al die frisse partijtijgers?
Peter Kurpershoek, Amsterdam
In het uitstekende artikel ‘Internationaal strafrecht is volwassen geworden’ staat één onjuistheid. Het Rwanda Tribunaal veroordeelde Jean-Paul Akayesu in 1998 tot een levenslange gevangenisstraf wegens genocide en dat zou de eerste keer in de geschiedenis zijn dat een rechter een veroordeling wegens genocide uitsprak.
De rechtbank in Jeruzalem was echter eerder en veroordeelde Adolf Eichmann in 1961 tot de doodstraf wegens genocide op het Joodse volk. Eichmann had volgens het vonnis van de rechtbank samen met zijn mededaders de dood van miljoenen Joden veroorzaakt, ‘with intent to exterminate the Jewish People’.
Die intentie om een groep personen vanwege hun etniciteit te vernietigen is het centrale bestanddeel van het misdrijf genocide in het Genocideverdrag van 1948. De Israëlische Nazi and nazi collaborators punishment law van 1950 was de implementatie van het Genocideverdrag in de strafwetgeving van Israël, met een bijzondere bepaling voor de genocide op het Joodse volk, die met terugwerkende kracht van toepassing was op de Holocaust.
Bijzonder aan het Israëlische vonnis was ook dat de rechters in Jeruzalem voor het eerst beslisten dat universele rechtsmacht bestaat in geval van genocide: iedere staat mag een verdachte van genocide berechten.
Klaas Rozemond, Amsterdam
Een lezer vroeg zich af (Geachte redactie, 18/7) of het motief van Sigrid Kaags bedreigers daadwerkelijk vrouwenhaat is. De bedreigers zijn er immers niet voor uitgekomen dat ze vrouwen haten. Hieraan voegt de lezer toe dat hij geen mannen kent die vrouwen haten – sterker nog: mannen in zijn omgeving respecteren vrouwen, ‘of het nu mooie jonge meiden zijn of onze moeders en oma’s’.
Juist deze formulering maakt het onderscheid tussen seksisme en vrouwenhaat relevant. Seksisme gaat over het reduceren van vrouwen tot hun biologische geslachtskenmerken, om zo sociale normen en rolverdelingen te rechtvaardigen. De opsomming van de lezer is in dat licht bekeken dan ook seksistisch: de uitdrukking ‘mooie jonge meid’ reduceert vrouwen tot uiterlijke kenmerken en zet hen neer als lustobject. De verwijzing naar ‘moeders’ en ‘oma’s’ reduceert vrouwen tot hun sociale rol als zorgenden. Het is tekenend dat de lezer niet verwijst naar, bijvoorbeeld, collega’s of leidinggevenden.
Seksisme alléén is nog geen vrouwenhaat. Van vrouwenhaat spreken we als vrouwen vijandig of met geweld worden bejegend, op het moment dat zij taken vervullen en rollen aannemen die niet in lijn zijn met stereotypen – zoals de positie van minister. Om de lezer te helpen met zijn vraag: het motief van Kaags bedreigers is, daadwerkelijk, vrouwenhaat.
Nora Kindermann, Utrecht
Ik denk dat de brief van Luuk Knol zeer goed bedoeld is en ook zal de Volkskrant het goed bedoeld hebben om (bepaalde woorden uit) zijn tekst te citeren. Ik schrik echter van zijn woorden. Knol zegt vrouwenhaat niet te begrijpen en al helemaal niet jegens beschaafde, intelligente vrouwen.
Als ‘beschaafde en intelligente’ vrouw wil ik hier toch mijn afkeer uitspreken over deze belachelijke toevoeging. Geen enkele vrouw mag gehaat worden om haar vrouw-zijn, en privileges in welke vorm dan ook mogen in deze kwestie geen enkele rol spelen.
Anke Verschoor, Breda
Naar aanleiding van reacties over vrouwenhaat wil ik toch graag even het volgende opmerken: het wordt de hoogste tijd dat het deel van Nederland dat misogynie niet begrijpt, dan wel ontkent, eens een boek over het onderwerp erbij pakt.
Ik kan A brief history of Misogony, the world’s oldest prejudice van Jack Holland en Down Girl van Kate Manne van harte aanbevelen. Lees en verlicht uzelf. En vorm daarna pas uw mening. (Johan Derksen zou er zeker wat van opsteken, en dat is dringend nodig gezien het grote platform dat hij heeft.)
Misogynie is niet simplistisch het haten van vrouwen, het is een zeer ingewikkeld systeem dat is geïntegreerd in onze westerse samenleving. Net zomin als feministen alle mannen haten, haten misogynisten alle vrouwen. Het is de hoogste tijd voor het openen van de ogen. Deze ‘strijd’ is nog lang niet gestreden. En als dat goed gebeurt, kan dit alleen maar verbeteringen opleveren, voor alles en iedereen.
Floor Scholten, Amsterdam
Door de zomertijd blijft het nu ’s avonds een uur langer warm. In ‘recordmaand juni’ hield ik ’s avonds de achterdeur en de deur naar mijn terrasje wijd open totdat ik naar bed ging, al begon de lucht dan pas echt lekker koel te worden.
Zonder zomertijd, dus min 1 uur op de klok, zou alles nog een uur langer (respectievelijk koeler) hebben kunnen doortochten, met een lagere nachttemperatuur tot gevolg. Een extra reden om de zomertijd af te schaffen, lijkt me.
Hans Muus, Utrecht
Na het lezen over de aankoop van het middelmatige schilderij van Puvis de Chavannes door het Van Gogh Museum voor meer dan 1 miljoen euro (Ten eerste, 19/7), alleen omdat Van Gogh zelf het een interessant schilderij vond, vroeg ik me af: wat moet een schilderij kosten dat op zijn beurt weer bewonderd werd door Puvis de Chavannes? En zo kunnen we eindeloos doorgaan.
Jos Bonink, Vercheny (Frankrijk)
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Een beweging als Extinction Rebellion heeft, door te kiezen voor ‘het uitsterven’ als uitgangspunt, een connotatie gekregen die een groot risico op een polariserende tegenbeweging met zich meebrengt. Dat kan de zo gewenste zonnige toekomst in de weg gaan staan.
Als we naar het stemgedrag kijken bij de laatste verkiezingen, zijn er verontrustende signalen van een mogelijke patstelling in het aanpakken van de grote, klimaatgerelateerde problem. Mijn advies aan de Extinction Rebellion-strategen is daarom om de acties te verleggen naar de doelgroep die wel eens voor een doorbraak kan zorgen.
We moeten voorkomen dat de jeugd die mag (en in deze kwestie zelfs moet) stemmen, eenzelfde passiviteit aan de dag legt in de gang naar het stembushokje, als de jeugdige thuisblijvers toen het om wel of geen Brexit ging. Een regelrechte afgang, waarin de toekomst van een aanstormende generatie op sterk water werd gezet. Dus bestorm de podia die de jeugd niet alleen laten bewegen op festivals, maar ook in de richting van het stemhokje. Met jezelf vastplakken op asfalt redden we het niet.
Maarten Pijnenburg, Schijndel
Dertien jaar Rutte is te veel, stelt Peter van der Heiden. Maar hoe zit het met burgemeesters? Zo heeft Amersfoort burgemeester Lucas Bolsius, die er net als Rutte al sinds 2010 zit.
Bolsius gaat Source: Volkskrant