Dat heeft Tata donderdagmiddag bekendgemaakt nadat Nu.nl had gemeld dat het klimaatplan dat het staalbedrijf in 2021 presenteerde nu al wordt herzien. Op grond van interne notulen concludeert Nu.nl dat er zelfs wordt overwogen om helemaal geen staal meer te maken met waterstof en alleen nog oud schroot om te smelten in elektrische ovens. Dit zou betekenen dat het bedrijf niet langer zeer hoogwaardig staal produceert en inkrimpt, met verlies van vele banen tot gevolg. Zowel de centrale ondernemingsraad als vakbond FNV, die aan de wieg stond van de staal-uit-waterstofstrategie, zien dat scenario helemaal niet zitten.
Twee jaar geleden omarmde Tata, de grootste CO2-uitstoter van Nederland, het FNV-plan om over te stappen op de zogenoemde DRI-technologie, waarbij staal uit ijzererts wordt gewonnen met behulp van waterstof, aardgas en elektrische ovens. Tot die tijd had het bedrijf ingezet op een toekomstplan waarin het CO2 in een leeg gasveld onder de Noordzee zou pompen. Maar mede onder druk van alle negatieve publiciteit over de luchtvervuiling door de fabriek, besloot Tata met de vakbond mee te buigen.
Juist dit streven naar ‘groen staal’ bezorgde het bedrijf in de nationale politiek weer enig krediet. Het zou even duren, maar dan zou Nederland de schoonste staalfabriek ter wereld krijgen, zo was het idee. Maar Tata stelde dit voorjaar al dat het meer tijd nodig had om de DRI-strategie verder uit te werken. En nu wordt dus duidelijk dat ‘extra inzichten zijn ontstaan die het noodzakelijk maken opnieuw naar onze plannen te kijken’. Het bedrijf benadrukt dat het uitgangspunt nog altijd is ‘een realistische, haalbare en breed gedragen route naar groen staal en een schone leefomgeving te bewandelen’.
De berichtgeving van Nu.nl suggereert dat die route weleens zou kunnen bestaan uit een inkrimping van de fabriek. Naast het totaal schrappen van de productie met groene waterstof ligt er ook een scenario op tafel waarin fors minder staal op die manier wordt gemaakt. Ook wat betreft het type en aantal ovens zouden nog verschillende opties worden overwogen.
Een belangrijke vraag die direct boven de IJmond hangt, is wat er in die scenario’s gebeurt met de kooksgasoven. Die vormt de grootste steen des aanstoots, omdat die nog altijd met enige regelmaat vervuilende stoffen uitstoot. Tata staat inmiddels onder verscherpt toezicht van de provincie Noord-Holland, omdat het aantal incidenten met de kooksfabriek maar niet afneemt. Als de situatie niet verbetert, dreigt sluiting van het bedrijfsonderdeel.
Veel actievoerders uit de omgeving en de milieubeweging zouden een sluiting van kooksgasoven toejuichen. Tegelijkertijd waarschuwen anderen dat de oven essentieel is voor het voortbestaan van de fabriek en dat sluiting dus weleens het einde van Tata in IJmuiden zou kunnen beteken. Voor de autonomie van Europa zou dat niet goed zijn, omdat het de afhankelijkheid van buitenlandse staalfabrieken vergroot. Terwijl de vraag naar hoogwaardig staal zeker de komende jaren groot blijft, nu er voor de energietransitie met alle windmolens en elektrische auto’s grote vraag naar is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden