China is soms moeilijk te begrijpen met een westerse intuïtie. Op de Chinese beurs zijn rode cijfers bijvoorbeeld goed nieuws, omdat ze op koerswinsten wijzen. In China is rood namelijk een belangrijk symbool van geluk. Koersverliezen worden daarentegen weergegeven in het groen. Precies het omgekeerde dus als in de Verenigde Staten of Europa.
Een andere verwarrende gevoelskwestie is de economische groei. Naar westerse maatstaven is een aanwas van het bruto binnenlands product (bbp) van 6 procent of meer exorbitant, maar in China is het slecht nieuws. In het tweede kwartaal van dit jaar bedroeg de economische groei er 6,3 procent in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Economen hadden gerekend op 7,1 procent. Vergeleken met het eerste kwartaal lag het bbp in de maanden april tot en met juni 0,8 procent hoger.
Over de auteur
Daan Ballegeer is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over financiële markten en centrale banken.
Een kleine troost is dat een groei van 6 procent in de Chinese cultuur, waarin getallen een belangrijke rol spelen, nog een positieve bijklank heeft. Het geloof in numerologie gaat terug tot Confucius en het taoïsme. De getallen 6, 8 en 9 brengen geluk omdat ze klinken als woorden met positieve betekenissen zoals ‘welvaart’ en ‘lang leven’. Het getal 4 brengt dan weer ongeluk, omdat het lijkt op het Chinese woord voor ‘dood’.
Hoewel 6 beter is dan 4, klint het toch minder goed dan 8. Er is voldoende reden tot teleurstelling. In het tweede kwartaal van 2022 waren veel grote Chinese steden nog in lockdown vanwege de coronapandemie, waardoor de economische activiteit voor het hele land abnormaal laag was. Hierdoor is de groei achtergebleven bij de oorspronkelijke verwachting
Hierdoor was een hogere groei te verwachten dan wat uit de bus is gekomen.
Wat niet helpt, is dat de export in dalende lijn zit, de kleinhandelsverkopen zwak zijn en de werkloosheid onder jongeren is gestegen tot meer dan 21 procent. Ook zwalkt de vastgoedmarkt. In de eerste helft van dit jaar lagen de investeringen in deze sector 7,9 procent lager dan een jaar eerder, en zowel de huizenprijzen als de -verkopen nemen af.
Exemplarisch voor de malaise zijn de verliezen die Evergrande deze week heeft bekendgemaakt. Deze Chinese vastgoedontwikkelaar, een van de belangrijkste bouwers van nieuwe appartementen, leed in 2021 en 2022 een verlies van omgerekend 72 miljard euro. Het is niet de enige partij die in slechte papieren zit. Sectorgenoot Greenland, dat deels in handen van de overheid is, kon deze week een lening niet terugbetalen.
‘Vastgoed is de sleutel tot het oplossen van de verschillende huidige problemen’, verklaarde Jacqueline Rong, hoofdeconoom China bij BNP Paribas, tegen persbureau Bloomberg. ‘De meest urgente ondersteuning voor vastgoed, is het stabiliseren van het aanbod. Te veel ontwikkelaars zitten in de problemen. Als er nog meer grote faillissementen plaatsvinden, zal de woningbouw tot stilstand komen.’
Daarnaast is er de kwestie van de inflatie. In juni bedroeg deze 0 procent, waardoor het reële gevaar van deflatie ontstaat. Een aanhoudende daling van het algemeen prijspeil is vergif voor elke economie. In dat geval kunnen consumenten uitgaven uitstellen, in de verwachting dat ze later minder hoeven te betalen. Het gooit een moersleutel in de economische motor, omdat bedrijven dan moeilijker hun producten kwijtraken en hun investeringen verminderen.
China heeft deze week een plan bekendgemaakt om de consumentenuitgaven op te drijven. Huishoudens moeten onder meer gemakkelijker leningen kunnen krijgen om hun woning op te knappen of nieuwe huishoudelijke apparaten te kopen. Volgens analisten zal het plan echter slechts beperkte economische gevolgen hebben.
Later deze maand komt het Politbureau van de Communistische Partij bijeen om het economisch beleid voor de rest van het jaar vast te leggen. Rong hoopt dat er maatregelen komen om de kapitaalverstrekking aan de vastgoedsector aan te moedigen, zodat tenminste lopende projecten kunnen worden voltooid. Er kunnen ook extra overheidsuitgaven komen om de economie aan te zwengelen, hoewel het onwaarschijnlijk lijkt dat dit een grootschalig pakket zal zijn. China mikt voor dit jaar op een economische groei van ‘maar’ 5 procent.
Intussen probeert Beijing de economie op andere manieren te stimuleren. Zo zat premier Li Qiang vorige week samen met de bazen van grote Chinese techbedrijven om hen aan te zetten om meer personeel aan te nemen. Daarnaast werkt de regering aan een detente met de Verenigde Staten. De afgelopen maand bezochten zowel de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry als minister van Financiën Janet Yellen China om de klimaat- en handelsagenda te bespreken. Omgekeerd zouden er de komende weken drie Chinese ministers afreizen naar Washington.
Volgens de Japanse zakenbank Nomura zal de Chinese economie niet snel de weg verder omhoog vinden. ‘Financiële markten moeten hun verwachtingen temperen en voor volgend jaar rekening houden met een economische groei van 4 procent.’ Een getal des doods dat de communistische leiders vast zullen willen vermijden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden