Na drie maanden stelt de hoofdredacteur van De Tijd vast dat leerling Jacques de Jong (17) geen stuk foutloos in de krant heeft gekregen. ‘Gelukkig ging ik in militaire dienst’, zal De Jong optekenen in een terugblik. ‘Een soort onbezorgde vakantie’, met alle tijd voor een schriftelijke cursus journalistiek. Waarna bij een krant in het Gooi een carrière begint die letterlijk doorloopt tot in een hospice. In zijn sterfkamer voltooit hij zijn laatste webkrant.
In 1965 wordt hij eindredacteur bij de Volkskrant. Van een overstap naar de Vara-radio krijgt hij spijt. ‘Totaal niet mijn stiel. Wel leerde ik kort schrijven en duidelijk spreken.’ Hoewel bij de krant geldt ‘weg is weg’, mag hij terugkeren. Bureauwerk wordt routine, het correspondentschap Utrecht betekent verlossing. Zij het dat zijn huwelijk strandt en hij de zorg krijgt voor tieners Jacqueline en Daan. Hun jeugd verliep zo normaal mogelijk, zegt Jacqueline. ‘Wel op onszelf en ieder voor zich. Met als houvast: om zes uur thuis.’ Met hun vader, zijn leven lang fervent sporter, stonden ze op de tennisbaan, ze fietsten en schaatsten (en spijbelden bij natuurijs). Daan reed wielerkoersen.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Andermaal in Amsterdam vindt Jacques zijn ‘slinger’ niet meer. ‘Na mijn pensioen begreep ik pas dat ik niet in teamverband kon werken. Ik was een geboren einzelgänger.’ De krant leent hem uit als docent, eerst voor de nieuwe postdoctorale opleiding journalistiek in Rotterdam. Twee van zijn studenten werden hoofdredacteur. Op de Hogeschool Tilburg maakte Raoul du Pré, nu chef politieke redactie van de Volkskrant, onder De Jongs leiding de weekkrant Argus. ‘Oefenen met nieuws, repo’s, interviews, alles. Waarheidsgetrouw met de klas een redactie zijn. Op vrijdag met Jacques naar de drukpers. Met lesgeven en orde houden had hij minder op. Lekker een krantje maken, wie doet er mee?’
Vervroegd gepensioneerd versterkt De Jong een barbershopkoor. In Kockengen wordt kleindochter Belle geboren. Banjeren door het dorp, hand in hand elk aan een kant om een lantaarnpaal zwieren en dan botsen. IJsjes eten, zwemmen, voorlezen. Opa leert haar computeren. Zonder sturing – ‘Ik wist nauwelijks dat hij journalist was’ – kiest ze hetzelfde vak. ‘Hij was stiekem apetrots.’
Jacques keert terug naar zijn geboortestad Haarlem. Aan het Spaarne verzorgt hij boekpublicaties, hij schrijft fictie en fotografeert vanuit de badkamer spectaculaire luchten voor een eigen uitgave. Na het modeltekenen bij Kunstkring De Acht praat hij in de kroeg bij met medelid Erik Kwant. Hij noemt De Jong ‘een begenadigd tekenaar en fotograaf. Scherpzinnig en eigenzinnig. Een doorzetter. Hij kon niet tegen onrecht.’
In Haarlem zet Jacques begin 2005 webkrant de Volksknar op. ‘Mijn belangrijkste wapenfeit.’ Het clubblad van het Genootschap van Ouweknarren van de Volkskrant ‘zag er nog niet uit’. Versterking komt van collega’s, er vormt zich een kleine redactie, andere pensionado’s dragen bij als auteur.
De ‘Knar’ wordt een actuele, gevarieerde informatiebron, met interviews, series, primeurs en columns. De Koninklijke Bibliotheek neemt het blad als immaterieel erfgoed op in de collectie.
Oud-Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes: ‘Jacques’ betrokkenheid bij de krant werd manifest als maker van de Volksknar. We mogen hem dankbaar zijn.’ Knar-redacteur Maurits Schmidt roemt zijn ‘veelzijdige bescheidenheid en bescheiden veelzijdigheid’.
In een ‘hieperdesjiek’ hospice, waar hij op 29 juni zou overlijden, volbrengt de oprichter, hoofdredacteur, directeur, verslaggever, eind- en opmaakredacteur, fotograaf, boekhouder, pr-manager en bezorger een laatste krachttoer op de computer. Driehonderd abonnees ontvangen zijn laatste ‘krantje’ – nummer 407, jaargang 18. In een tv-uitzending van NH Nieuws meldt hij opgewekt: ‘Ik kan je aanraden om hier allemaal dood te gaan.’ Hij was niet bang. Na een cursus stoïcisme was hij ‘indifferent’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden