Niemand bekritiseert Hun Sen, ook Facebook-moederbedrijf Meta niet. Meta blokkeerde onlangs het account van de Cambodjaanse sterke man wegens het oproepen tot geweld tegen politieke opponenten. Voor straf mag Facebook-fanaat Hun Sen zes maanden niets posten aan zijn veertien miljoen volgers.
De Cambodjaanse premier wachtte niet af tot hij weer op Facebook mocht: hij sloot zijn account en stapte over op Twitter en Telegram. Daar gaat een trollenleger onder leiding van zijn tweede zoon Manet door met het intimideren van critici, afgewisseld met lof voor de ‘prinselijk verheven grootste oppercommandant van de glorieus overwinnende strijdkrachten’. Zo wil Hun Sen worden genoemd.
Over de auteur
Marije Vlaskamp schrijft voor de Volkskrant over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was achttien jaar correspondent in Beijing.
Maar strijk de ‘vader van alle Cambodjanen’, ook een voorkeursnaam, niet tegen de haren in. Met critici worden korte metten gemaakt: ze worden vermoord, opgesloten of verbannen. De ene na de andere politieke partij probeerde mee te doen aan de democratie die het Zuidoost-Aziatische land in naam is, maar na meer dan drie decennia Hun Sen is er vrijwel geen oppositie tegen Huns Volkspartij Cambodja (CPP) over.
Om op zondag 23 juli Hun Sen en zijn CPP de overwinning te garanderen, zijn bij deze landelijke verkiezingen zelfs oproepen strafbaar gesteld bij wijze van stil verzet niet te gaan stemmen. Voor Hun Sen staat deze keer meer op het spel dan de almacht van zijn partij in het kabinet en parlement: de vestiging van een heuse Hun-dynastie.
Een paar weken geleden droeg vader Hun de CPP-partijvlag over aan de politiek onervaren Manet, die met militaire topfuncties is klaargestoomd voor het premierschap. Dat de nu 45-jarige Manet is voorbestemd om te leiden, weet de bijgelovige Hun Sen al sinds de geboorte. Volgens de mythe rond de machtigste familie van Cambodja verscheen namelijk boven het boerenhuis waar Manets moeder in de barensweeën lag, een lichtschijnsel als teken van de aanwezigheid van bovennatuurlijke wezens.
Hun Sen zelf groeide op in een verarmd boerengezin. Vandaar dat hij als derde van in totaal zes kinderen tijdens zijn middelbareschooltijd in de hoofdstad Phnom Penh in een boeddhistische tempel werkte en woonde. De enige maaltijden waren de restjes van aalmoezen die monniken hadden overgelaten voor plattelandskinderen zoals hij.
Destijds, aan het eind jaren zestig, verkeerde Cambodja in een precaire situatie. In buurland Vietnam woedde een burgeroorlog tussen door de Sovjet-Unie gesponsorde communisten in het noorden en een door de Verenigde Staten gesteunde rechtse dictator in het zuiden. De Cambodjaanse koning Norodom Sihanouk stond oogluikend toe dat Vietnamese communisten zijn land gebruikten als uitvalsbasis. Vervolgens bombardeerden de Amerikanen in het geheim het Cambodjaanse platteland.
Nadat Amerikaanse bommen de gewassen van zijn vader hadden vernield, zou de destijds 18-jarige Hun Sen zijn toegetreden tot een nieuwe communistische beweging: de Rode Khmer, die werd geïnspireerd door de extreemste kanten van het Chinees maoïsme.
Toen de Rode Khmer in 1975 de macht veroverde, verzonk Cambodja in geweld. Naar schatting anderhalf tot twee miljoen Cambodjanen verhongerden, werkten zich onder dwang dood of werden geëxecuteerd.
Overal zag de Rode Khmer vijanden, ook intern: toen Hun Sen in ongenade viel bij een zuivering, liep hij over naar de Vietnamezen. Die hielpen hem zijn voormalige strijdmakkers in de pan te hakken. Zijn militaire succes werd beloond met politieke functies: in 1979 werd Hun Sen als 26-jarige de jongste minister van buitenlandse zaken ter wereld, in 1985 gevolgd door het premierschap.
Hun Sen liet de macht nooit meer los, ook niet toen in de jaren negentig onder auspiciën van de internationale gemeenschap van Cambodja een democratie werd gemaakt, compleet met een tribunaal om betrokkenen bij de Rode Khmer-genocide te berechten.
Met een combinatie van sluw populisme, intimidatie en geweld zette hij de prille democratie naar zijn hand, net zo lang tot iedereen die hem een strobreed in de weg kon leggen, onschadelijk was gemaakt. Beschuldigingen over zijn betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen in de Rode Khmer-tijd en de daaropvolgende burgeroorlog bleven in de doofpot.
Om tot zijn dood onaantastbaar te blijven, heeft de inmiddels 70-jarige Hun Sen naast Manet nog twee kinderen op sleutelposities gemanoeuvreerd. Onduidelijk is of de politiek onervaren Manet al deze zomer premier wordt of dat zijn vader hem tot de verkiezingen in 2028 in de wachtkamer van het Cambodjaanse parlement laat warmdraaien.
Manet, die is opgeleid aan een Amerikaanse militaire academie en een Britse universiteit, moet nog een eigen imago vinden. Hun Sen dook in zijn jongere jaren graag op in een rijstveld om met de sikkel in de hand zijn boerenafkomst te onderstrepen. Tot hij net zo veel gezag en angst inboezemt als zijn vader, doet Manet er het beste aan zich te profileren als frisse maar kundige technocraat.
3x Hun Sen
Hun Sen heeft zeker vijf verschillende aliassen voor zijn geboortenaam Hun Nal, oftewel ‘dikkertje’.
Hun Sen haalde onlangs op Twitter fel uit naar de Amerikaanse regering wegens de omstreden levering van clusterbommen aan Oekraïne. Cambodja kampt nog steeds met de dodelijke gevolgen van die wapens.
Zoon Hun Manet heeft al twee keer de belangrijkste beschermheer van zijn vader, de Chinese president Xi Jinping, ontmoet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden