Dat blijkt uit een representatieve peiling van I&O Research, die afgelopen weekeinde is gehouden onder 2.736 Nederlanders van 18 jaar of ouder. Het onderzoeksbureau houdt elke maand een peiling en heeft nu voor het eerst de combinatie PvdA/GroenLinks als één lijst aan de respondenten voorgelegd.
De aankondiging van de vergaande samenwerking valt goed bij linkse kiezers. De leden van beide partijen stemden, zoals was verwacht, afgelopen maandag in met een gezamenlijk verkiezingsprogramma en één kandidatenlijst. PvdA/GL zou op dit moment 28 zetels halen, tegen (bij elkaar opgeteld) 23 vorige maand. In de huidige Tweede Kamer staan de partijen samen op 17 zetels.
De stijging is opmerkelijk, omdat nog niet bekend is wie de lijsttrekker wordt van het linkse verbond. Linkse kiezers lijken vooral te vallen voor het linkse machtsblok dat kan ontstaan. GroenLinks-fractieleider Jesse Klaver maakte woensdag bekend dat hij niet als lijsttrekker beschikbaar is, maar wel in de Tweede Kamer wil blijven.
Bij de VVD-achterban heerst grote tevredenheid over de keuze voor Dilan Yesilgöz-Zegerius als beoogd lijsttrekker. De huidige demissionair minister van Justitie en Veiligheid is ook aantrekkelijk voor kiezers van JA21 en BBB, die haar als reden noemen voor een eventuele overstap. BBB daalt, van 28 naar 21 zetels.
De VVD komt op 25 zetels (drie meer dan vorige maand), de PVV van Geert Wilders stijgt van 12 naar 15, terwijl JA21 juist zakt van 8 naar 6 gepeilde zetels. Voor het eerst ziet I&O dat respondenten (met 36 procent) immigratie en asiel hun eerste zorg noemen.
I&O-onderzoeker Peter Kanne verklaart de groei van de VVD en de daling van BBB vooral uit de aandacht voor juist dat onderwerp: ‘Immigratie en asiel is als gevolg van de kabinetscrisis het belangrijkste thema geworden, waar de VVD met Yesilgöz van profiteert. Terwijl BBB het vooral moet hebben van ophef over landbouw en stikstof, wat nu juist is weggezakt.’
Grote ongewisse factor in dit tussentijdse onderzoek blijft de vraag wat Pieter Omtzigt gaat doen. Mocht het voormalige CDA-Kamerlid meedoen met een eigen partij, dan peilt I&O hem op het ongekende aantal van 46 zetels. Van een driestrijd is dan geen sprake meer. Vooral BBB zou fors onder Omtzigt lijden en naar verwachting tien zetels aan hem moeten afstaan.
Omtzigt is aantrekkelijk voor kiezers van bijna alle partijen. Alleen kiezers die in 2021 GroenLinks of SGP stemden, voelen zich nauwelijks tot hem aangetrokken. Een eventuele terugkeer naar het CDA maakt Omtzigt een stuk minder aantrekkelijk: de kwakkelende partij (gepeild op slechts 5 zetels) haalt dan weliswaar 17 zetels, maar dat zijn er 29 minder dan wanneer Omtzigt met een eigen lijst komt.
Zorgelijke tijden zijn ook aangebroken voor D66, dat op dit moment 9 zetels haalt. Bij de vorige verkiezingen, met Sigrid Kaag als lijsttrekker, waren dat er nog 24. Na de aankondiging van het vertrek van Kaag heeft Rob Jetten, demissionair minister voor Klimaat en Energie, zich kandidaat gesteld. Klimaatverandering is, na immigratie en asiel, het tweede onderwerp dat de kiezer het meeste bezighoudt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden