De snelste wandelaar van de Nijmeegse Vierdaagse van vorig jaar, Rojé Haan (56), loopt er dit jaar chagrijnig bij. Hij behoort tot een klein groepje snellopers dat ieder jaar op de langste afstand van ’s lands grootste wandelevenement – de vier keer 50 kilometer – als eerste probeert te finishen.
Haans ongenoegen is niet veroorzaakt door de fitte twintiger die hem op de tweede dag van de Vierdaagse in alle vroegte aan kop vergezelt. Het komt door het ‘verpeste’ uitzicht daar weer voor. Daar rijdt vanaf de start een auto met een bord erachter waarop staat: SAFETY CAR, MAX 8 KM/H, NIET INHALEN.
De safetycar is een novum bij de 105de editie van de Vierdaagse. Bedoeld om snellopers zoals Haan af te remmen. Na de start om 4.00 uur ’s nachts op het Wedren in Nijmegen wordt altijd stap voor stap de route afgezet. Niet in een keer, om onnodige verkeershinder over een afstand van 50 kilometer te voorkomen. Het probleem: de snellopers gaan harder dan de afzetters, waardoor ze in het donker geregeld op drukke openbare wegen lopen.
‘Er zijn situaties geweest dat ik erg blij was dat het goed afliep’, zegt marsleider Henny Sackers van de Vierdaagse, waarvan het reglement overigens voorschrijft dat snelwandelen of hardlopen verboden is. Sackers – naast marsleider ook emeritus hoogleraar strafrecht aan de Radboud Universiteit – was voor aanvang van de eerste dag nog mild over de groep snellopers die van plan waren de safetycar te negeren. ‘Als jurist zeg ik dan: het is je eigen verantwoordelijkheid als er iets gebeurt.’
Haan (56) had daar geen boodschap aan. Hij liep op de eerste dag gewoon voorbij de safetycar. Om vervolgens bij de controlepost te moeten wachten om zijn controlekaart te laten ‘knippen’. Hij kreeg zijn knip pas toen de safetycar hem weer voorbij was.
‘Niks waard dit’, zegt Haan woensdagochtend, als hij even na zessen richting Niftrik loopt. ‘Dit is op het laatste moment bedacht door de organisatie en staat niet in het reglement. Ze hebben geen poot om op te staan met hun gedreig.’
Dat ‘gedreig’ gebeurde in reactie op de inhaalmanoeuvre van Haan en een paar medesnellopers. ‘Als ze dat blijven doen, veroorzaakt hun gedrag onverantwoorde risico’s en dat geeft het Vierdaagsebestuur het recht om ze te weren van het parcours’, zei Sackers voorafgaand aan dag twee. ‘We doen dit voor de veiligheid van iedereen.’
Sackers zegt dat de organisatie met de safetycar gewoon in haar recht staat. ‘Het reglement schrijft voor dat deelnemers zich te allen tijde aan de aanwijzingen van de organisatie hebben te houden.’ Dat de aanwezigheid van de auto pas op het allerlaatst werd bekendgemaakt, kwam door de moeizame zoektocht naar een elektrisch voertuig. ‘We wilden natuurlijk voorkomen dat wandelaars zouden klagen over dieseldampen.’
Gaandeweg de tweede dag lijkt een stille compromis gesloten. Haan ligt halverwege de route ver achter de safetycar, terwijl hij zijn vaste tempo van tegen de 9 kilometer per uur zegt te lopen. Volgens Sackers wordt er niet bewust harder gereden, maar Haan zegt over de chauffeur: ‘Hij heeft geleerd’.
Wie dan nog wel achter de safetycar kleeft, is Ronald van Dort (41), een Afghanistanveteraan die in zijn rolstoel maar liefst 12,5 kilometer per uur gaat. De Volkskrant vergezelde hem woensdagochtend vroeg op de tweede dag, op het stuk tussen de dorpen Balgoij en Niftrik.
Alle drie voorgaande jaren rolde Van Dort, die zijn benen in 2008 verloor in Uruzgan nadat hij over een bermbom was gereden, als eerste over de finish op de langste afstand. En ook dit jaar is hij in zijn rolstoel de vooruitgeschoven post voor de ruim 45 duizend deelnemers achter hem.
Van Dort snapt de organisatie wel, maar vindt het ook jammer dat hij door de safetycar niet meer vier uur en een kwartier over de route doet, zoals vorig jaar, maar twee uur langer. ‘Het is voor mij net als voor joggers’, zegt hij. ‘Langzamer rennen dan je favoriete snelheid is gewoon niet fijn.’ Van mederolstoeler in de frontlinie Bennie Bouwhuis (65) zou het ook net wat harder mogen met de safetycar. ‘Ik heb er iets minder plezier in, ik kom niet in mijn flow.’
Het voordeel is wel, zegt Van Dort, dat hij meer kan genieten van de omgeving en af en toe naast de safetycar kan rijden voor een praatje met de chauffeur, ook een Bennie.
De opgewekte Van Dort is een medisch wonder. Na de aanslag in Afghanistan raakte hij in drieënhalve maand in coma, werd 29 keer geopereerd, kreeg 129 zakken bloed toegediend tijdens het opsporen van de bloeding in een gigantische buikwond, en verloor uiteindelijk zijn beide benen door het explosief in de berm.
En nu rijdt Van Dort met zijn vrolijke gezicht in de ochtendzon over een lieflijk dijkje, dat in alle vroegte langs de flanken wordt begraasd door schapen. Natuurlijk, zegt Van Dort, die safetycar is hinderlijk. Maar voor hem is het opgelegde Vierdaagsetempo een beetje zoals je benen verliezen. ‘Je hoofd bepaalt uiteindelijk of je ergens last van hebt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden