Nu Nederland weer een nieuwe verkiezingscyclus in gaat, is het interessant om de komende tijd, met het opstellen van de verkiezingsprogramma’s en later rond de formatie, te kijken naar de lobby vanuit belangengroepen. Naast de gebruikelijke verzoeken om zakken geld zullen er veel branches zijn die gaan pleiten voor ‘nieuwe’ ministers.
Ongetwijfeld zullen er oproepen worden gedaan voor een minister voor Digitale Zaken, een minister voor de Regio’s, of een minister die zich louter om ouderen moet bekommeren. Leuk om de media te halen of richting je achterban te laten zien dat je er bovenop zit, maar verder leiden dit soort oproepen vaak tot niets, omdat ze zich beperken tot selectieve deelbelangen.
Recent deed BBB-leider Caroline van der Plas een voorstel waar nogal smalend op werd gereageerd. Zij gaf aan dat, mocht zij premier worden, zij de vertegenwoordiging van Nederland in het buitenland over zou laten aan de minister van Buitenlandse Zaken. De BBB-premier moet zich immers louter om Nederland bekommeren. Ellende genoeg met de toeslagenaffaire, Groningen en het vastlopende woonbeleid.
Over de auteur
Pieter Veldhuizen is zelfstandig public affairs adviseur. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Nu kun je dit inderdaad kwalificeren als gemakkelijk en kenmerkend voor de huidige Nederlandse navelstaarderij. En ja, het leidt tot allerlei praktische bezwaren, omdat het Verdrag van Lissabon bijvoorbeeld niet toestaat dat een regeringsleider zich laat vervangen bij een Europese Raad. Niet voor niets nam de Luxemburgse premier Xavier Bettel de honneurs waar voor Nederland toen Rutte II langs de afgrond scheerde tijdens de Zorgcrisis in 2014, en niet toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders.
Toch bevat het punt een kern van waarheid: Nederlandse ministers zijn vaak in het buitenland. Daar is helemaal niets mis mee. Het is juist in het Nederlands belang dat wij ons laten zien op het wereldtoneel. Een sterke Europese Unie als economisch machtsblok en een Navo-bondgenootschap ter bescherming van onze veiligheid zijn zaken die direct ons nationale invloed raken. Juist daar kunnen onze bewindspersonen het verschil maken.
Kijk maar naar de inspanningen van demissionair premier Rutte om een migratie-deal met Tunesië te sluiten namens de EU. Gezien het huidige handelstekort met China, een oorlog in Oekraïne en klimaatbeleid dat een internationale aanpak vereist, zal goede vertegenwoordiging in het buitenland eerder aan belang toenemen dan afnemen.
Wat ook niet helpt, is dat een overvragende Kamer een bizarre meldplicht verlangt van bewindspersonen met een grote rol over de grens. Hoe vaak werd de aanwezigheid van Rutte wel niet stampvoetend geëist bij een debat de afgelopen jaren? Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans verzuchtte ooit dat hij voor elk wissewasje naar het parlement werd geroepen, terwijl zijn Zweedse evenknie Carl Bildt zich maar tweejaarlijks in de Riksdag hoefde te verantwoorden.
De oplossing is simpel: kom met twee nieuwe staatssecretarissen. Een nieuwe staatssecretaris voor Algemene Zaken, die de premier binnenlands werk uit handen kan nemen en een coördinerende rol kan spelen tussen ministers als het gaat om departement-overstijgende uitdagingen als stikstof of klimaat. Het zou geen novum zijn: in het kabinet-De Quay (1959-1963) hield toenmalig staatssecretaris Norbert Schmelzer zich onder andere bezig met Rijksdiensten en product- en bedrijfsschappen.
Ten tweede kan de staatssecretaris voor Europese Zaken worden geherintroduceerd. Hij of zij kan zich dan bezighouden met de Raden Algemene Zaken, uitbreiding van de Europese Unie en handelsmissies op het continent. Allemaal in het publiek belang.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden