Daarin staan onder meer financiële compensaties voor vergrijpen zoals het doden van andermans hond. Wanneer je iemands hond doodde die alleen maar op je erf rondhing, kostte dat het minst. Op het vermoorden van een waakhond voor het vee die de wolf kon verjagen stond al een hoger bedrag, maar nog dieper moest een dader in de buidel tasten wanneer hij een hond had omgebracht die een wolf kon doden. Dat moet dus betekenen dat de hond al in de negende eeuw – en vermoedelijk eerder – een geducht wapen was tegen de wolf.
Om wat voor soort hond het precies gaat, is nog onzeker. Waarschijnlijk gaat het om een zogenoemde terpenhond. In meerdere grafvelden zijn skeletten van zulke honden gevonden, steeds grote reuen, die volgens onderzoekers vermoedelijk een wolf konden verjagen en zelfs doden.
Daarvan heeft het Fries museum – dat een tentoonstelling over mens en natuur in de vroege Middeleeuwen voorbereidt voor 2026 – een skelet in huis, dat nu al te zien is. In het depot van het museum vond Diana Spiekhout, conservator Middeleeuwen en Terpencultuur, een doos met daarin de vacht van de hond. Die is donkerkleurig, maar mogelijk door de tijd aangetast. Volgens Spiekhout doen sommige gevonden skeletten denken aan een type windhond, die tegenwoordig nog in de jacht wordt gebruikt.
Over de auteur
Jean-Pierre Geelen werkt op de wetenschapsredactie van de Volkskrant als redacteur natuur en biodiversiteit. Hij schreef onder meer het boek Blinde vink – Hoe ik vogels leerde kijken.
Spiekhout hoopt heimelijk dat de bewuste terpenhond met dna-onderzoek en andere technieken ooit wordt gereconstrueerd. ‘Een beetje zoals het Meisje van Yde dat tweeduizend jaar geleden werd vermoord in het Drentse dorp Yde. Pas na een reconstructie zullen we weten hoe de hond er echt uitzag.’
Tot die tijd moet de bezoeker het doen met het skelet in het Fries museum. Dat staat op wankele poten: naast de vier poten die er nu onder zitten, liggen in het depot van het museum nog vier poten die aan hetzelfde dier worden toegeschreven. Ooit moet worden opgehelderd welke vier poten de juiste zijn.
Nu de wolf zijn leefgebied weer weet uit te breiden, zijn honden opnieuw in zwang in de strijd tegen zijn wildere broer. Onder meer op de Noord-Veluwe wordt geëxperimenteerd met herders en honden, in dit geval de mastin español. Volgens Ray Dorgelo, trainer van kuddebeschermingshonden, zijn er in heel Eurazië ongeveer dertig rassen geschikt en getraind voor kuddebescherming.
Zelf werkt hij vooral met de Karpatische herdershond uit Roemenië, maar ook met enkele Franse en Italiaanse rassen. De ervaringen zijn goed, zeker in combinatie met wolfwerende rasters en het inzetten van herders, al vergt de omgang met de dieren training. ‘Je moet geen wonderen verwachten over gehoorzaamheid en commando’s, maar wanneer je met de instincten van de hond werkt, zijn het prachtige, betrouwbare dieren die hun werk goed doen’, zegt Dorgelo.
Volgens de trainer hoeft echt niet elke veeboer zo’n hond. ‘Maar wanneer je vee houdt in het territorium van een wolf, zoals op de Veluwe, zit je als het ware in het huis van die wolf. Dan is zo’n hond een uitstekend wapen in de strijd.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden