‘Hoeveel kost de haring?’ ‘2,75 euro’, zegt de visboer die er een op een kartonnetje serveert. ‘Maar ik wil de haring meenemen.’ Hij legt de vis in een plastic bakje en stopt het in een papieren zakje. ‘Dat is dan 3 euro; 2,75 euro voor de haring en een kwartje voor het bakje.’
Het is even wennen dat moet worden betaald voor plastic verpakkingen. De al door graaiflatie geplaagde consument heeft de neiging meteen in opstand te komen. ‘Gooi maar in de krant.’ Of nog ludieker: ‘Mag ik de haring ook meenemen in een ijshoorn?’, hoewel de Volkskeuken van deze krant nog geen uitsluitsel heeft gegeven of de combinatie van tarwebloem, suiker en kokosvet met zoute vis, uitjes en zuur te pruimen is.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columns reflecteren niet per se de mening van de redactie, zie hier onze richtlijnen.
Maar het is goed bedoeld. Iedereen vindt dat het plasticgebruik moet worden teruggedraaid. En waarschijnlijk went het snel. In 2016 werd het supermarkten verboden gratis plastic draagtassen uit te delen. Twee jaar lang was het al bijna een automatisme geworden om met een eigen tas naar de winkel te gaan.
Het aantal plastic draagtassen was toen al met 80 procent verminderd. Misschien kan het nog verder worden teruggebracht als er net als op plastic drinkflesjes ook statiegeld op plastic draagtassen wordt geheven, zodat ook degene die per ongeluk toch de boodschappentas is vergeten die gekochte plastic tas weer terugbrengt. Er zijn genoeg mensen die thuis stapels plastic draagtassen hebben liggen.
Elke dag gooien Nederlanders ook 19 miljoen plastic bekers en verpakkingen weg die slechts één keer zijn gebruikt. Dat moet een verduizendvoudiging zijn in vergelijking tot een generatie geleden toen bakker, melkboer, groenteboer en visboer (vrijdag) nog gewoon langs de deur kwamen en een zelfbedieningszaak een noviteit was. En dat kost sinds 1 juli ook geld, hoewel gezien de geringe bedragen alleen de mensen die stemmen op Lilian Marijnissen daar ook financieel onder lijden.
Dat duurzaamheid met een financiële prikkel wordt bevorderd is niettemin een goede zaak. Natuurlijk wordt er gemopperd door winkeliers en consumenten over het feit dat mensen direct met een eigen bord en bestek de snackbar binnenstappen. Maar het is een achterhoedegevecht. De komende jaren zal de anti-plasticcampagne verder gaan. Vandaag bespreekt de Europese Commissie een nieuwe maatregel die winkels verplicht alle groenten en fruit van minder dan 1,5 kilo zonder verpakking in de schappen te leggen.
Dat zou betekenen dat ook zacht fruit zoals bessen, bramen en frambozen los in een winkelkarretje moeten worden gelegd. Hopelijk gebeurt dit weloverwogen en wordt niet het paard achter de wagen gespannen. Behalve op de voedselveiligheid – juist een van de verworvenheden van deze generatie – moet er ook op worden gelet dat de maatregelen niet tot meer verspilling leiden als producten worden geplet tussen andere boodschappen of minder lang houdbaar zijn.
Dan is er minder plastic in het milieu, maar wordt weer meer voedsel weggegooid. Hopelijk dreigt niet het schrikbeeld van een losliggende haring tussen Dreft-afwasmiddel en Karvan Cévitam-siroop.
Source: Volkskrant