As I was motivatin’ over the hill
I saw Maybellene in a Coupé de Ville
Maybellene, Chuck Berry (1955)
Nog voordat Chuck Berry de achtervolging inzet op Maybellene, knalt hij uit de startblokken met een daverende gitaarlick. De drummer, pianist en bassist komen er in galop achteraan. En daar is de maracas-speler ook nog, met de sound van opspattend grind.
Vroemmm, en daar gaat Chuck Berry, in vocale zin, hij in zijn Ford, Maybellene in haar Coupé de Ville. Ze rijdt als een dolle en Berry doet wat hij kan. Even rijden ze bumper aan bumper, maar de Ford raakt oververhit. Berry herpakt zich en boven op de heuvel weet hij Maybellene te achterhalen.
En dat in een weergaloos opwindend ritme, twee minuten en veertien seconden lang, uitgebracht in 1955, toen weergaloze, opwindende ritmes de jongeren in vuur en vlam zetten.
In Peter Guralnicks klassieke boek over blues en rock-’n-roll, Feel Like Going Home, zei producer Leonard Chess (van Chess Records) dat hij in de studio onmiddellijk in de studio in de gaten had dat Maybellene niet zomaar een liedje was. De song had ‘het’, de seksuele spanning van een aanstormende generatie: ‘The big beat, de auto’s, de jeugdige liefde. Het was een trend, en wij sprongen erop.’
Als het over de oerknal van de rock-’n-roll gaat, vallen doorgaans de namen van Elvis Presley, Little Richards en Chuck Berry. Waar het telkens op neerkwam, was dat bestaande genres – blues, jazz, gospel en country – in hun shakers een nieuwe smaak kregen.
Chuck Berry (1926-2017) liep met een oud hillbilly-liedje van Bob Willis and His Playboys de studio in. Dat nummer heette Ida Red, maar Berry noemde het Ida Mae. Leonard Chess wilde echter geen gedonder vanwege de copyrights. Met het oog op een doosje make-up van het merk Maybelline, zei hij: ‘Waarom noemen we dat verdomde liedje niet Maybellene?’
Maybellene werd een enorm succes, niet alleen in de R&B-hitlijst, maar ook in de blanke popcharts. Dat de zanger een zwarte artiest was, was niet bij het grote publiek bekend. Toen Berry zich als performer meldde bij een festival in Tennessee, werd hij weggestuurd. In zijn plaats speelden blanke country-artiesten zijn Maybellene.
Zijn weergaloze, opwindende ritme kon echter niet van hem worden afgenomen, met hits Johnny B. Goode, Roll over Beethoven, Come on en Sweet Little Sixteen. Het was de muziek waar The Beatles en The Rolling Stones met rode oortjes naar luisterden. John Lennon zei nadien: ‘Als je rock-’n-roll een andere naam zou moeten geven, zou je het Chuck Berry noemen.’
Dat de zegetocht van Berry niet helemaal spontaan was verlopen, kwam pas later uit. Radio-dj Alan Freed, die Maybellene het vaakst draaide, bleek stiekem te boek te staan als een van de componisten van het nummer. Deze manier om dj’s om te kopen, was zeer gebruikelijk in die tijd. Payola, werd het genoemd.
Net zoals Berry er alles aan deed om Maybellene in te halen, wilde hij ook de complete copyrights van het nummer hebben. Pas in 1986, dertig jaar na dato, was Maybellene helemaal van hem.
John & Paul
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden