Met het vertrek van Sigrid Kaag en andere vrouwelijke politici uit de Nederlandse politiek wordt ons land met de neus op de feiten gedrukt. In haar verklaring geeft Kaag aan uit de politiek te stappen wegens bedreigingen aan haar adres. Vrouwen die hun nek uitsteken worden hard gestraft. Hiermee wordt de Nederlandse democratie ondermijnd en dit mogen we, en kunnen we niet langer accepteren.
Vaak wordt opgeworpen dat mannelijke politici evenveel haat krijgen, zoals PVV-leider Geert Wilders die al achttien jaar beveiliging heeft. Zeker is dat bijna elke politicus met haat en bedreigingen te maken krijgt. Toch zijn de bedreigingen aan het adres van vrouwelijke politici wel degelijk anders: waar mannelijke politici voornamelijk worden bedreigd wegens hun politieke keuzes of ideologie, worden vrouwen ook vaak bedreigd op persoonlijke of uiterlijke kenmerken en zijn de bedreigingen vaak seksueel van aard. Waar komt dit toch vandaan?
Over de auteur
Jessica Sciarone is promovendus Politicologie aan de University of Washington in Seattle. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Traditioneel gezien worden bepaalde karaktereigenschappen die belangrijk zijn in de politiek, zoals assertiviteit, daadkracht en zelfverzekerdheid toebedeeld aan mannen. Hiertegenover staan karaktereigenschappen die wij vaak toebedelen aan vrouwen: zorgzaam, lief en meegaand. Hierom moeten vrouwen een bepaalde rol vervullen – de rol van moeder of huisvrouw, maar in ieder geval ondersteunend aan hun mannelijke partner. Wanneer vrouwelijke politici juist de traditioneel mannelijke eigenschappen vertonen, gaan zij voorbij aan de traditionele gendernormen, zijn zij anders en worden hiervoor verantwoordelijk gehouden.
Deze traditionele gendernormen zijn niet alleen verbonden aan het gedrag van vrouwelijke politici, maar hebben ook te maken met het uiterlijk en de manier waarop zij zich kleden. Te vrouwelijk, en ze worden niet serieus genomen. Te mannelijk, en ze gedragen zich niet zoals bepaalde gendernormen dit dicteren. Vrouwelijke politici krijgen dus niet alleen te maken met kritiek op hun ideeën en gedachtegoed, maar ook met kritiek op hun uiterlijk.
Deze vrouwenhaat is niet gebonden aan een ideologie; alle vrouwelijke politici krijgen hier in meer- en mindere mate mee te maken. BBB-leider Caroline van der Plas kon in maart van dit jaar niet naar een boerenprotest, D66-Kamerlid Lisa van Ginneken stopte vorig jaar met Twitter wegens haat jegens het feit dat zij transgender is, en Kauthar Bouchallikht (Kamerlid GroenLinks) blijkt slachtoffer te zijn van een ‘dark pr’-campagne.
Deze vrouwenhaat is een gevaar voor de democratie, want vrouwen vragen zich steeds vaker af of een stap in de politiek het allemaal wel waard is. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat deze vrouwenhaat en bedreigingen lokale vrouwelijke politici beperken in het doen van hun werk. Dit blijft niet beperkt tot Nederland, ook internationaal is dit een probleem. In Schotland trad Nicola Sturgeon af nadat zij bedreigingen aan haar adres kreeg. Bronnen rondom de voormalige minister-president van Nieuw-Zeeland, Jacinda Arden, meldden dat bedreigingen bijdroegen aan haar aftreden. Waar het op neerkomt, is dat vrouwelijke politici vaker de mond worden gesnoerd en minder snel de politiek in gaan.
Juist daarom is het belangrijk dat we aandacht besteden aan de bedreigingen die vrouwelijke politici ondervinden. Door te doen alsof dit er nou eenmaal bij hoort, of het te vergelijken met de kritiek die mannelijke politici ondervinden, schuiven we het echte probleem vooruit. Hierdoor doen we af aan het probleem waar we echt mee aan de slag moeten: laat de traditionele gendernormen los, en pas deze niet toe op politici.
Door deze normen bewust of onbewust op te leggen aan politici, ondermijnen we het democratische stelsel in Nederland. Juist omdat hierdoor minder vrouwen (toch zo’n 50,3 procent van de Nederlandse bevolking) hun stem wellicht niet meer willen, of kunnen laten horen, snoeren we een groot deel van de bevolking de mond. Een democratie werkt pas echt als iedereen zich vrij en veilig voelt om mee te doen.
In haar verklaring zei Sigrid Kaag dat ze hoopte dat meisjes hun nek zouden blijven uitsteken. Ook voelde ze zich gesteund door de vele steunbetuigingen. Deze steunbetuigingen zijn juist ook een van de oplossingen voor dit probleem. Door steun te uiten, het probleem zichtbaar te maken en erover te praten, kunnen we de normalisering van deze haat tegen gaan.
Laten we nu een einde aan misogynie maken: laat dat het nieuwe normaal zijn. Laten we komen met actieplannen in iedere politieke partij. Laat dát de nieuwe bestuurscultuur zijn die Kaag achterlaat. Voor iedereen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden