Naar aanleiding van de reacties in de Volkskrant op het vertrek uit de politiek van Sigrid Kaag en vrouwenhaat, moet ik denken aan Nobelprijswinnares Olga Tokarczuk en haar nieuwe roman Empusion. De roman staat bol van vrouwvijandige uitspraken die worden gedebiteerd door de fictieve romanpersonages. Het verhaal speelt zich af in het Poolse grensdorpje Göbersdorf, kort voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. In de verantwoording van de schrijfster lezen we dat ze de desbetreffende (werkelijk afschuwelijke) uitspraken niet zelf heeft verzonnen, maar ontleende aan een indrukwekkend aantal mannelijke beroemdheden, onder wie William Shakespeare en Richard Wagner.
Onlangs las ik het boek uit (in de Duitse vertaling, de Nederlandse vertaling wordt in november verwacht) en bracht ik wat tijd door met Olga Tokarczuk. Ik zei hoopvol tegen haar dat er sinds de tijd waarin haar roman zich afspeelt toch veel veranderd was en dat het in mijn land niet zo erg was. De misogynie in Empusion dateert welbeschouwd van kortgeleden, antwoordde ze, maar het werkt door.
Ze had gelijk. De noodzaak om vrouwenverachting te belichten is weer eens gebleken. Empusion is overigens een razendknap geschreven roman.
Pauline van Benthem, Stichtse Vecht
Sigrid Kaag stapt helaas om zeer begrijpelijke redenen uit de politiek. De Volkskrant geeft op de voorpagina aan dat zij het slachtoffer is van vrouwenhaat. Hebben haar bedreigers bekend dat vrouwenhaat het motief is?
Wat is vrouwenhaat eigenlijk? Zijn dat mannen die vrouwen haten? Ik ken ze niet in mijn omgeving. Wij worden alleen maar blij door de aanwezigheid van vrouwen. Of het nu mooie jonge meiden zijn of onze moeders en oma’s. We zijn er blij mee en respecteren ze in hoge mate.
Politici zijn niet altijd even populair, maar daarin maken we geen onderscheid tussen mannen en vrouwen. De bedreigers van Hugo de Jonge waren ook geen mannenhaters.
Herman Wanschers, Almelo
Het vertrek van Sigrid Kaag uit de politiek schijnt het gevolg te zijn van het overweldigende aantal op haar persoon gerichte beledigingen en bedreigingen via sociale media.
Waar kwam die breed gedragen op één persoon gerichte blinde woede – want daarvan was zonder meer sprake – toch vandaan? Was het haar vrouw-zijn, haar dictie (‘bekakt’), de manier waarop ze beroep uitoefende?
Of heeft de tegen Kaag gerichte, niet aflatende, dagelijks herhaalde haatcampagne van een populaire tv-presentator (Johan Derksen) van een al even populaire talkshowhiervoor de weg geplaveid?
Daan Bake, Weesp
Ik begrijp helemaal niks van vrouwenhaat. En al helemaal niet jegens beschaafde, intelligente vrouwen. Ik ken ook niemand die vrouwen haat. Bewondering ligt veel meer voor de hand.
Is er iemand die mij dit onbegrijpelijke verschijnsel kan uitleggen? Iemand die zelf vrouwen haat? Hoe werkt dat? Hoe kom je op het idee?
Luuk Knol, Garmerwolde
In de discussies over vrouwenhaat in de politiek ontbrak vaak een belangrijk element. Deze vrouwenhaat is niet gericht op vrouwen in biologische zin, maar heeft juist te maken met rolpatronen: vrouwen in culturele zin.
In de Nederlandse traditionele rolpatronen hoort publieke macht bij de man, niet bij de vrouw. Ondanks decennia van emancipatie hebben veel mannen nog problemen met vrouwen met publieke macht. Ook Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland, had al met dit probleem te maken. Die weerstand en frustraties zijn een belangrijke oorzaak van de bedreigingen, haatmails en dergelijke.
Emancipatie is een grote ontwikkeling die zelfs bij een goede begeleiding een paar generaties kost. Aan die goede begeleiding ontbreekt het vaak.
Overigens geldt ook dat verschuivende rolpatronen voor mannen verschuivende rolpatronen voor vrouwen tot gevolg hebben: nog een verwaarloosd onderwerp.
Peter van Nispen, Voorburg
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden