In Nederland maakte Coldplay de sprong van zalen naar stadions in juli 2005, maar een triomftocht werd dat niet direct: in het Arnhemse Gelredome verzoop de Engelse band een beetje. Na de tournee erkende frontman Chris Martin dat zelf. Ze hadden zich verloren gevoeld in die grote ruimten. Tijd voor bezinning: wat voor band wilde Coldplay precies zijn?
Kijk ze nu eens, achttien jaar later, op het voorlopige hoogtepunt van hun roem: Chris Martin (46) en de zijnen, als vissen in het water op de eerste van vier avonden in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam. Bijna een kwart miljoen mensen in vijf dagen tijd; van alle megaproducties die deze zomer Amsterdam aandeden, is Music of the Spheres van Coldplay het meest in trek.
Over de auteur
Menno Pot is sinds 1998 muziekjournalist van de Volkskrant. Hij schrijft recensies, interviews en langere verhalen over popmuziek.
Je kunt best veel dingen aanmerken op de vriendenband uit Londen, maar het antwoord op de vraag van 2005 is inmiddels wel helder: dít is Coldplay, dít is de band die ze willen zijn en het stáát ze, tijdens de week die hun Nederlandse zenit zou kunnen blijven.
Het Coldplay van vanavond kun je prijzen en bekritiseren. Aan beide valt niet te ontkomen en dan is het de volgorde die de toon van het eindoordeel bepaalt. Daarom, welbewust, eerst de kritiek. Dat oeuvre.
Coldplay meldde zich in 2000 met vriendelijke post-Britpop, vol verwijzingen naar U2, de melodieuze kant van Radiohead en de pianorock van Elton John. De U2-invloed nam toe met de stadionambitie van de groep, waarna Coldplay met een paar ferme rukken de kauwgomballenautomaat van de mainstream pop omvertrok. Trance, K-pop: Coldplay wilde elke ijzersoort wel smeden als die heet was.
Dat heeft veel generieke, vlakke pop opgeleverd, plus een handvol bijzonder lelijke samenwerkingen door de jaren heen. In de Johan Cruijff Arena lijdt vooral het derde van de vier bedrijven daaronder. Zo is het optreden namelijk ingedeeld: als een vierakter, met ‘Planets’, ‘Moons’, ‘Stars’ en ‘Home’ als thema’s.
In ‘Stars’ passeren kort na elkaar de lompe stamper Something Just Like This (met The Chainsmokers), het fletse elektronische Midnight en het drakerige My Universe (met de Koreaanse boyband BTS).
Op die momenten vraag je je af: bestaan er mensen die dat écht mooier werk vinden dan de songs van het ‘oude’ Coldplay? Aan het contrast ontkom je niet, omdat er ook daarvan een paar op het programma staan: al vroeg zingt Martin aan de piano een prachtig The Scientist (2002), later gevolgd door doorbraakhit Yellow (bijgeschenen door tienduizenden geel oplichtende polsbandjes in het stadion), de onverslijtbare Top 2000-klassieker Clocks (2002) en, richting het einde, het gevoelvolle, U2-achtige Fix You (2005).
Een Coldplay-optreden belandt haast per definitie in die spagaat: wijdbeens boven de kloof tussen waarachtig en plat.
De lof begint ermee dat de band (of eigenlijk: Chris Martin, de rest is vrij kleurloos) die spagaat in Amsterdam soepeler en eleganter maakt dan ooit, zodat onder de streep een amusante, visueel spectaculaire en overweldigend vrolijke voorstelling overblijft, met een handvol prachtige liedjes en een pakket mindere, met verve gebracht en een grote, kleurige strik eromheen.
Gekleurde ballonnen stuiteren over het speelveld. Planeten zweven rond. De band speelt een nummer met marsmannetjesmaskers op. Martin zingt een duet met een muppet. Er is vuurwerk op het dak van het stadion dat om die reden openstaat (Mojo, dat was heerlijk, houden zo!).
Aan het eind van het tweede bedrijf ontwaart Martin in het publiek een vrouw met een bord waarop staat dat ze tegen kanker vecht. Martin zet haar én haar broer op het kleine B-podium naast zich aan de piano en speelt Up&Up voor ze, met lieve, persoonlijke tekstimprovisaties. Voor meezingen blijkt de vrouw te ontroerd en zij niet alleen.
In de grootse finale volgt de homerun met A Sky Full of Stars, een nummer (gemaakt met Avicii) uit het ‘platte’ deel van het oeuvre, maar zo vurig gebracht dat aan de euforie niet meer te ontsnappen valt.
Coldplay is verrekt goed geworden in geloofwaardig Coldplay zijn. Dat is, als je erover nadenkt, best een groot compliment.
Een betere wereld
De Music of the Spheres-tournee staat nadrukkelijk in het teken van duurzaamheid, een thema dat Coldplay al jaren aan het hart gaat. Voor aanvang worden op de videoschermen de organisaties voorgesteld waarmee Coldplay samenwerkt, zoals One Tree Planted en The Ocean Cleanup. Het optreden begint met een korte film over het thema. Generatoren lopen op hergebruikte bakolie. Accu’s worden opgeladen met wind- en zonne-energie. Vloersensoren zetten de publieksbewegingen om in stroom. De led-polsbandjes zijn biologisch afbreekbaar én worden hergebruikt: bijna iedereen levert ze na afloop weer in. Coldplay streeft naar CO2-neutrale tournees. Dat is nog onhaalbaar, maar Music of the Spheres is volgens berekeningen tot wel de helft minder belastend dan andere tournees van dit kaliber.
Pop
★★★☆☆
15/7 Johan Cruijff Arena, Amsterdam.
Herhaling: 16/7, 18/7 (beide uitverkocht) en 19/7.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden