De laatste keer dat de schrijvers én de acteurs in Hollywood gezamenlijk staakten, in 1960, werden de acteurs aangevoerd door Ronald Reagan. Hij behoorde als acteur bepaald niet tot de voorste regionen van Hollywood, maar gebruikte zijn nieuwe platform voor wat het spectaculaire tweede deel van een onvervalste Amerikaanse carrière zou worden; van Bedtime for Bonzo naar het presidentsschap. Meer dan één Amerikaanse journalist wees op dit historische gegeven, nadat Fran Drescher, de 65-jarige actrice uit Flushing, Queens, als voorzitter van de acteursvakbond (Sag-Aftra) op donderdag aankondigde dat de honderdzestigduizend leden, van wereldsterren tot figuranten, in staking gingen na de mislukte onderhandelingen met de Amerikaanse film- en televisiestudio's.
Drescher, met die beroemde doordringende stem die generaties televisiekijkers uit de comedyserie The Nanny (1993-1999) kennen, hield de speech van haar leven, althans zo werd het emotionele en geïmproviseerde verhaal door de vakpers in Hollywood beschreven. ‘Een speech waarmee de studio’s nu al met 1-0 achterstaan in dit geschil’, was de consensus in een land waar de sportmetafoor nog alle gewicht in de schaal legt.
Over de auteur
Mark Moorman is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over series, fotografie en populaire cultuur.
Eerder hees dan scherp, begon Drescher geëmotioneerd aan een afgewogen verhaal, dat al snel scherper werd en na de studiobazen en hun onverkwikkelijke praktijken ook meteen de uitwassen van het kapitalisme behandelde. Ze noemde de claim dat studio’s geld verliezen, terwijl ze tegelijk honderden miljoenen aan hun ceo’s uitbetaalden, ‘walgelijk’. En dat was nog maar het begin van haar verontwaardiging over een manier van zaken doen, waarbij de acteurs gemarginaliseerd worden en ‘niet respectvol en oneervol’ worden behandeld. Drescher vergeleek het met andere vormen van werk waar ‘hebzucht en Wall Street’ de prioriteit waren geworden en men vergeten is wie de essentiële bijdragen leveren. ‘Ze moeten zich schamen! Ze staan aan de verkeerde kant van de geschiedenis.’
Het zal voor veel mensen vermoedelijk de eerste keer zijn dat ze Fran Drescher in deze rol zagen, als de machtige vakbondsvrouw die de film- en televisieindustrie platlegt. Toch had ze haar anti-kapitalistische, activistische kant de afgelopen jaren bepaald niet verborgen gehouden, met sociale media als haar zeepkist. Een profiel uit 2017 in New York Magazine verscheen onder de kop: ‘Uw nieuwe favoriete anti-kapitalistische icoon is Fran Drescher.’ Je voelt dat de koppenmaker hier gaat voor de verrassende combinatie van elementen.
Zo begint de tekst van het nummer waar elke aflevering van The Nanny mee opende: ‘She was working in a bridal shop in Flushing, Queens’. In het New Yorkse stadsdeel Queens is Flushing een van de wijken, pal onder de landingsbaan van vliegveld La Guardia, waar al generaties lang steeds nieuwe groepen immigranten neerstrijken. Het was overigens moeder Sylvia die in een bruidswinkel werkte. De Dreschers kwamen, twee generaties eerder, oorspronkelijk uit Oost-Europa.
De eerste maal dat bleek dat Fran Drescher zich prima op een podium thuis voelde was toen ze tweede werd bij de Miss New York Teenager-verkiezing van 1973. Op de middelbare school zat ze bij Ray Romano in de klas, die in zijn langlopende comedyserie Everybody Loves Raymond eveneens het leven van een doorsnee-familie uit Queens centraal stelde.
In 1977 speelde Drescher haar eerste figurantenrol in Saturday Night Fever, waarin ze als danser Connie een onvergetelijke zin uitspreekt tegen hoofdrolspeler John Travolta: ‘So, are you as good in bed as you are on the dance floor?’ Haar grote doorbraak kwam in de jaren negentig met een show die ze samen met haar man Peter Marc Jacobson ontwikkelde en produceerde. Haar personage Fran Fine, die een nanny wordt van een Britse theaterproducent en zijn drie kinderen, ontleende allerlei autobiografische elementen aan Drescher zelf, inclusief haar afkomst, accent en bepaald niet discrete modesmaak.
The Nanny, ook in Nederland heel populair, is sinds de jaren negentig altijd op de Amerikaanse televisie te zien geweest, in een eindeloze reeks herhalingen. Misschien was het daarom lastig voor Drescher om haar publiek een andere rol voor te zetten, aangezien de succesvolle producente en acteur Fran en de komische creatie Fran zo naadloos leken samen te vallen. Onderschatting lag altijd op de loer.
Haar persoonlijke leven werd gekenmerkt door een aantal heftige ervaringen waaronder een episode dat ze voor kanker werd behandeld (die ze beschreef in haar boek Cancer Schmancer), een overval en een verkrachting. ‘Ik heb mijn hele leven geprobeerd het negatieve in het positieve om te zetten’ schreef ze over deze en andere gebeurtenissen.
Vanaf 2008 begon het wat meer uitgesproken politieke deel van haar carrière toen ze als geregistreerd Democraat in het kabinet van George W. Bush een functie kreeg als diplomatiek gezant voor vrouwen-gezondheidszaken. Rond die tijd begon ze ook over een gekozen functie in de politiek na te denken, hoewel ze links van de politieke tweedeling in de VS zat, met sympathie voor de redelijk marginale Green Party.
In september 2021 werd ze gekozen als de nieuwe voorzitter van de acteursvakbond, in een verkiezing die ze van collega Matthew Modine won. De plannen die ze had om de dertigste verjaardag van The Nanny met een reünie te vieren kunnen voorlopig de kast in.
3 x afkortingen
Drescher is voorzitter van Sag-Aftra, een afkorting van Screen Actors Guild en American Federation of Television and Radio Artists, die in 2012 na een fusie van de twee organisaties ontstond. Sag-Aftra is zelf weer lid van de FIA, de International Federation of Actors.
Ondertussen is de schrijversstaking van de WGA al sinds 2 mei bezig. De WGA is de Writers Guild of America, een organisatie van scenaristen die in zijn huidige vorm sinds 1954 bestaat.
Tegenpartij van Sag-Aftra en Wga in de Hollywoodstaking is de AMPTP, of Alliance of Motion Picture and Television Producers, waar 350 producenten, filmstudio’s en streamers lid van zijn.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden