Het is ziekelijk, zegt Betty Stöve over de manier waarop zij naar tennis kijkt. Wie ooit tennisster en coach is geweest, kan niks meer zien zonder direct het spel te analyseren. Zuchtend: ‘Het houdt nooit op.’
Zestig jaar geleden kwam de tienvoudig grandslamwinnares in het dubbelspel (6x) en gemengd dubbelspel (4x) voor het eerst op Wimbledon. Ze is één van de de grondleggers van het professionele vrouwentennis. Dit jaar is Stöve in Londen om een speciaal jubileum te vieren met andere sleutelfiguren uit de emancipatiestrijd van het vrouwentennis, zoals de Amerikaanse Billie Jean King. De WTA, de spelersvakbond voor vrouwen, bestaat vijftig jaar.
Het is 46 jaar geleden dat de beste Nederlandse tennisster aller tijden in één Wimbledon-editie alle drie de finales wist te halen: in het enkelspel, de dubbel en de mixed dubbel. Wel verloor ze die allemaal. Ze is 78 jaar, maar moeiteloos te herkennen. Haar haren in hetzelfde kapsel als in haar gloriejaren als tennisster: kort, lichte slag en haar kruin iets aan de zijkant. Nog steeds een lange gestalte, haar houding even doelgericht.
Stöve op Wimbledon neemt geen blad voor de mond en benadert de wereld kritisch, maar ook met zelfspot. De vrijdag voor het toernooi, nu ruim twee weken geleden, bracht ze een oud metalen Slazenger-tennisracket naar haar neus. ‘Hmm’, zei ze vervolgens snuivend, volgens een verslag op de WTA-website. ‘Dit ruikt alsof het in de mottenballen heeft gelegen – net als wij.’
Een week later zegt ze, gevraagd waarom zij vijftig jaar geleden de functie als penningmeester bij de Women’s Tennis Association (WTA) kreeg toebedeeld: ‘Ik ben Hollandse, hè. Van het geld.’ Daarna serieus: ‘Billie Jean King zei: ik doe het zegje, haal jij het geld op. Verder hoefde ik niks te doen, ook geen rekeningen betalen.’
De weg van Stöve over het tennispark van Wimbledon verloopt met af en toe een groet naar oud-collega’s of kennissen. Na weer een vriendelijke lach zegt ze al lopend: ‘Ze loopt mank en is jonger dan ik, hè.’ Wie ouder wordt, moet blijven bewegen, meldt ze stellig. ‘Dat geldt voor iedereen, maar vooral als je ouder wordt.’
Normaal gesproken arriveert Stöve meestal tijdens het toernooi in Londen, niet ervoor. Sinds ze zestig jaar geleden debuteerde in het juniorentoernooi heeft ze geen editie gemist. Maar nu was er een bijeenkomst in het Gloucester Hotel. Van de ongeveer zestig vrouwelijke tennissers die vijftig jaar geleden tekenden om de WTA op te richten, waren er dertien aanwezig om het jubileum te vieren.
Destijds posteerde Billie Jean King, de zesvoudig Wimbledonwinnares en voormalig nummer 1 van de wereld, de lange Stöve bij de deur als een soort bodyguard. King noemde Stöve ‘our big strong one’. Door haar lengte. Stöve meet 180 centimeter en was de langste van het stel.
Journalisten, nieuwsgierig naar de ophef aan de vooravond van Wimbledon, mochten niet naar binnen. Maar belangrijker: de speelsters moesten eerst tekenen voordat ze de zaal mochten verlaten. Deze weken prijkt op die deur daar een afbeelding van Stöve, met de woorden: ‘You won’t get past me.’
Er was in 1973 geen gelijkheid tussen mannen en vrouwen. De faciliteiten voor vrouwen waren minder, het aantal deelnemers aan wedstrijden was minder, het prijzengeld was minder. Ter vergelijking: In 1968 won Rod Laver 2.000 pond prijzengeld met zijn Wimbledonwinst, King was de beste bij de vrouwen en kreeg 750 pond.
De sport was vooral een mannenwereld. Alles moest veranderen, vonden de vrouwen. Als iedereen tekent, met King als de nummer 1 van de wereld voorop, kan dat lukken, dachten de speelsters ook.
De bijeenkomst in het Gloucester Hotel veranderde de tenniswereld. Nu, gezeten aan een picknicktafel op het toernooi waar het verschil in prijzengeld sinds 2007 is weggewerkt, beweegt Stöve haar rechtervuist naar haar linkerschouder en geeft er een snel klopje op. ‘Ik ben niet zo iemand om dit te doen.’
Ze houdt er ook niet van om in de schijnwerpers te staan, laat ze een paar keer ontvallen. ‘Maar ja, hier komen toch mensen op je af. In Nederland zijn er weinigen die weten wat ik gedaan heb. Ik zat altijd in het buitenland.’
In het Wimbledonmuseum, direct naast de ingang van het befaamde tennispark, hangt Stöve onder koningin Elizabeth. Beide vrouwen staan op een afbeelding aan een witte muur, met Wimbledonwinnares en Stöve’s rivale Virginia Wade op de twee foto’s als hoofdonderwerp.
De finale van 1977 heeft herinneringen achtergelaten bij veel Britten; na Wade won geen enkele Britse vrouw Wimbledon meer. ‘Betty Stöve’, zegt een man al wijzend tegen zijn vrouw, wat klinkt als ‘Betty Stuuf’.
In 1973 verliet de geboren Rotterdamse haar vaderland om te reizen met de tennistour. In Nederland had ze alles gewonnen wat er te winnen was, op binnenbanen en buitenbanen. Alle nationale titels had ze bemachtigd. ‘Ik wilde spelen met de besten. Niet voor het geld, want dat was er dus niet, maar om béter te worden.’ Dat was wel een grote beslissing, vindt ze nu. Als 28-jarige vrouw. Maar toen dacht ze daar niet over na. ‘Ik had een doel en vond het spelletje leuk.’
Het spelletje vindt ze nog steeds leuk, zelfs na al die jaren. Ze geniet van Carlos Alcaraz., de huidige nummer één van de wereld bij de mannen. Verfrissend noemt ze het optreden van de pas 20-jarige Spanjaard. De afwisseling in zijn spel, de onvoorspelbaarheid, maar vooral ook het plezier waarmee hij speelt. ‘De atleet die hij is, zijn benenwerk: fantastisch.’
Een jubileum vieren betekent niet automatisch dat Stöve echt stilstaat bij de tijd. ‘Daar ga ik niet te veel over nadenken, hè, want dan word je echt oud.’ Er is ook nog genoeg om te verbeteren in de sport, vindt ze. ‘We hebben een product op de markt gezet met de WTA, maar we vechten nog steeds.’
Op grand slams is het prijzengeld van mannen en vrouwen tegenwoordig gelijk, maar op veel kleinere toernooien niet. Ook is er een gebrek aan toernooien om vrouwen en kinderen een kans te geven, vindt Stöve. ‘Voor mannen zijn er veel meer mogelijkheden met challengertoernooien.’
Zorgen maakt ze zicht niet. ‘Laat andere mensen dat maar doen. Maar ik vraag me wel af: waar gaat de sport naartoe?’ Dat de tour wellicht naar Saoedi-Arabië gaat in navolging van Formule 1 en het voetbal, heeft ze gehoord. ‘Maar ik heb me er niet in verdiept en er geen mening over.’
Ze golft nu als hobby. Daar gaan in het professionele circuit ook flinke bedragen rond. Dan kan ze denken: ‘Ik weet niet wat je moet doen met zoveel geld. Ik kom nog uit de tijd: zal ik de bus nemen, of zal ik lopen?’
Wimbledon bezoekt ze doorgaans alleen de eerste week. Ze nodigt gasten uit, kan gebruik maken van de extra kaarten die ze jaarlijks van de organisatie krijgt. ‘Ik heb hier een paar Amerikanen rondlopen.’
In de eerste week zijn er meer wedstrijden dan in de tweede, niet alles is via televisie te zien. Zo stond ze afgelopen week bij Botic van de Zandschulp langs de kant en ook bij Gijs Brouwer. Dan kijkt ze vooral hoe spelers hun punt opbouwen, naar de technische kant van het spel. ‘Zij spelen hartstikke leuk.’ Dat de Nederlandse vrouwen in het enkelspel ontbreken, vindt ze jammer.
‘Even de oude doos openmaken’, zegt ze dan toch. Vervolgens verhaalt ze over een umpire die zijn gehoorapparaat over het net hing voordat hij in zijn stoel ging zitten. Hij hoorde niks, maar deelde wel de punten uit. ‘Wij waren al blij dat we een umpire hadden.’
Of die keer dat een lijnrechter in slaap viel, tijdens een wedstrijd, zittend aan de baan. ‘Daar gingen wij natuurlijk foto’s van maken.’ Of die speelster die grote ophef veroorzaakte met een witte legging onder haar tennisrokje. ‘Dat was not en vogue.’
In stijl verschijnen hoort erbij, vindt ze. Gestoken in nette helderblauwe trui en dezelfde kleur broek. ‘Het is wel Wimbledon.’
Een dag later zit Stöve weer – in een andere outfit – op de tribune. Ze is een dag langer gebleven dan gepland. Meer dan een week loopt ze hier al rond. ‘Het blijft leuk. We pakken de auto morgen in. Dan terug en thuis kijken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden