Het besluit van Sigrid Kaag om de politieke arena te verlaten, moet het land veel zorgelijker stemmen dan nu het geval is. Omdat het een illustratie is van het gezegde uit de Franse Revolutie: ‘Elk volk krijgt de leiders die het verdient.’
Want wat verwacht het Nederlandse volk van zijn leiders? Inhoudelijke bekwaamheid, empathie, betrokkenheid, doorzettingsvermogen, voortdurende beschikbaarheid, een olifantenhuid, gevatheid en humor, uitstraling, intelligentie, improvisatievermogen, onkreukbaarheid, betrouwbaarheid, veerkracht, bescheidenheid, relativeringsvermogen. Ga daar maar eens aan staan.
Waar krijgt een politicus mee te maken? Een grote bek, onkunde, vijandigheid en zelfs fysieke agressie, geen enkele privacy, verdachtmakingen, altijd en overal moeten opdraven, het ontbreken van gezonde en normale werktijden, verketterd worden tot voortdurend afgezeken toe, ongekend hoge stressniveaus, een verhoudingsgewijs bescheiden salariëring en desondanks de voortdurende beschuldiging van zakkenvullerij, weinig tot geen waardering, een doorgaans vijandige pers die uit is op relletjes en schandalen, tot zelfs het creëren daarvan toe. Zie dat maar eens te verdragen.
En hoewel we voor het landsbestuur de ‘besten’ nodig hebben, kiest het overgrote deel van de in beginsel daartoe toegeruste mensen ervoor om zich niet, of niet langer, in die heksenketel te wagen. Ze maken een afweging ten gunste van hun mentale en fysieke gezondheid, hun gezin, hun persoonlijke ontwikkeling en hun materiële welstand. En dan biedt een baan in het bedrijfsleven of een niet-politieke publieke functie wel alle mogelijkheden om de eigen talenten te ontplooien, maar vrijwel geen van de bovengenoemde nadelen. Iedereen die de politiek volgt, kent voorbeelden: Wouter Bos, Wouter Koolmees, Klaas Dijkhoff. Van links tot rechts dus.
De Duitse bondskanselier Helmut Kohl waarschuwde al eind jaren tachtig ervoor dat ‘enkel tweederangsfiguren’ bereid zouden zijn zich beschikbaar te stellen voor een openbaar ambt. Het is voor de samenleving van eminent belang dat we dit fenomeen doorbreken. Bespreek het in eigen kring en stimuleer elkaar om oog te hebben voor de waardering die het politiek bedrijf verdient.
Ludo Grégoire, Leiden
Het vertrek van Sigrid Kaag uit de politiek maakt me verdrietig. In de afgelopen periode is duidelijk geworden dat sommige media er steeds in slagen om hun rol in deze tragedie te verbloemen. Maar het zijn volksmenners als Johan Derksen die de podia in de afgelopen periode gebruikten om stelselmatig in te hakken op de persoon van Sigrid Kaag en daarmee een voedingsbodem waren voor het uiten van bedreigingen.
Het wordt tijd dat de media zich bezinnen op hun rol. Het land help je niet vooruit met talkshows vol roeptoeters. Roeptoeters, die als vaandeldragers hun volgers mobiliseren en geen weerwoord meer krijgen vanwege de kijkcijfers, vragen op zijn minst om reflectie. Van redacteuren tot politici, wegkijken is geen optie.
Maarten Pijnenburg, Schijndel
De dans rond de vacante lijsttrekkersplaatsen is begonnen, maar over inhoud gaat het niet, En ook niet over manieren om inwoners meer en betere verantwoordelijkheid te geven voor het landsbestuur.
Welke partijen durven het aan om actief werk te gaan maken van het eeuwenoude, ingenieuze systeem van loting van burgers, zonder plucheplakkerij? Het is immers dringender noodzakelijk dan ooit om de afstand burger en bestuur fundamenteel te verkleinen. En dit lijkt een zeer goede insteek.
F.M. Boon, Delft
Volgens PvdA-fractievoorzitter Attje Kuiken is het nu tijd voor ‘een linkse premier’. Partijgenoot Frans Timmermans wordt als mogelijke kandidaat genoemd, maar laat hem zich in Brussel maar met de Green Deal bezighouden. Misschien is het een idee om Wouter Bos opnieuw lijsttrekker te maken, maar dan van een gezamenlijke lijst met GroenLinks.
In 2006 bracht Bos het boek Dit land kan zoveel beter uit, na vier jaar Jan Peter Balkenende als premier. Na dertien jaar Mark Rutte als premier kan dit land helemáál nog zoveel beter.
Leon Gielen, Egchel
Simon den Haak is tegen een fusie op links. Daarbij haalt hij nog maar eens een vermeende tegenstelling tussen GroenLinks en PvdA van stal. GroenLinks, dat zijn volgens hem hoogopgeleide Tesla-rijders die geen enkel benul hebben van de problemen van de gewone mensen die het moeten doen met een tweedehandsje.
Hoezo gewone mensen? De gewone mensen, die nu dus op BBB stemmen, zijn onder anderen agrarische grootverdieners die absoluut niet bereid zijn om ‘de boel bij elkaar te houden’ en zich blindstaren op hun eigenbelang. Tegelijkertijd ken ik nogal wat van de door Den Haag zo verfoeide hoogopgeleide jonge mensen, die bewust autoloos door het leven gaan omdat ze hopen op een leefbare toekomst, terwijl ze tevergeefs snakken naar een woning. Zijn zij niet gewoon genoeg? Zo gauw ‘de gewone mensen’ of ‘het volk’ in stelling worden gebracht, is demagogie nooit ver weg. Het volk bestaat niet.
En trouwens: wie zegt dat een politieke partij zich uitsluitend bezighoudt met de problemen van een specifieke groep?
Alette van Doggenaar, Utrecht
‘Wat als we de natuur in al haar verschijningsvormen een rechtspersoon zouden maken?’, schrijft Aisha Dutrieux in haar column. Ik ben niet juridisch onderlegd, maar dit opent wel onze blik op de natuur.
Het aanwijzen van wat natuur is en wat niet, is een discutabele zaak, zie het stikstofdebat. Het gaat per m2. Bovendien: als je natuurgebieden aanwijst, wordt het overige gebied vogelvrij, in de zin van ‘doe ermee wat je wilt’, met alle gevolgen van dien.
‘De natuur, wie haar niet overal ziet, ziet haar nergens’, schreef Goethe al. Gelukkig heeft de natuur haar eigen wetten, alomvattend en verfijnd. Ook de mens is daar onderdeel van. Laten we ons schikken naar díé natuurwetten en blij zijn dat we nog mogen meedoen.
Willem Stortelder, Almen
Wanneer we de natuur in al haar verschijningsvormen tot rechtspersoon maken, moeten we ook de al geldende natuurwetten respecteren. Dan heeft de wolf evenveel recht het schaap te doden als het schaap om het gras te eten. Dan heeft de mens het recht van de sterkste, want de slimste. En daarmee het recht zijn eigen habitat te vernietigen, zoals kudden een vlakte leeggrazen. Dan verliest iedereen.
Michael Vis, Zoetermeer
We zijn erg goed in het inschatten van de kosten van noodzakelijke maatregelen om de natuur te beschermen of te herstellen. Maar wanneer leren we nu eens om de kosten in kaart te brengen die we gaan maken als we op de oude voet doorgaan? En wanneer leggen we die twee kostenplaatjes eens op een eerlijke manier naast elkaar?
Arjen Markus, Rotterdam
Mooi genuanceerd bericht van Maarten Keulemans over de opwarming van de aarde. Extreme hitte kwam in Zuid-Spanje en Noord-Afrika altijd al voor. Oud nieuws. Maar de kans dat het daadwerkelijk losbrandt, is zo’n honderd keer groter dan vroeger.
Toegepast op Nederland vraag ik me daarom af waarom de meeste weermannen en -vrouwen hun best doen ons een ‘mooie zonnige dag’ te voorspellen. Zouden zij die knop niet eens kunnen omzetten en ons blij vertellen dat er ‘frisse buitjes’ worden verwacht?
Pim Ligtvoet, Amsterdam
Wat ben ik blij dat de Volkskrant zich al een aantal keren op een integere manier uitgebreid heeft verdiept in de achtergronden van verschillende misstanden. De betreffende artikelen zijn onderbouwd, feitelijk en goed leesbaar. Verder voelen betrokkenen zich bij de onderzoekers/journalist(en) veilig genoeg om hun verhaal te doen. Chapeau!
Nico Ebbinkhuijsen, Amersfoort
Wellicht heb ik makkelijk praten, in tegenstelling tot de personen met tal van spermadonatie-halfbroers en -zusters. Mijn genetische verwantschappen zijn namelijk helder en (overwegend) prettig. Maar ik heb via onder meer het boeddhisme ook geleerd dat je eigenlijk iedereen kunt zien als je tante, zoon, opa of zus, omdat we alle Source: Volkskrant