Zelensky toonde zich woensdag tevreden met de steunverklaring en met alle nieuwe toezeggingen van wapensteun. ‘De veiligheidsgaranties zijn een belangrijke ontwikkeling op onze weg naar de Navo, dit is heel belangrijk.’ Het initiatief staat los van de Navo, maar is wel deels bedoeld om de pijn voor Oekraïne te verzachten over de blijvende onduidelijkheid of en wanneer het land tot de alliantie kan toetreden.
Dinsdag noemde Zelensky het uitblijven van een concreet tijdpad naar lidmaatschap nog ‘absurd’, maar woensdag sloeg hij een positievere toon aan. Hij zei erop te vertrouwen dat Oekraïne na de oorlog Navo-lid wordt. De uitkomst van de top noemde hij ‘goed’, al was een uitnodiging ideaal geweest.
Met de G7-verklaring tonen de grote westerse landen hun betrokkenheid bij de blijvende ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten. Het stuurt volgens het Witte Huis een sterk signaal aan president Poetin ‘dat de tijd niet in zijn voordeel werkt’. De deelnemende landen zullen Oekraïne ook economisch ondersteunen, helpen bij het bevorderen van goed bestuur en bij het (her)bouwen van de defensie-industrie. Oekraïne verplicht zich op zijn beurt tot hervormingen. ‘De gezamenlijke verklaring zet uiteen hoe de bondgenoten (plus Japan, red.) Oekraïne de komende jaren zullen steunen om de oorlog te beëindigen en elke toekomstige aanval af te schrikken, dan wel ertegen te verdedigen’, aldus een Britse verklaring. President Joe Biden trok eerder de vergelijking met de langjarige Amerikaanse steun aan Israël.
Onder hun overkoepelende paraplu maken de G7- en andere landen, waaronder Nederland, Polen en Roemenië, bilaterale en multilaterale afspraken met Oekraïne over hun steun. Nederland zal zich richten op F-16’s en luchtverdediging. De waarborgen van steun zijn bedoeld om de betrokkenheid van westerse landen te onderstrepen bij de zo nodig langdurige ondersteuning van Oekraïne.
Hoewel de afspraken meerjarig zijn en bedoeld om bestand te zijn tegen regeringswisselingen, zullen ze zich vanzelfsprekend niet kunnen onttrekken aan reguliere democratische besluitvorming. Dat kan in de praktijk nog voor verrassingen zorgen, waarschuwen experts. Duitsland maakt initieel 12 miljard euro beschikbaar tot 2032, inclusief 3,2 miljard euro voor dit jaar. Frankrijk is nog in onderhandeling met Oekraïne, en kan volgens waarnemers ook nog pittige discussies in het parlement verwachten over het steunpakket en het Franse defensiebudget van 2025 tot 2030.
‘De afspraken zullen voor een paar jaar gelden’, lichtte demissionair minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra toe over de ‘veiligheidsafspraken’ die met Oekraïne gemaakt worden. ‘We committeren ons aan iets voorbij het hier en nu.’ Hij verwacht dat de afspraken met Oekraïne ‘binnen een paar maanden’ gemaakt zullen worden.
Stoltenberg ze woensdag dat de top in Vilnius een ‘duidelijk signaal’ aan Moskou stuurt. Volgens het Witte Huis toont de bijeenkomst dat ‘we op het hoogtepunt van bondgenootschappelijke eenheid zijn en dat de die eenheid ook moet worden ingezet om andere problemen aan te pakken, zoals de bedreiging van de internationale orde en klimaatverandering.’ Deze positieve Amerikaanse boodschap bevat een schaduwzijde. Biden is waarschijnlijk ‘de meest pro-Oekraïense en pro-Navo-regering die nu mogelijk is’ aldus de Britse commentator Gideon Rachman. Of de grote militaire steun en de meerjarige afspraken bestand zullen zijn tegen de grillen van democratische besluitvorming, in en buiten de VS, moet worden afgewacht.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden