Alastair Campbell is al zeven jaar boos, zo niet ziedend. Sinds de helft van de Britten stemde voor het verlaten van de Europese Unie, foetert de voormalige spindoctor van Tony Blair op de brexiteers. Van Newsnight tot Question Time, van Twitter tot de buitenlandse televisiezenders die hij vroeger spottend aanduidde als NVTV (No Votes TV): hij laat geen podium onbenut om de mensen ervan te overtuigen dat zich een sociale, politieke en economische ramp voltrekt, veroorzaakt door de leugens die door Boris Johnson en de zijnen zouden zijn verspreid. Volgens brexiteers daarentegen beeldt de 66-jarige sociaal-democraat zich dit alles in omdat zijn geest is aangetast door het ‘Brexit Derangement Syndrome’.
Maar de Brexit is ook een zegen gebleken voor deze strijdlustige doedelzakspeler. Nadat Blair in 2007 de macht had verloren, leek Campbells rol in de Britse politiek te zijn uitgespeeld. Niet lang na het Brexit-referendum richtte hij een eurogezind weekblad op, The New European. Dat was een wedergeboorte van The European, de krant die in de jaren negentig werd gefinancierd door persbaron Robert Maxwell, Campbells oude baas bij The Daily Mirror. En nu ligt er But What Can I Do?, een zelfhulpboek voor Britten die al jaren hoofdschuddend naar Westminster kijken.
Naar Campbells idee heeft de Brexit de Britse politiek vergiftigd. De Leave-campagne heeft, zo schrijft hij, de manier waarop politiek op het eiland wordt bedreven voorgoed veranderd. Volgens hem zijn parlementariërs ertoe aangezet om te liegen en bedriegen, met als doel om chaos en verdeeldheid te veroorzaken. Het Lagerhuis werd zomaar ontbonden, de voorzitter van dat huis verloor zijn onafhankelijkheid en vriendjespolitiek tierde welig. Het politieke midden werd weggeslagen, zeker toen de Conservatieve premier Boris Johnson en de toenmalige Labourleider Jeremy Corbyn tegenover elkaar stonden, twee populistische politici aan wie Campbell een broertje dood heeft.
Een probleem van Campbell is zijn eigen politieke verleden. In discussies, zoals onlangs met de conservatieve journalist Tim Stanley, wordt steevast zijn rol in de aanloop naar de Irak-oorlog te berde gebracht. Was Campbell niet medeverantwoordelijk voor het ‘dodgy dossier’ waarmee de Britten deze strafexpeditie van George W. Bush werden ingerommeld? En zijn eigen gedrag was evenmin onomstreden. Vloekend en tierend liep hij als waakhond van Blair door de burelen van de macht. Acteur Peter Capaldi speelde het op hem gebaseerde personage Malcolm Tucker fantastisch in de politieke satire The Thick of It. Geen zin kwam van zijn lippen zonder het f-woord.
Nog steeds lijkt Campbell te genieten van keiharde discussies. Recentelijk zag hij zich zelfs genoodzaakt om zijn excuses aan te bieden aan Newsnight-presentator Victoria Derbyshire voor zijn gedrag tijdens een woordenwisseling met de journalist Alex Phillips, lid van de populistische partij Reform UK. Een jaar geleden ontplofte hij bijna toen Sky-presentator Kay Burley Boris Johnson een van ‘de succesvolste premiers van de afgelopen eeuw’ noemde. Zijn afkeer van Johnson gaat zover dat hij eerder dit jaar vraagtekens plaatste bij diens driedaagse verblijf op de intensive care wegens een coronabesmetting. Hij beweerde niet te geloven dat Johnson echt de dood in de ogen had gekeken.
Na Johnsons val in september 2022 zijn veel kiezers gedesillusioneerd afgehaakt, redeneert Campbell. In zijn boek schrijft hij dat burgers niet langs de politieke zijlijn moeten staan, maar betrokken moeten zijn. Zo heeft hij zelf de afgelopen jaren meningsverschillen overbrugd met Conservatieven die zich niet meer thuis voelden in de partij onder Johnson. Hij bouwde bijvoorbeeld een goede band op met oud-premier John Major.
Met Sayeeda Warsi, oud-voorzitter van de Conservatieve Partij, ging hij in de Channel Four-realityserie Make Me Prime Minister op zoek naar mensen die een geschiktere bewoner van Downing Street 10 zouden zijn dan Johnson of diens opvolger Liz Truss. Het grootste succes boekt Campbell met de Conservatieve oud-minister Rory Stewart. De twee maken de ongekend populaire podcast The Rest Is Politics. Inmiddels trekken theateroptredens van de intellectuele, wereldse Old Etonian Stewart en de politieke straatvechter Campbell in het hele land volle zalen.
Met Labour staat hij weer op goede voet. Vier jaar geleden werd Campbell door Jeremy Corbyn uit de partij gezet nadat hij bij de landelijke verkiezing op de Liberaal-Democraten had gestemd. Onder Keir Starmer maakt Labour een goede kans de verkiezingen van volgend jaar te gaan winnen, wat voor het eerst zou zijn sinds de Blair-jaren. Met zijn motto ‘Make Brexit Work’ zit Starmer volgens Campbell overigens wel op de verkeerde weg. Het opperhoofd van de remainers dat het Europese volkslied op zijn doedelzak speelt zal niet rusten eer de Brexit is teruggedraaid.
‘Een winnaar’, zo citeerde hij Nelson Mandela in dit verband, ‘is een dromer die nooit opgeeft.’
Zijn liefde voor de doedelzak komt van zijn Schotse ouders. In Monaco werd de jonge Alastair ooit gearresteerd omdat hij het instrument illegaal op straat bespeelde.
Tot de boeken die hem het meest hebben geïnspireerd behoren Teams of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln en de De Gaulle-biografie van Aidan Crawley.
Campbell, van jongs af aan een trouwe fan van Burnley FC, speelde in 2006 met Pele en Diego Maradona aan zijn zijde een benefietwedstrijd voor Soccer Aid.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden