Het is een zure constatering voor sommige bezitters van zonnepanelen: net op het moment dat de koperen ploert de daken geselt, zoals afgelopen voorjaar vaak het geval was, haken de zonnepanelen af. Letterlijk, omdat het stroomnet waaraan ze hun elektriciteit leveren, overbelast raakt. In zulke gevallen schakelt de omvormer automatisch uit. Gevolg: opbrengst nul.
Nieuw is het niet. Maar waar het probleem tot voor kort sporadisch opspeelde, stijgt het aantal meldingen nu sterk. Volgens netbeheerder Liander was de eerste helft van het jaar sprake van een verdrievoudiging van de klachten van klanten bij wie de stroom op zonnige dagen werd geweerd. Dit jaar kwamen er al 3.476 binnen, tegen 1.074 een jaar eerder.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
Hoe vaak het precies misgaat, kan Ceriel Thissen van netbeheerder Liander niet zeggen, omdat het niet gemeten wordt. Alleen het aantal klachten wordt bijgehouden.
Het is zonde dat die energie verloren gaat, erkent Thissen. ‘Al gebeurt het maar op een paar momenten per jaar en is de onderbreking kortstondig, over het algemeen een paar uur per jaar.’ De terugverdientijd van zonnepanelen wordt er niet door beïnvloed, zegt hij. ‘De investering blijft renderend.’
Er zijn meerdere oorzaken waardoor zonnepanelen uitvallen. Zo steeg hun aantal dit jaar al met ongeveer 15 procent. En het was afgelopen juni uitzonderlijk zonnig. Het kan ook dat mensen eerder met de netbeheerder bellen, omdat ze van het probleem gehoord hebben op tv of in de krant.
De problemen spelen niet overal: in wijken en straten waar veel bewoners zonnepanelen op het dak hebben liggen, is de kans op problemen groter. Daar liggen op zonnige dagen al die zonnepanelen elektriciteit in het net te pompen, terwijl het verbruik vaak laag is omdat de bewoners op kantoor zitten of in het weekend aan het strand liggen.
Is er iets aan te doen? ‘Verbruik zoveel mogelijk van de energie die je zelf opwekt’, luidt het advies. Dus laat de vaatwasser, de wasdroger en de wasmachine lopen als de zon volop schijnt en de panelen staan te stampen op het dak. De elektriciteit die dan wordt opgewekt, hoeft niet het net op, maar wordt geabsorbeerd door de verbruikers in huis. De elektrische auto (de ultieme grootverbruiker) aan de laadpaal zetten, kan eveneens verlichting bieden aan het lokale stroomnet.
Kleine beetjes kunnen zeker een verschil maken, zegt Thissen. ‘Soms hangt het op één apparaat dat uit staat.’
Waar netbeheerders blij van worden, zijn consumenten die hun zonnepanelen uitschakelen als het net onder druk staat. Vaak is dat als de stroomprijzen laag zijn of zelfs negatief, zoals op zondag 2 juli, toen de prijs per kilowattuur een tijdje min 62 cent was. Negatieve prijzen van meer dan 15 cent betekent dat sommige consumenten geld toe krijgen op hun verbruik. Maar dan moeten ze wel een dynamisch stroomcontract hebben, waarvoor uurtarieven gelden.
Apparaten in huis inschakelen bij negatieve prijzen kan soms helpen de druk van het net te halen. Maar overdrijf niet, zegt Thissen van Liander. ‘We merken dat sommige consumenten met een dynamisch contract bij negatieve prijzen echt alles in huis aan zetten, zelfs hun elektrische kachel, ook als het warm is.’
Dan bestaat het risico dat de hoofdzekering doorslaat, waardoor het complete huis zonder stroom komt te zitten. De netbeheerder moet dan langskomen om de stroomvoorziening te herstellen. Dat levert extra werk op, en vaak ook kosten voor de klant. Op 2 juli kreeg Liander 70 meldingen van woningen waarvan de hoofdzekering eruit was geklapt, uitzonderlijk veel, aldus Thissen.
De problemen zijn voorlopig niet opgelost, zeggen netbeheerders. Sterker: het kabinet waarschuwde onlangs dat het laagspanningsnet in 2025 zijn grens bereikt. Maar consumenten hebben wel een deel van de oplossing in handen. Thissen: ‘Het advies blijft: gebruik zoveel mogelijk van de stroom die je zelf opwekt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden