Johan Moes uit het Drentse Wapse wordt zondagochtend wakker gebeld door een dorpsgenoot, zelf een hobbyboer die schapen en geiten houdt. De man heeft een wolf gezien op het terrein van Moes en stormt met een hooivork en een schep de wei in om de schapen te beschermen. Daarop wordt de man zélf in de arm gebeten door de wolf. Het dier had enkele schapen doodgebeten en bleef binnen de afrastering rond het terrein.
De locoburgemeester gaf ongeveer een uur na de aanvaring de opdracht om de wolf dood te schieten, na overleg met burgemeester Rikus Jager en de politie. Jager zei dat hij ‘niet anders kon’. Daar is de Faunabescherming het allerminst mee eens. De dierenbeschermingsorganisatie zei zondag aangifte te zullen doen tegen Jager en de boer die de wolf aanviel. Volgens de organisatie was het ‘verstoren, verjagen en doden van de wolf in dit geval ongeoorloofd’.
‘Wie zo onverstandig is om een roofdier met een hooivork en een schep te lijf te gaan, kan verwachten dat het dier zich bedreigd voelt en zich verdedigt’, schrijft de Faunabescherming. Daarnaast beweert de organisatie dat het protocol – het zogeheten ‘wolvenplan’ dat voorschrijft wanneer pas mag worden overgegaan op doden van het dier – niet is gevolgd. Dat mag pas als de wolf ‘actief en bewust’ mensen benadert, en daar was volgens Niese geen sprake van. De burgemeester heeft volgens hem dan ook de ‘ongefundeerde’ conclusie getrokken om het dier te doden, en de politie had deze opdracht niet mogen uitvoeren. Woordvoerder Harmen Niese wijst op de strikte bescherming van de wolf en de strenge Europese regels waaraan lidstaten zich moeten houden: ‘De mens bepaalt niet waar een wolf wel of niet mag voorkomen.’
Ook Animal Rights besloot maandag aangifte te doen tegen de burgemeester en de boer wegens het doodschieten van de wolf. Dierenrechtenorganisatie Bite Back sluit zich daarbij aan.
Gedeeltelijk, zegt dierenecoloog Dick Klees. ‘Als boer heb je de plicht om je dieren te beschermen en mag je proberen om de wolf te verjagen. Dat doe je met geluid of door jezelf groot te maken en voorzichtig op het dier af te lopen. Mijn ervaring is dat de wolf dan eventjes gromt en daarna zal wijken.’
Dat is niet wat de boer zondag deed. Het meest aannemelijke is dat de wolf zich probeerde te verdedigen tegen de boer en zijn hooivork, zegt Klees. ‘Dat komt overeen met de verwondingen aan de arm. Als een wolf zélf aanvalt, dan springt hij tegen een mens op om die in de nek te bijten. Dat is namelijk ook hoe het dier jaagt.’
Verstoren en verjagen mag dus – al is het tot op zekere hoogte, zonder geweld. Maar het dier doden, ‘de enige keuze’ volgens de burgemeester, is volgens Klees ongeoorloofd. ‘Burgemeesters mogen zo’n beslissing nemen als de openbare veiligheid in gevaar komt. Maar hoe gevaarlijk is zo’n dier ergens in een weiland, binnen een afrastering, in een dunbevolkte streek op zondagochtend?’
De kans dat een wolf een mens aanvalt in Europa en Noord-Amerika is zeer klein. Onderzoekers van het Norwegian Institute for Nature Research telden van 2002 tot 2020 twaalf aanvallen van een wolf op de mens op die twee continenten. Ter vergelijking: uit onderzoek van VeiligheidNL blijkt dat jaarlijks in Nederland alleen rond de 1.800 mensen op de spoedeisende hulp belanden na een hondenbeet.
Dierenecoloog Klees noemt het Drentse incident ‘heel uitzonderlijk’, en zegt dat in gebieden in het westen van Europa – waar de wolf veel actiever is – dit soort aanvaringen niet of nauwelijks voorvallen. ‘We denken dat wolven agressief zijn en moeilijk benaderbaar, maar in de praktijk is dat helemaal niet zo. Een wolf mijdt juist het liefst risico’s.’
De faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en Wageningen Environmental Research (WENR), een onderzoeksinstituut van de Wageningen Universiteit, doen onderzoek naar de wolf die zondag in Drenthe is doodgeschoten. Onderzoek op het kadaver is nodig om te zien of het dier mogelijk iets onder de leden had, waardoor hij eerder geneigd was te bijten. Ook kan vastgesteld worden of de wolf gewond is geraakt doordat de schapenhouder het roofdier probeerde te verdrijven met een schep.
Onderzoek op het dna wijst tevens uit of het een mannetje of vrouwtje was. Daarnaast kan vastgesteld worden waar de wolf vandaan is gekomen. Vermoedelijk hoorde de doodgeschoten wolf bij de roedel in het Drents-Friese Wold, aangezien Wapse daar niet ver vandaan ligt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden