Reikhalzend kijken de inwoners van La Roche-Chalais de weg af voor het hoogtepunt van het jaar. Tien maanden voorbereiding hebben ze erop zitten en binnen een minuut is het straks voorbij. Het dorp met drieduizend inwoners op een heuvel aan de rivier de Dronne, nog net in de Dordogne, is een van die honderden plaatsjes waar de Tour de France elk jaar doorheen komt.
De dorpelingen begonnen met de voorbereiding van de passage van de achtste etappe meteen nadat in oktober Tourdirecteur Christian Prudhomme de route van de 110de Tour de France bekend had gemaakte. Daarvoor wist alleen de burgemeester ervan, maar hij mocht niets zeggen.
Voor de zevende keer en voor het eerst sinds 1975 vliegt het Tourpeloton zaterdag door de hoofdstraat van La Roche-Chalais. Hoe zoiets wordt besloten? ‘Het werd ons gewoon medegedeeld door de ASO’, zegt burgemeester Jean-Michel Sautreau over de organisator van de Tour. ‘De startplaats is Libourne, zeiden ze, de finish in Limoges, dus we komen door jouw gemeente.’
Op de vraag of hij de Tour-doorkomst heel misschien ook zou kunnen weigeren, moet de burgervader lachen. ‘Beslist niet. ‘Nee’ zeggen is uitgesloten. Regel het maar, zei de ASO. Dat doen we dus; we gebruiken het als een kans.’
Over de auteur
Robert Giebels schrijft voor de Volkskrant over wielrennen en Formule 1. Hij was correspondent in Azië, schreef over economie en won als politiek verslaggever journalistiekprijs De Tegel.
Sautreau vat trefzeker samen hoe hij die kans ziet. ‘De sport is zo’, zegt hij terwijl hij zijn duim en wijsvinger dicht bij elkaar houdt. Dan spreidt hij zijn armen zo ver mogelijk: ‘Maar het feest is zo!’
La Roche-Chalais ligt al na 34 kilometer van de start op de route. De Franse tv zendt elke etappe van start tot finish uit, maar de rest van de wereld moet het zaterdag doen zonder helikopterbeelden van de spitse kerktoren op de top van de heuvel en het 19de-eeuwse tempeltje dat exact op de Greenwich-mediaan ligt.
Zo kort na het startschot is het peloton, zoals verwacht, nog compleet, op drie vluchters na. Met wind mee komen de renners op het gemak, maar toch met 50 kilometer per uur over de D674 aanfietsen. Ze gaan omhoog naar het versierde dorpsplein waar de fanfare popliedjes speelt en majorettemeisjes van alle leeftijden op de plaats marcheren.
Op het vip-deck, een verhoging met een partytent, doet een speaker alsof hij een bloedstollende sprintfinish becommentarieert en zwaait de burgemeester de renners na.
Die gaan weer omlaag door een met stootkussens afgezette bocht, waar onlangs nog een motorrijder rechtdoor tegen de gevel van de Crédit Agricole botste en om het leven kwam.
Een paar honderd meter verderop slaan ze af naar de D5 en is de Tour-passage na een paar minuten voorbij. Vier uur later wint Mads Pedersen de sprint van het al die tijd bij elkaar gebleven peloton.
Sautreau fietst zelf, kent de Tour en weet dat zo’n doorkomst maar even duurt. Dat bedoelt hij met zijn duim en wijsvinger en zijn wijdse armgebaar: dat de renners razendsnel door zijn dorp komen is helemaal niet erg, het gaat erom dat als aanleiding voor belangrijker dingen te gebruiken. Een feest dus, maar vooral het vergroten van de gemeenschapszin.
Iedereen in en om La Roche-Chalais is gevraagd mee te helpen aan de voorbereiding van de grote dag. De burgemeester stelde een organisatiecomité samen dat onder meer lichte druk ging uitoefenen op middenstanders langs de route om hun etalages te versieren. Suggestie: gebruik oude fietsen en denk aan de gele, groene, witte en bergtruien.
Het comité ronselde vrijwilligers om ervoor te zorgen dat niemand zomaar de D674, de levensader van dorp en omgeving, op kan. De route van de Tour wordt als een fort afgegrendeld.
Er kwam in de cinema een conference over de mythe van de Tour en de plaatselijke beeldhouwer Dominique Perez maakte een houten beeldengroep van een geletruidrager die drie fietsende weerwolven van het lijf houdt – ‘blijft de hele zomer staan’, zegt Perez trots.
Eten en drinken werd geregeld en toen kwam Jean Peyront met het beste idee: een tentoonstelling in de protestante tempel. Het comitélid en voormalig coureur kent alle oud-renners van naam in de omgeving. Ze stelden de racefietsen beschikbaar waarop ze Touretappes hadden gewonnen.
En die ene gele trui van Jacques Bossis – ‘ik was een rouleur’ – veroverd in de derde etappe van de Tour van 1978. Hij raakte het kleinood na een dag alweer kwijt aan Klaus-Peter Thaler van de oppermachtige Raleigh-ploeg. De gebruinde Bossis, 70 jaar en nog slank genoeg voor zijn gele trui van toen, moet zich helaas excuseren. Hij wordt verwacht op het vip-deck. De voormalige wielrenner neemt zijn ingelijste relikwie onder de arm mee en een tweede lijst met de krantenpagina over zijn prestatie van 45 jaar geleden.
Wat ook nodig bleek: strobalen. Hele grote om het Tour-parcours af te grendelen. ‘Bijna 500 kilo weegt deze’, zegt Coen van Rosmeulen. Hij vestigde zich een jaar geleden bij La Roche-Chalais als melkveehouder. Of ze tien van die gevaartes wilden doneren ‘pour le Tour’, kwam Peyront namens het comité vragen aan de partner van de boer, Rosemarie Rops. ‘Natuurlijk deden we dat. Graag zelfs.’
‘De Franse gemeenschap is best gesloten’, zegt Van Rosmeulen. ‘Daar kom je als buitenstaander niet zo snel tussen.’ Maar het boerenstel werd opgenomen in de lokale samenleving. ‘De doorkomst van de Tour heeft daarbij enorm geholpen.’
De Ronde van Frankrijk is langs geweest en de renners zijn al bijna bij het volgende dorp. Op het dorpsplein van La Roche-Chalais stopt de muziek, mengen de majorettes zich met het publiek en loopt Jacques Bossis terug naar de tempel. Met zijn ingelijste gele trui en krantenpagina onder de arm.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden