De vorige verkiezingen kwamen te vroeg, en er sindsdien veel gebeurd. Daarom is het zo gek nog niet dat de kiezers zich er nu mee mogen bemoeien.
Maandagochtend laat premier Rutte de Tweede Kamer officieel weten dat zijn vierde kabinet verleden tijd is. Wie wil weten hoe de campagne daarna gaat verlopen, doet er goed aan het debat maandag te volgen. De strijd om de kiezers begint meteen en er is veel om nieuwsgierig naar te zijn.
Caroline van der Plas staat er maandag nog alleen, maar in gedachten doemen achter haar rug al de contouren op van het legertje nieuwe volksvertegenwoordigers waarmee zij het Binnenhof hoopt te bestormen. In de VVD leeft de hoop dat deze verkiezingen voor de BBB te vroeg komen, maar op die hoop is veel af te dingen: bij de provinciale verkiezingen is het ook gelukt, daarna heeft de BBB zich in veel provincies een redelijke onderhandelingspartner getoond en de tijd tot de verkiezingen is nu te kort om te rekenen op bestuurlijke fouten van al die nieuwbakken BBB-gedeputeerden.
Jesse Klaver en Attje Kuiken staan er maandag met z'n tweeën, maar van hen is inmiddels bekend dat ze samengaan. Over de potentie van een nieuwe GroenRode lijst verschillen de meningen, maar de twee rekenen op het vliegwieleffect: eerst groot genoeg worden om zich serieus te mengen in de strijd met de tegenstrevers op rechts, dan daarvan gebruikmaken om de kiezers op de versplinterde linkerflank van de Kamer te verenigen.
Ook alleen maandag staat Pieter Omtzigt. Zijn nabije politieke toekomst is nog met mist omgeven, maar hij maakt allerminst de indruk dat hij klaar is om te stoppen met de politiek. Dat betekent dat hij ergens op een lijst moet belanden, of het nou met een eigen partij is of elders, en zeker is dat hij dan op veel stemmen kan rekenen. Hij kreeg er in 2021 al honderdduizenden en door het ‘functie-elders'-debat is zijn populariteit alleen maar verder gestegen.
In die zoektocht naar een nieuw mandaat ligt de waarde van de nieuwe verkiezingen. De vorige lagen nog onder de slagschaduw van de pandemie. Op de grote politieke thema's die Nederland inmiddels weer in de ban houden werd niet groots en meeslepend campagne gevoerd. Bovendien ontstond pas ná die verkiezingen de diepe vertrouwenscrisis rond premier Rutte. En dan leidde de horrorformatie van dat jaar ook nog eens tot de vermoeide doorstart van een regeringscoalitie waar niemand op zat te wachten, zelfs de hoofdrolspelers zelf niet.
Sindsdien staat elk groot Kamerdebat in het teken van de politieke impasse. Het onvermogen van de coalitie om door te pakken op de grote dossiers, is er ook niet los van te zien: de partijen vertrouwen er simpelweg niet op dat ze nog handelen in de geest van hun kiezers.
Gelukkig is daar een oplossing voor: verkiezingen. Ziedaar het geluk bij het ongeluk van deze kabinetscrisis: het Binnenhof snakt naar nieuwe zuurstof, misschien is die op komst.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant