Volgens de hoogste Britse militair, admiraal Tony Radakin, is de Russische landmacht zwaar gehavend na zestien maanden oorlog. ‘Rusland heeft bijna de helft van de gevechtskracht verloren’, aldus de topmilitair, die zich baseert op informatie van de Britse inlichtingendiensten, dinsdag bij een hoorzitting in het Britse parlement.
Het tankarsenaal waarmee de Russen in februari 2022 begonnen, is geslonken van om en nabij 3.400 naar 1.100, zo noteert Bloomberg. Het gaat hier om tanks die gevechtsklaar zijn en dus direct inzetbaar. Wanneer de Russen daadwerkelijk met flinke tekorten te maken krijgen, is speculatie: het is onduidelijk hoeveel nieuwe tanks de invasiemacht erbij heeft gekregen, omdat Moskou hierover geen cijfers deelt.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim twintig jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Rusland heeft bovendien nog veel tanks in de opslag. Voor de oorlog beschikten de Russen over 10 tot 13 duizend tanks, maar het overgrote deel was niet operationeel en opgeslagen in depots. Ook was een flink deel van de tankmacht vrij oud, zoals de meer dan zestig jaar oude T-62 en T-64. Maar in geval van nood kunnen generaals wel een beroep doen op deze enorme voorraad..
De kracht van het Russische leger is überhaupt aangetast door de invasie, waarbij volgens de VS tussen de 190 duizend en 223 duizend Russen omkwamen of gewond raakten. ‘Rusland is nu zo zwak dat het niet de kracht heeft voor een eigen tegenoffensief’, aldus stafchef Radakin. En dat terwijl het Kremlin en de opperbevelhebbers in Moskou er aan het begin van de oorlog van uitgingen dat hun militaire overmacht, in combinatie met een snelle inname van Kyiv, ertoe zou leiden dat de oorlog van korte duur zou zijn.
Before/after of a Ukrainian counterbattery strike on a Russian 2A36 Giatsint-B towed 152mm field gun. pic.twitter.com/ryZ20tnjIK
Bloomberg baseert zich wat betreft de aantallen uitgeschakelde tanks onder andere op tellingen van het Nederlandse Oryx-blog, dat wereldwijd veelvuldig wordt geraadpleegd over de Russische militaire verliezen. Oryx bracht in kaart aan de hand van onder andere foto’s en video’s dat de Russen sinds de start van de invasie minstens 2.082 tanks hebben verloren.
Van dit aantal werden er ruim 1.300 vernietigd, vooral met westerse antitankwapens zoals de Amerikaanse Javelin. Ook lieten de Russen bij gevechten 112 tanks achter op het slagveld en wisten de Oekraïners er 545 te veroveren. Onder de vernietigde tanks waren de modernste T-90’s.
Oekraïne zag zijn hoeveelheid direct inzetbare tanks juist toenemen, van krap 1.000 tot zo’n 1.500. Volgens het Duitse Kiel Instituut, dat de internationale wapenleveranties aan Kyiv bijhoudt, werden de Oekraïense tankbataljons versterkt met 471 tanks en daar komen er nog eens 286 bij.
Ook de Russische artillerie, waarop de generaals in elke oorlog vertrouwen om de vijand met brute kracht te overweldigen, liep klappen op. Rusland begon de oorlog met rond de 2.300 kanonnen, zo blijkt uit gegevens van het defensie-instituut IISS, hiervan zijn er ongeveer 1.900 over. De Oekraïense artilleristen werden daarentegen flink geholpen. Zij ontvingen onder meer houwitsers zoals de trefzekere M777 uit de VS.
Did you know that Ukrainian Air Assault Forces have artillery? russians know it. And they are scared of it. pic.twitter.com/oPkPXBADN2
Ondanks de vele artilleriestukken die de Oekraïners verloren, voornamelijk nog van Sovjet-makelij, beschikken ze nu over zo’n 1.100 stuks, tegenover 773 voor de invasie. Ook wat betreft de meervoudige raketsystemen, zoals het succesvolle Himars, maken de Oekraïners hun achterstand op de Russen kleiner. Eerst hadden de Russen drie keer meer van dit soort wapens, nu heeft het Oekraïense leger de helft van waarover Rusland beschikt.
Kyiv maakt het verschil ook kleiner met modernere raketsystemen. Dat de hoeveelheid Russische zware wapens sterk terugloopt, wil overigens niet zeggen dat het leger binnenkort zonder zit. Moskou beschikt nog altijd over meer van deze belangrijke wapensystemen dan het Oekraïense leger.
Rusland, dat ’s werelds tweede grootste wapenexporteur was voor de invasie, probeert ook uit alle macht de vernietigde wapens te vervangen. Door de internationale sancties is dit echter heel moeilijk omdat onder andere elektronische onderdelen niet meer ingevoerd kunnen worden.
Volgens admiraal Radakin kan Rusland ‘in het beste geval tweehonderd tanks per jaar produceren’. Ook de productie van munitie loopt achter op de vraag. ‘Vorig jaar vuurde Rusland tien miljoen artilleriegranaten af’, benadrukte de topmilitair. ‘Maar het kan hoogstens een miljoen granaten per jaar produceren.’
#Ukraine: The Ukrainian SBU "Alpha" destroyed two Russian tanks and damaged another T-80BV tank during recent fighting- including the use of FPV loitering munitions. pic.twitter.com/nsWUzo8EhD
Ook de Britse inlichtingendiensten wezen er donderdag nog eens op hoe zwaar de wissel is die de oorlog trekt op het leger. Alle Russische gevechtseenheden bevinden zich nu in Oekraïne, met alle gevolgen van dien voor de verdediging van Russische landsgrenzen.
Zo zijn aan het front bij Velyka Novosilka in de regio Zaporizja eenheden ingezet van de landmacht en de marine uit Ruslands Verre Oosten. ‘Zij zijn normaliter 7.000 kilometer verder weg gestationeerd als tegenwicht tegen de macht van China’, twitterde het Britse ministerie van Defensie over de verzwakte grenstroepen.
In het westen van Rusland, waar de Navo in de gaten wordt gehouden, ontbreken belangrijke eenheden. ‘Rond Bachmoet wordt de verdediging grotendeels gevormd door luchtlandingstroepen die normaal gesproken in West-Rusland zijn gestationeerd’, aldus de Britten. ‘Daar moeten ze optreden als een snelle reactiemacht in geval van spanningen met de Navo.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden