Eerst voorzichtig, en toen ineens toch luid, zong het rond: de pil is puur vergif. Na het coronavaccin en zonnebrandcrème, bindt wellness-rechts de strijd aan met de anticonceptiepil. Het spirituele platform That’s the Spirit promootte van de week de documentaire The Business of Birth Control bij hun leden. Ze geloven niet in de maanlanding en niet in 9/11. En niet in anticonceptie, dus. Van de pil, suggereert die film, word je depressief en ga je misschien wel dood. Leefstijlcoach Richard de Leth zei eerder op TikTok dat de pil ‘het ritme uit het lichaam haalt’, en zorgt voor ‘allerlei ontstekingsziektes’, waaronder borstkanker.
Hoewel hormoon- en leefstijlcoaches al langer pleiten voor pilvrij leven, lijkt de tijd voor het antipilsentiment ineens rijp bij allerlei rechtse influencers die medische wetenschap heel griezelig tussen aanhalingstekens schrijven. De timing is niet toevallig: Amerikaanse conservatieven zeggen openlijk dat, na de strijd tegen abortus, anticonceptie aan de beurt is. De pil verdacht maken is stap 1. Zo maakten ultrarechtse Amerikanen als Ben Shapiro en Steve Bannon de afgelopen maanden content met titels als ‘Verwoest de pil je gezondheid?’
Voor wie wantrouwig is naar alles en iedereen, zit er een samenzweringstheorie bij. Volgens het conservatieve vrouwenmagazine Evie (hou je vast) is het feminisme bedacht door de Rockefellers om belasting te kunnen heffen over de arbeid van vrouwen, en is de pil een wapen in die strijd, zodat kinderloze vrouwen als slaven voor kapitalisten kunnen werken. Dat is voor de echte liefhebbers, maar het nieuwe paternalisme rond de pil sijpelt in light-vorm ook door naar reguliere media.
Eind juni schreef Hadley Heath Manning, de voorzitter van een conservatieve vrouwenclub, in een opiniestuk in The New York Times dat de pil vrouwen een cultuur heeft opgeleverd vol ‘goedkope seks’, die voor ‘verwarring, pijn en spijt zorgde’. Ook noemde ze anticonceptie geen recht, maar een ‘persoonlijke keuze’ – die kan natuurlijk conflicteren met de ‘persoonlijke keuze’ van een ander: een gelovige arts bijvoorbeeld.
De oplossing, volgens al deze stemmen: periodieke onthouding (dus niet condooms, een spiraaltje, of sterilisatie). Het biologieboek uit de derde staat me niet meer scherp voor ogen, maar ik heb het veiligheidsniveau daarvan onthouden als: Russische roulette. Ja, wat dat betreft lijkt de anti-anti-conceptielobby toch gewoon een pro-conceptielobby. De docu The Business of Birth Control werd overigens mede gefinancierd door Daysy, een prijzig apparaatje voor periodieke onthouding. Ook in onthouding zit business, natuurlijk. Talloze spiritueel-conservatieve influencers promoten deze cyclustrackers, ook al waarschuwen dokters dat ze toch écht voor veel ongewenste zwangerschappen zorgen.
Tendentieuze informatie en onzin tiert intussen welig verder in TikTok-feeds. Demi vertelt haar duizend volgers dat stoppen met de pil alléén maar voordelen heeft. Misha en Irina vertellen hun negenhonderd volgers dat hoe langer je de pil gebruikt, hoe kleiner je kans op een kind nadien wordt.
Het jammere is: eigenlijk verdient de pil een boel reuring. Al jaren klagen massa’s vrouwen over somberheid en depressie bij pilgebruik. Ik was er zelf een van. Ik was niet te genieten, tussen 2001 en 2015. In juni verscheen er nog een studie die (weer) een link vond met depressie, bij pilslikkende tieners. Maar een link is geen causaal verband: er is meer onderzoek nodig. De voordelen van de pil (zoals een sterk verlaagde kans op baarmoederkanker en eierstokkanker, seks zonder gedoe) moet je afwegen tegen de nadelen (kans op een pishumeur, licht verhoogde kans op borstkanker). En ook tegen, ik noem maar wat, een ongewenst kind.
Maar de anti-pil-beweging is niet op kennis of keuzevrijheid gericht: die wil van vrouwen weer hoeders van de goede zeden maken. Het erge is, als het misgaat, zullen vrouwen dat zichzelf aanrekenen, want onthoud: anticonceptie is hun ‘persoonlijke keuze’.
TikTok zet me even later een advertentie van een pro-lifeclubje voor: ‘Ongewenst zwanger?’ Eén keer raden welke keuze ze aanraden.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.