Het dorp heet Mrija, ‘droom’. Een rare naam voor een vluchtelingenkamp. Niemand droomt van vluchten uit een oorlog naar een tijdelijke doorzonwijk van flexhuizen: verbouwde containers die na gedane zaken naar een andere plek verdwijnen, net als de mensen die er wonen. In een land waar ze de taal niet spreken, dat nooit helemaal het jouwe wordt.
Of wel?
Het is op een bedrijventerrein aan de rand van Vlaardingen en Hollandser wordt het niet: een dorp van de tekentafel. De huizen hebben er ogen, door grote ramen is het leven zichtbaar. Iemand stofzuigt, iemand maakt een bed op, iemand telefoneert. Enkel Oekraïners, duizend mensen, hun huizen gestoffeerd ingericht tot en met het apparaat voor filterkoffie.
Kindvriendelijke buitenruimte, verkeersluwe paden, onderhoudsvrije tegelterrasjes.
School, huisarts, conciërge, werkbemiddeling – ook voor ‘Oekraïners met een afstand tot de arbeidsmarkt’, ‘denk aan beveiliging of schoonmaak’.
Op straat is geen verdriet te vinden, eerder het tegendeel. Misschien is verdriet alleen voor binnenshuis. Mensen met en zonder rolkoffers, opgetogen, handenwrijvend.
Igor zegt: ‘Het liefst blijf ik voor altijd hier.’
Oleg zegt: ‘Het lijkt alweer op een normaal leven.’
Een jaar lang trokken ze van noodopvang naar noodopvang, waar ze vrienden werden. Hier valt ze ruimte en rust ten deel, en tijd om te denken over de toekomst. In Nederland is werk en veiligheid, en iedereen lacht ze uitnodigend toe. Een mooier land bestaat niet.
Het Oekraïnedorp blijft drie jaar, is de bedoeling, de tijdelijkheid is er chic afgewerkt met zandkleurige gevelplaten. Jonge bomen in een pas gezaaid gazon, keurig in het gareel gehouden met paal en band. Sommige terrasjes kregen al geraniums in potten, de fietsen staan netjes op slot in de daartoe bestemde rekken. Met de ogen een beetje toegeknepen, lijkt het aardig permanent.
Dobre, dobre, alles goed. Igor staat te roken, genietend van de mooie dag. Hij komt uit Cherson, vertelt over de mooie lunchroom die hij in het centrum had, laat foto’s zien. Dat is definitief voorbij.
Hier werkte hij eerst bij Picnic, 20 duizend stappen per dag maar goed betaald, en nu is hij op proef bij een aannemer. Ook de bedrijven zijn blij met het Oekraïnedorp: deze vluchtelingen mogen werken zonder werkvergunning. Waarom zij wel en andere niet, is een goede vraag.
Oleg draagt zijn baseballpet met flair, hij is professioneel BMX’er van beroep en werkt nu vijf dagen per week in een Rotterdamse fietswinkel. Hij zegt dat deze plek de ‘best place’ is met de ‘best people’. Net aangekomen in het Oekraïnedorp met vrouw en kind, op advies van Igor. Die had inderdaad groot gelijk.
De oorlog zal duren, zegt Oleg, zijn leven gaat door, ‘en ik woon heel graag in Nederland’. Zijn vrouw is even teruggeweest naar huis, elke dag sirenes, ‘dat gaat niet meer’. Tevreden kijkt hij naar de nieuwbouwblokken.
Op de vraag waarom dit land in staat is in een paar maanden een volledig geoutilleerd Oekraïnedorp te bouwen voor ontheemden, maar grote moeite heeft plek te maken voor andere vluchtelingen, zei de wethouder dat Oekraïners teruggaan naar hun eigen land ‘als de oorlog over is’. Een slim antwoord, dat net zo min klopt als de aanname dat de flexhuizen hier maar drie jaar staan.
Na de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland her en der Maycrete-woningen geplaatst, noodhuizen van hout en gewapend beton – voor even, was het idee. Veel ervan zijn inmiddels aangewezen als beschermd monument, en op Funda in trek als ‘bungalow’.
Lodewijk Asscher, adviseur Oekraïense vluchtelingen voor de EU, stelt voor de tijdelijke vluchtelingenstatus te verlengen tot tien jaar, ‘als de kinderen naar de basisschool gaan, raken ze geworteld’. De eerste tijdelijke opvanglocaties voor Oekraïners kregen al een permanent contract.
Iedereen weet dat tijdelijkheid vaak ook maar tijdelijk is. Niemand zegt het echt hardop.
Gaan jullie ooit terug, Igor en Oleg?
Igor zegt: ‘Daar is geen leven meer.’
Oleg zegt: ‘Hier is het begin van onze toekomst.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden