De komende maanden staan er een aantal belangrijke kwesties op de EU-agenda. Zo moeten de EU-landen beslissen over een nieuw Europees asielbeleid, over een nieuwe opzet van begrotingsdiscipline en over 66 miljard euro extra voor de EU-begroting. Een demissionaire minister heeft minder invloed op de discussies in Brussel.
Neem de asielwetgeving, het onderwerp waarover het kabinet struikelde. De Tweede Kamer bepaalt straks sterker dan normaal welke positie de Nederlandse minister of staatssecretaris kan innemen. Gezien de grote meningsverschillen tussen de partijen, zal staatssecretaris Eric van der Burg (Veiligheid en Justitie) met twee handen vastgebonden op de rug de Brusselse arena instappen. En zijn EU-collega’s weten dat.
Nog zo’n heikel onderwerp is de herziening van het Stabiliteitspact. Het streven is eind dit jaar nieuwe, soepeler regels voor de begrotingsdiscipline op te stellen. Lidstaten zijn verdeeld, dus de positie van minister Sigrid Kaag (Financiën) is van belang. Wat haar positie zal zijn, is vanaf nu onduidelijk.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent voor de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Dat geldt ook voor haar opstelling over het Commissievoorstel om de EU-begroting de komende jaren aan te vullen met 66 miljard euro. De Kamer is verdeeld hierover, meer nog dan het demissionaire kabinet. Dat verzwakt de positie van Kaag.
EU-diplomaten kijken extra bezorgd naar Den Haag omdat Nederland niet bekendstaat als het land van de snelle kabinetsformaties. Met verkiezingen in november is er vermoedelijk pas een nieuw kabinet in het voorjaar van 2024. Al die tijd staat Nederland een beetje aan de zijlijn in Europa.
Voor premier Mark Rutte wordt het ook wennen. Is zijn imago in Nederland al enige tijd geblutst, in Brussel straalde zijn ster nog volop. Rutte speelt als een van de langstzittende premiers boven het NL-gewicht in Europa aan de vergadertafel. Zijn bemiddelende rol - onlangs nog samen met de Italiaanse premier om uit de migratie-impasse te komen - en zijn vaardigheid in het smeden van compromissen, worden zeer gewaardeerd. Maar demissionair thuis betekent verzwakt in Brussel, en dat geldt ook voor Rutte.
Commissaris Timmermans (Green Deal) wordt eveneens geraakt door de val het het kabinet. Hij werd veelvuldig genoemd als de leider van de nieuwe roodgroene-combinatie in de Tweede Kamer. Met de geplande Kamerverkiezingen in 2025 was de timing ideaal: najaar 2024 eindigt immers zijn mandaat bij de Commissie.
Nu staat Timmermans voor een moeilijke afweging: verlaat hij voortijdig de Commissie voor een ongewisse baan in Den Haag? Als hij kiest voor het PvdA/GroenLinks-leiderschap zal hij in elk geval verlof moeten nemen bij de Commissie. Zijn taken worden dan herverdeeld tussen de andere commissarissen, inclusief het leiden van de EU-delegatie bij de internationale klimaatconferentie eind dit jaar. Timmermans is al maanden bezig met de voorbereiding ervan.
Hij kan er ook voor kiezen de Commissie helemaal te verlaten, in dat geval moet Nederland op zoek naar een nieuwe commissaris voor het laatste jaar van deze Commissie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden