Ook vicepremier Carola Schouten constateert dat VVD-premier Mark Rutte er afgelopen weken ‘stevig invloog’ tijdens de coalitiegesprekken over asiel. Maar uiteindelijk was de reden om niet samen verder te regeren een inhoudelijk verschil van mening. ‘Ik kreeg vragen: hoe was de toon? Maar uiteindelijk ging het om de inhoud, over zaken die voor iedereen heel wezenlijk zijn.’
Bij de ChristenUnie lag het moeilijk dat de VVD het recht op gezinshereniging voor vluchtelingen wilde beperken, vertelden ingewijden uit de christelijke partij eerder deze week. ‘Er zijn kernwaarden die je als partij hebt’, zei Schouten hier vanavond over. ‘Het gezin is voor ons belangrijk.’
Natalie Righton
Premier Mark Rutte heeft de Tweede Kamer een kopie van zijn ontslagbrief aan koning Willem-Alexander toegezonden. De minister-president schrijft het staatshoofd het volgende over de ondergang van zijn vierde kabinet:
‘In het coalitieakkoord is de ambitie verwoord meer grip te krijgen op migratie. In deze context heeft het kabinet sinds begin van dit jaar intensief onderzocht welke beleidsmaatregelen wenselijk en noodzakelijk zijn.’
‘Vandaag heb ik na intensieve besprekingen in het kabinet helaas moeten constateren dat het niet mogelijk is gebleken overeenstemming te bereiken over de beleidsmaatregelen. Naar aanleiding hiervan heeft de ministerraad zich vervolgens beraden op de ontstane situatie en besloten gezamenlijk ontslag te vragen.’
Yvonne Hofs
‘Alle vier de partijen hebben het uiterste geprobeerd om tot een oplossing te komen’, zegt D66-leider Sigrid Kaag vanavond in toelichting op de val van het kabinet. Wel is er sprake geweest van ‘onnodige spanning’, constateert Kaag terugblikkend op de week waarin de vier coalitiegenoten VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben geconstateerd dat ze niet meer samen verder wilden regeren.
Kaag wil niet ingaan op de vraag of zij met haar kritiek bedoelt dat ze premier Mark Rutte verwijt dat het kabinet is gevallen. Rutte zette woensdagavond forse druk op coalitiepartijen om akkoord te gaan met een maatregel om de asielinstroom te beperken. ‘Het gaat me niet om kwalijk nemen’, zegt Kaag. ‘Ik vind dat eigenlijk een beetje onvolwassen.’
De D66-leider noemt het net als Rutte ‘betreurenswaardig’ dat het kabinet is gevallen door onenigheid over het asielbeleid. De verschillen op het gebied van migratie waren echter ‘onoverbrugbaar’.
Nathalie Righton
Koning Willem-Alexander vliegt zo snel mogelijk terug naar Nederland. Premier Mark Rutte moet het ontslag van zijn vierde kabinet aan hem aanbieden, maar Willem-Alexander was met zijn gezin op vakantie in Griekenland.
Na zijn terugkeer spreekt Willem-Alexander morgen met de premier over de val van het kabinet. Vanavond heeft Rutte namens het voltallige kabinet al schriftelijk zijn ontslag bij de Koning ingediend.
Redactie
D66-fractievoorzitter Jan Paternotte sluit zich aan bij zijn collega Pieter Heerma in zijn forse kritiek op Rutte. Volgens Paternotte is er maar één man verantwoordelijk voor de val van het kabinet: Mark Rutte.
‘Mark Rutte is uit het kabinet gestapt’, zei hij bij Op1. Volgens Paternotte zijn de vier partijen wekenlang bezig geweest met oplossingen, tot Rutte afgelopen woensdag opeens met verregaande eisen kwam. ‘Rutte was altijd een premier die op zoek was naar oplossingen. Nu was het opeen my way or the highway.’
Paternotte benadrukt dat zijn partij bereid was concessies te doen. D66 stond open voor de vurige wens van de VVD en het CDA om over te gaan op een twee-status-stelsel. De beperking op gezinshereniging met een quotum op oorlogskinderen ging D66 maar ook CU en CDA te ver.
Avinash Bhikhie
De ‘stevigheid’ die premier en VVD-leider Mark Rutte deze week heeft laten zien in de discussies binnen het kabinet heeft niet geholpen. Maar dat was niet de reden van de val. Hij verwijt zichzelf niets, behalve dat hij zijn bezwaren ‘vriendelijker had kunnen brengen’, aldus Rutte vanavond na afloop van de ingelaste persconferentie.
Zijn gedrag was ‘niet de reden van de kabinetsval’, zei Rutte. Andere partijen wijzen wel naar de VVD-leider. CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma noemde zijn opstelling grenzend aan roekeloos en ‘onverantwoord hard’.
Natalie Righton
Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt meldt op Twitter dat hij ‘over enkele weken’ een besluit neemt over zijn politieke toekomst. De voormalige CDA’er zit sinds 2021 als eenmansfractie in het parlement. Als hij niet razendsnel een eigen partij opricht, of zich bij een bestaande partij aansluit, kan hij bij de aanstaande verkiezingen niet herkozen worden als parlementariër.
Source: Volkskrant