In een ultieme poging om de val van het kabinet te voorkomen, praten de vier coalitiepartijen momenteel over een nieuw voorstel van de VVD om de asielinstroom te beperken. Het idee is om een ‘noodrem’ in te stellen waar tijdelijk aan getrokken kan worden als de toestroom van het aantal asielzoekers te groot is. Tijdens deze noodperiode zou het recht op gezinshereniging voor even beperkt worden.
Het voorstel is afkomstig van staatssecretaris Eric van der Burg (Asielzaken), die vanmorgen na een nachtelijk crisisberaad opdracht kreeg om een asielcompromis uit te werken waarmee zowel VVD als CDA, D66 en ChristenUnie uit de voeten kan.
Of het voorstel juridisch haalbaar is, is nog onduidelijk. Het nieuwe voorstel om gezinshereniging uit te stellen moet nog juridisch worden getoetst. Een belangrijke vraag daarbij zal zijn wanneer het precies ‘te druk’ is in de asielketen en wie dan precies aan die noodrem mag trekken.
De nu voorgestelde noodremprocedure om gezinshereniging uit te stellen als het tijdelijk ‘te druk’ is in Nederland lijkt verdacht veel op een eerdere kabinetsplan waar de rechter in december 2022 een streep doorzette. Het plan was destijds om gezinshereniging een extra halfjaar uit te stellen als een statushouder nog niet over geschikte woonruimte beschikte. Dit mag dus niet volgens de rechter. Die tijdelijk opschorting van de gezinshereniging was voor de ChristenUnie destijds wel te dragen.
Natalie Righton en Avinash Bhikhie
Premier Mark Rutte en vicepremiers Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Carola Schouten (ChristenUnie) zijn aangekomen in de Trêveszaal van het ministerie van Algemene Zaken voor hun overleg over een nieuw asielakkoord. Rond 17.00 uur betraden zij het gebouw.
Ook de ministers Hugo de Jonge (Volkshuisvesting), Dilan Yesilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) en Rob Jetten (Klimaat en Energie) zijn aanwezig, evenals staatssecretaris Eric van de Burg (Asielzaken).
Pepijn de Lange
Het kabinet komt vanmiddag vanaf ongeveer 17.00 uur opnieuw bijeen in een poging de ontstane asielruzie te lijmen. Staatssecretaris Eric van der Burg (Asielzaken) heeft na een nachtelijk crisisberaad de opdracht gekregen een compromis uit te werken waarmee zowel VVD, CDA, D66 als ChristenUnie uit de voeten kan.
Afgelopen uren hebben al diverse varianten van een compromis op tafel gelegen, maar geen daarvan kan nu al op voldoende steun rekenen. Ingewijden benadrukken dat het nog alle kanten kan opgaan. De val van het kabinet is nog steeds niet uitgesloten.
De ruzie draait om het inperken van de instroom van asielzoekers. Hoewel alle coalitiepartijen daar wel over willen spreken, kunnen zij het niet eens worden over de manier waarop dit moet gebeuren. Vooral de VVD en ChristenUnie staan lijnrecht tegenover elkaar. Zo wil de VVD het recht op gezinshereniging voor vluchtelingen met een tijdelijke status beperken. Voor ‘gezinspartij’ ChristenUnie is dit onbespreekbaar.
Het is nog niet zeker of vandaag al een besluit valt over een nieuwe asieldeal of een kabinetsval. Ingewijden reppen over de mogelijkheid om na het weekeinde verder te spreken over de asielruzie. Maar eerst trekken de kabinetsleden zich vanavond terug in de Trêveszaal van het ministerie van Algemene Zaken voor een uiterste poging om tot een vergelijk te komen.
Natalie Righton
Job Cohen was eind jaren negentig als staatssecretaris verantwoordelijk voor het asielbeleid, dat ook toen grote problemen kende. Om een oplossing dichterbij te brengen, werd destijds het onderscheid tussen asielzoekers met een A- en B-status afgeschaft. Juist dat wil het kabinet nu weer invoeren.
In een interview aan de Volkskrant vertelt Cohen dat het afschaffen van de twee verschillende statussen bedoeld was om de achterstanden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) weg te werken – een probleem waar de dienst nu ook mee kampt. ‘Die onderverdeling leidt dus tot meer bureaucratie, dat zou ook nu gelden:, zegt Cohen. ‘Eindeloze procedures en een langere periode van onzekerheid bij asielzoekers.’
Lees hier het interview met Cohen door verslaggever Loes Reijmer.
Het kabinet wankelt door een hoogoplopend conflict over het aantal gezinsleden dat erkende vluchtelingen mogen laten overkomen naar Nederland. Woensdagavond legde premier Mark Rutte een nieuwe eis op tafel. De VVD stelt een nieuw asielstelsel voor. Daarin worden asielzoekers bij aankomst verdeeld in twee groepen:
• In de eerste groep zitten mensen die permanent bescherming in Nederland zoeken. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die vanwege hun seksuele geaardheid of religie worden vervolgd in hun eigen land.
• In de tweede groep zitten mensen die tijdelijk onderdak zoeken in Nederland, bijvoorbeeld omdat er oorlog is in hun land van herkomst.
Als het aan de VVD ligt, wordt het aantal nareizigers voor mensen uit de tweede groep beperkt door bijvoorbeeld inkomenseisen te stellen aan de vluchteling die als eerste in Nederland aankwam. Pas als de vluchteling aan die inkomenseis voldoet, mogen er bijvoorbeeld kinderen naar Nederland komen.
Een uitzondering zou gelden voor maximaal tweehonderd schrijnende gevallen per maand. Met die maatregel hoopt de VVD de instroom van het aantal asielzoekers op langere termijn drastisch te beperken – een belofte die Rutte zijn partij in november deed.
Met name de ChristenUnie is zeer verbolgen over deze harde eis van de VVD. De partij benadrukt best bereid te zijn mee te denken over het beperken van de asielinstroom, maar een limiet op het aantal nareizigers van oorlogsvluchtelingen is ‘onbespreekbaar’.
Redactie
Premier Mark Rutte presenteerde zich bij de vorige verkiezingen als de staatsman met stabiliteitsgarantie. Nu zet hij het voortbestaan van Rutte IV op het spel om een strenger asielbeleid af te dwingen. Want de VVD heeft binnen de coalitie het minst te vrezen bij verkiezingen.
Lees hier de analyse van politiek verslaggever Frank Hendrickx.
Gaat het kabinet vandaag alsnog vallen vanwege de hoogopgelopen ruzie over een nieuw asielstelsel? Geen van de betrokkenen durfde het vanochtend uit te sluiten. De hoop is dat nieuwe onderhandelingen, die later vanmiddag beginnen, alsnog een uitweg bieden uit de asielimpasse.
Lees hier de analyse van politiek verslaggever Natalie Righton.
Urenlang kabinetsberaad leidde afgelopen nacht niet tot nieuwe afspraken over het asielbeleid. Wel werd volgens betrokkenen ‘een stap vooruit’ gezet. Noch premier Mark Rutte (VVD), noch de vicepremiers Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Carola Schouten (ChristenUnie) wilde na afloop van het beraad inhoudelijk op de gesprekken ingaan.
Lees hier het verslag van de politieke redactie over de reacties van de betrokkenen.
Het kabinet komt vanavond opnieuw bijeen in een poging het eens te worden over een nieuw asielakkoord. Gisternacht bereikten de betrokkenen na urenlang overleg in crisissfeer nog geen akkoord. De VVD van premier Mark Rutte wil vanavond nog een knoop doorhakken.
In dit liveblog leest u het laatste nieuws over het kabinetsberaad over de plannen om migratie te beperken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden