Dat tijd relatief is wisten we al van Albert Einstein, maar nu is het bewezen. George van Hal schreef donderdag in de Volkskrant dat de tijd ver in het heelal van vlak na de oerknal vijf keer zo traag verloopt als bij ons. Omgekeerd gaat, vanuit het jonge heelal bekeken, hier de tijd ook vijf keer trager dan in onze werkelijkheid. Interessant, al heb je er weinig aan. Maar het is een troostrijke gedachte dat, als je van afstandje kijkt, traagheid bezit neemt van de tijd.
Iedereen kent het fenomeen overigens uit zijn of haar eigen leven, je hebt er geen quasars of supertelescopen voor nodig. Als je terugkijkt in de tijd, geen miljarden jaren zoals de astronomen maar een jaartje of vijftien, twintig, doet zich hetzelfde effect voor. Waar je dacht dat de tijd is omgevlogen, vult hij zich als je goed kijkt met gebeurtenissen en wordt hij juist vertraagd.
Over de auteur
Bert Wagendorp is journalist en schrijver. Dit is zijn laatste opiniecolumn voor de Volkskrant. Hij blijft wel sportcolumns schrijven voor de Volkskrant.
Laten we bijvoorbeeld eens inzoomen op 18 december 2006, een maandag. Herman Wijffels werd door koningin Beatrix verzocht informateur te worden – zo ging dat toen nog. Hij ging die week in het Friese golfresort Lauswolt in gesprek met Balkenende (CDA), Bos (PvdA) en Rouvoet (CU). Met de 28 zetels van die drie partijen zou je nu niet ver komen, maar destijds hadden ze er tachtig.
De tijd begint te vertragen als je beseft dat er in de tijd daarna dingen zijn gebeurd die het politieke landschap radicaal hebben veranderd, de dagen sindsdien verzadigd zijn geweest van gebeurtenissen. Uit A.F.Th.’s romancyclus De tandeloze tijd weten we dat wanneer je een vergrootglas zet op het recente verleden en de tijd opvult met gebeurtenissen, de tijd wordt verbreed tot een weidse en trage rivier.
Boeren waren op 18 december 2006 nog gewoon boeren die op hun trekkers het land ploegden. Er waren nog geen social media om de tijd te vervuilen. Mark Rutte was er in Beetsterzwaag niet bij, die was nog aan het modderworstelen met Rita Verdonk. Ze is nu vergeten, maar haar aanwezigheid verrijkte destijds de tijd met een golf aan absurditeiten en liet hem stollen als een lavastroom.
Op 18 december 2006 werd de Italiaanse voetballer Fabio Cannavaro verkozen tot Wereldvoetballer van het Jaar. Tegenwoordig is hij trainer van Benevento in de Serie B – ook Cannavaro heeft met gebeurtenissen onze tijd gevuld. Tevens werd op 18 december bekend dat in de herfst van dat jaar in noordelijk Europa temperatuurrecords waren gevestigd. Hier versnelt de tijd weer lichtjes: het is een geluid dat sindsdien om de zoveel tijd wordt wordt herhaald.
Dit is mijn laatste column op deze plek, nadat ik bijna zeventien jaar een kleine fractie van alle gebeurtenissen heb gevolgd en daarover een mening mocht opschrijven in deze krant. Dat zorgde ervoor dat de afgelopen jaren niet voorbij zijn gevlogen, maar dat ik terugkijk op zeeën van tijd.
De voormalige Amerikaanse president Ulysses Grant zei dat hij in zijn loopbaan twee dingen had geleerd: dat gebeurtenissen pas juist kunnen worden geïnterpreteerd nádat ze zich hebben voorgedaan, en dat hem was gebleken dat de critici die er de duidelijkste mening over formuleerden zelden gelijk bleken te hebben.
Ik dank degenen die me daar na elk van die circa tweeduizend nieuwscolumns al van probeerden te overtuigen – al blijf ik erbij dat ik ook weleens gelijk had.
Het was een eer.