‘Ik sta er een beetje dubbel in. Voorheen dacht ik: een landelijk verbod is symboolpolitiek. Ik vind dat je als docent zelf de verantwoordelijkheid hebt om regels te stellen in de klas. Bij mij mogen ze telefoons alleen gebruiken als ik toestemming geef. Als ik tien keer ‘ja’ heb gezegd, moeten ze het de elfde keer alsnog vragen. Dat werkt prima.
‘Maar ik zie ook hoe collega’s worstelen met mobieltjes. Daarom denk ik nu: kies ervoor om het verbod te laten gelden op elke school – niet alleen in de klaslokalen, óók in de pauze. Zonder duidelijke richtlijnen zal niet elke docent een telefoonverbod handhaven. Niet iedereen durft dat conflict aan te gaan.
‘Het argument dat telefoons nodig zijn voor digitale wijsheid vind ik echt onzin. Geloof mij nou maar: leerlingen weten echt wel hoe telefoons werken. Wij zullen ze niet bekwamen op dat gebied. Het verstandig omgaan met sociale media – daar kun je ook een les aan wijden zónder telefoons.
‘Collega’s worden in de huidige situatie ook geregeld ongevraagd gefilmd. Bij een school waar ik heb gewerkt, circuleerde een filmpje van een schoolmedewerker en een docent die een ruzie probeerden te sussen. Dat verliep moeizaam. Een jongen, geen leerling van de school, greep die collega’s bij hun kraag en dat werd vervolgens op sociale media gezet. Dat is wel heel pijnlijk.
‘Leerlingen zullen door een telefoonverbod weer meer met elkaar in gesprek gaan. En ook ouders zullen hun gedrag moeten aanpassen. Vaak appen of bellen zij onder schooltijd met hun kinderen. Bijvoorbeeld om aan hen door te geven dat ze naar de orthodontist moeten. Zij zullen als vanouds weer meer met de school moeten communiceren.
‘Maar een telefoonverbod zal echt niet de grote veranderaar in het onderwijs zijn. Eerder een pleister op de wond, symptoombestrijding. We moeten onderzoeken waar de demotivatie van leerlingen vandaan komt. Een telefoonverbod beïnvloedt de grotere vraagstukken – het lerarentekort, kansenongelijkheid en de kwaliteit van het onderwijs – maar zeer beperkt.’
‘Ik maak me grote zorgen om de invloed van telefoons en sociale media op onze jeugd. Ik zie het als een welvaartsziekte. Als je ziet wat ze elkaar allemaal toesturen, daar lusten de honden geen brood van. ‘Meneer, heeft u de kat in de blender al gezien?’ Dan vertellen ze me in geuren en kleuren over een filmpje waarin een man een kat in een blender doet. Welk beeld heeft deze opgroeiende jeugd van de ander? Dat houdt me wel bezig.
‘Het mobielverbod mag van mij per direct worden ingevoerd. Sterker nog, mijn school werkt al sinds juni op deze manier. ‘Thuis of in de kluis’, is bij ons nu het motto.
‘Voorheen waren leerlingen tijdens de les op zoek naar allerlei redenen om op hun telefoon te mogen kijken. De geluiden waren ook erg storend. Ik kan niet zeggen dat dit nu helemaal tot het verleden behoort. Leerlingen zijn creatief in het omzeilen van de regels. 20 tot 40 procent neemt de telefoon alsnog mee in de broek- of rugzak, schat ik.
‘Maar toch werpt het verbod kleine vruchten af. Leerlingen praten weer met elkaar en ze loeren minder op een scherm. Volgens mij geeft dat rust.
‘We hebben de regel: als je een leerling aantreft met een telefoon, moet hij een briefje halen en de telefoon naar de kluis brengen. Dat leidt soms tot strijd. Het is zonde om daar een deel van de tijd aan te besteden, maar het gebeurt wel.
‘Elke week blijft het verbod op de lerarenvergadering terugkomen. Het is een groot thema. Dan vragen we elkaar: hoe loopt het? Wie heeft er nog moeite mee? Hoe kunnen we elkaar op het handhaven aanspreken? Een aantal collega’s staat het telefoongebruik soms oogluikend toe. Ergens begrijp ik dat, maar we moeten dit echt met zijn allen doen.’
‘Ik was zeker geen tegenstander van het eerste uur. Ik werd juist gek van collega’s die zo dramatisch deden over die mobiele telefoons. Ik zette mobieltjes juist in om mijn leerlingen voor te bereiden op de examens. Via WhatsApp en Facebook stelde ik vragen over de actualiteit. Dat werd een enorme hype op school. Leerlingen gingen daardoor het nieuws kijken – en bleven dat ook doen.
‘Maar mijn gedachten over dit onderwerp zijn wel veranderd. Pestgedrag is een groot probleem en moeilijk op te lossen – maar mobiel pesten is nóg erger. Daar heb je als docent weinig grip op. Een leerling die een foto online zet van een gapende klasgenoot. Maar het gaat natuurlijk verder dan dat. Bedreigingen, bijvoorbeeld.
‘Mijn ervaringen als moeder hebben me ook beïnvloed. Ik merkte hoe vaak mijn eigen dochter online was tijdens schooltijd. Soms belde ze me zelfs tijdens de les! Sindsdien denk ik: zo’n gemis is het niet, de mobieltjes uit de klaslokalen.
‘Voor de leerlingen zal het wennen zijn, ook voor mijn dochter. Weet je wat? Ik vraag wel even hoe mijn dochter erover denkt.’ Op de achtergrond: ‘Vivianne, wat vind je ervan dat de minister heeft gezegd dat de mobieltjes uit de klas moeten?’
Vivianne (14): ‘Ik snap wel dat we in de klas geen mobieltjes meer mogen. Maar dat je ze helemaal niet meer op school mag hebben, vind ik lastig. Hoe kan ik dan opzoeken in welk lokaal we les hebben? En tijdens de pauze zou ik het ook wel fijn vinden om even iets anders te kunnen doen. Om bijvoorbeeld te kijken of de cijfers van een toets al online staan.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden