Je vader en moeder deden het, je opa en oma, je overgrootouders. Dus hoe zwaar kan opvoeden zijn? Nou, behoorlijk zwaar. Ouders lijken tegenwoordig gebukt te gaan onder de zorg voor de kinderen. Is het ouderschap daadwerkelijk zwaarder geworden, of is er meer ruimte om te praten over de minder plezante kanten? In haar oratie vorige week betoogde Maartje Luijk, hoogleraar pedagogiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, dat er een paar ontwikkelingen zijn die het ouderschap wel degelijk moeilijker maken dan vroeger.
Uit een kleine studie onder iets meer dan 250 Franse moeders, gepubliceerd in het Journal of Reproductive and Infant Psychology blijkt dat de helft van de moeders zich uitgeput voelt. ‘Iedere ouder is moe, maar je uitgeput voelen kan een voorloper zijn van de klachten die bij een burn-out horen’, zegt Maartje Luijk. Gelukkig valt het in Nederland nog mee: de schatting is dat hier zo’n 2,2 procent van de vaders en moeders kampt met een ouderschapsburn-out.
Een grote verandering ten opzichte van vroeger is de enorme hoeveelheid informatie. Elke vraag over een boertje of driftbui eindigt via Google in een scala aan tips. ‘Door alle beschikbare kennis zijn ouders onzeker of hun kind zich normaal ontwikkelt’, zegt Luijk. Volgens cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau maken drie op de tien ouders zich zorgen over de opvoeding of de ontwikkeling van hun kind. ‘Ze snakken naar informatie, maar voelen zich na het krijgen van advies minder competent.’
Neem het slaapgedrag van jonge kinderen. ‘Veel ouders voelen zich onthand als hun kind niet doorslaapt. De kinderslaapcoaches schieten als paddestoelen uit de grond.’ Volgens Luijk gaat het mis bij de informatie over het slaappatroon van kinderen. ‘Er wordt gezegd: kinderen slapen gemiddeld zo’n 14 uur per dag. Maar er is een enorme variatie tussen kinderen. De een slaapt 9 uur, de ander 19 uur per dag. Die verschillen zijn normaal.’ Toch zijn de adviezen uniform. Terwijl alle ouders met meerdere kinderen weten: die magische oplossing bij het eerste kind werkt voor geen meter bij het tweede. ‘Er is geen goed of fout. Ouders mogen vaker denken: wat werkt goed voor mij?’, aldus Luijk.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Met alle opa’s en oma’s die oppassen zou je denken dat het met steun van buitenaf wel goed zit. Toch blijkt uit nieuwe cijfers van het SCP dat een kwart van de ouders aangeeft het afgelopen jaar hulp te hebben gehad vanuit hun omgeving bij het opvoeden. Bij driekwart is dat dus niet het geval. ‘Ouders durven geen hulp in te schakelen van vrienden, buren of familieleden. Hulp vragen voelt als falen en dus proberen ze het zelf op te lossen.’
Nog een ontwikkeling waardoor het ouderschap zwaarder is geworden: het kind staat steeds meer centraal. ‘Er is veel aandacht voor het belang van de vroege kindertijd en hoe een kind zich aan de ouder hecht in die eerste duizend dagen. Het is inderdaad een belangrijke periode, waarin het goed is als de ouder oog heeft voor de wensen van het kind’, zegt Maartje Luijk. Deze inzichten worden soms alleen een beetje te ver doorgevoerd. Het idee heerst dat kinderen gelukkiger worden als ouders maar genoeg liefde geven. En dat je een kind verpest als het niet alle aandacht krijgt. ‘Zo’n vaart loopt het niet’, zegt Luijk. ‘Het is juist sensitief om duidelijke grenzen aan te geven. Het is goed voor kinderen dat ze ook leren dat het in de grote, boze buitenwereld niet altijd om hen draait.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden