De plooien binnen de ploeg, zo die er al waren, worden op maandagmorgen al voor de start van de derde Touretappe van Amorebieta naar Bayonne eenstemmig gladgestreken. Nee, zegt Wout van Aert voor de camera’s, hij neemt zijn ploeggenoten van Jumbo-Visma niets kwalijk, nadat hij zondag in San Sebastian zijn tiende ritzege in de Tour de France misliep.
En nee, ook zijn kopman Jonas Vingegaard niet, die misschien toch een handje had kunnen toesteken in het achterhalen van renners die demarreerden om een groepssprint met Van Aert als de vrijwel zekere winnaar te voorkomen. Dat de Belg na het passeren van de finish woest eerst zijn bidon op het asfalt smeet en bij de bus vervolgens misprijzend zijn fiets van zich af duwde, was uit pure teleurstelling geweest, niet uit woede op het team.
Over de auteur
Rob Gollin schrijft sinds 2016 over sport voor de Volkskrant, vooral over wielrennen. Eerder was hij algemeen verslaggever, kunstverslaggever en correspondent in België.
Ploegleider Arthur van Dongen verzekert dat de belangrijkste pionnen in zijn ploeg nog altijd vrienden zijn. Tegen Sporza: ‘Ik heb gehoord wat er in de bus en aan tafel is gezegd en er is helemaal niets aan de hand.’ Sportief directeur Merijn Zeeman bij Wielerflits: ‘Jonas valt niets te verwijten. We coachen de ploeg om voor het geel te gaan, maar ook voor winst in etappes. Iedereen die Jonas de laatste jaren heeft gevolgd weet dat hij een teamspeler pur sang is. Je kunt aan de beelden zien dat hij ook teleurgesteld is dat we niet winnen.’
Het eendrachtig wegmasseren van de rimpels kan niet verhullen dat de ploeg moeite heeft met de rolverdeling om het #samenwinnen - het adagium staat prominent op de tourbus - in de praktijk te brengen. Wie rijdt nou voor wie, op welk moment? Geen twijfel: Vingegaard is de onbetwiste kopman. Het allesbepalende doel is hem weer met het geel om de schouders naar Parijs te krijgen, beklemtoont het team herhaaldelijk. Dan is het maar beter dat de Deen voorlopig in het duel met de Sloveen Tadej Pogacar geen trap te veel doet.
Maar intussen fietst nog een hele grote meneer in eigen gelederen, zij het geen kopman, of niet eens een schaduwkopman voor een klassement in een grote ronde, maar een alleskunner die in staat is zowel sprints als tijdritten te winnen. Als meesterknecht in het hooggebergte neemt hij ook nog eens de kopman op sleeptouw. Van Aert heeft dan ook het recht verworven om zijn vinger op te steken. Dat doet hij dan ook. Nu ben ik. Zijn belang voor het team kan nauwelijks worden overschat. Zeeman onderstreepte in het AD voor het begin van de Tour nog diens waarde. ‘Bij ons in de ploeg geniet hij zoveel respect. Hij is de leider van dit team en neemt de beslissingen.’
In de Tour wringt het soms. Het kwam al aan het licht in documentaires waarin camera’s achter de schermen worden toegelaten. In Code Geel over de Tour van 2020 komt een balende Van Aert in beeld, nadat hij in de tweede etappe naar Nice de gevallen Tom Dumoulin heeft bijgestaan - toen samen met Primoz Roglic kopman. In een gesprek met de Sloveen in de bus, zegt hij teleurgesteld te zijn. Hij had volgens hem kunnen meedoen voor ritwinst. Roglic probeert hem te sussen. Van Aert, voorovergebogen om zijn schoenen los te maken, is zich bewust van de aanwezigheid van de camera. ‘Ik leg je het later wel uit.’ In de Netflixproductie Tour de France: Unchained over de editie van 2022, is te zien hoe Vingegaard zich beklaagt, nadat Van Aert de rit naar Calais had gewonnen.
De Belg versnelde op een lastige klim en de Deen probeerde vergeefs aan te klampen. Een mogelijkheid tijd te winnen op concurrent Pogacar werd zo om zeep geholpen. Vingegaard: ‘Ik had graag in het wiel van Wout willen zitten. Als hij twee seconden had gewacht, had dat het verschil kunnen maken. Ik hoop dat hij beseft dat de gele trui het hoofddoel is.’ Als ploegleider Grischa Niermann later oppert dat de komende etappe een dag is om voor Vingegaard te rijden, laat Van Aert weten dat hij graag mee wil gaan in een ontsnapping. Onlangs verklaarde de Belg dat de documentaire volgens hem te veel het accent op ‘commotie’ had gelegd.
Een jaar later manifesteert zich het moeizame spel opnieuw, nu in de volle openbaarheid, na de passage van de Jaizkibel en in de straten van San Sebastian en nu weer met Van Aert in de rol van de benadeelde. Vingegaard schudt nee als Pogacar hem vraagt samen te werken nadat ze in hun jacht op bonificatieseconden als eersten boven waren gekomen. Hij wacht op zijn ploegmaat, de favoriet voor de ritwinst. Maar in de slotfase laat hij het zware werk over aan ploeggenoten Wilco Kelderman en Tiesj Benoot, die al uitgepierd zijn als de Fransman Victor Lafay in de laatste kilometer zijn beslissende versnelling plaatst.
De frustratie bij de Vlaming over de tweede plek voorziet de Belgische commentatoren en analisten van de brandstof om hun gif te spuien: Vingegaard heeft Van Aert in de steek gelaten. Was het nu echt te veel gevraagd een paar honderd meter op kop te rijden? Het past in het sentiment dat vaker de kop opsteekt in Vlaanderen: het wordt tijd dat hun held zijn heil bij een ander team gaat zoeken, het liefst een ploeg uit eigen land. Het contract met Jumbo-Visma loopt nog tot en met 2026.
Van Aert verklaart maandagmorgen toch wat anders over te denken over de verwikkelingen in het Baskenland. ‘Als Jonas na de Jaizkibel meewerkt met Pogacar - we lagen ver achter - dan maak ik geen kans op de zege. Hij had veel concurrenten voor het klassement op achterstand kunnen zetten. Misschien had hij op het einde iets meer kunnen doen, maar dat is een vaststelling achteraf. De kritiek op hem is onterecht.’
Uren later, in finishplaats Bayonne, fietsen de hoofdrolspelers naast elkaar uit op de rollers voor de teambus, kousjes met ijs in de nek en koelvesten om de romp. Voor wie het erin wil zien: de kou is uit de lucht.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden