Ze was pas 37, maar als schrijver genoot ze al internationaal aanzien. Haar proza, gedichten en essays werden vertaald in onder meer Duits, Engels en Pools. Haar roman Dom’s Dream Kingdom haalde de shortlist van Unesco’s City of Literature prize en was genomineerd voor de EU-prijs voor de literatuur.
Het boek gaat over Lviv, waar onder de huizen reeds twee wereldoorlogen begraven zijn, maar in 2017 – toen het verscheen – werd er hippe koffie geschonken en werd de stad bij de Poolse grens veilig geacht. Vijf jaar later zou het doelwit worden van Russische aanvallen.
Amelina werd geboren op 1 januari 1986, vertrok als kind met haar vader naar Canada, maar keerde niet veel later terug naar Oekraïne, waar ze studeerde in Lviv. In 2014 publiceerde ze haar eerste roman. Toen Russische troepen in februari 2022 Oekraïne binnenvielen, besloot ze oorlogsmisdaden te gaan onderzoeken en vanaf dat moment documenteerde zij de wandaden van de bezetter in bevrijde gebieden in het noorden, oosten en zuiden van het land.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
Zo spoorde ze het dagboek op van kinderboekenschrijver en journalist Volodymyr Vakulenko, die op 24 maart 2022 door Russische troepen uit zijn huis werd gehaald en verdween. Zijn lichaam werd gevonden in een naamloos graf buiten Izjoem. In zijn dagboek beschreef hij hoe hij in de eerste weken van de Russische invasie de Oekraïense troepen hielp waar hij kon, met eten, geld en spullen, daarbij altijd vergezeld door zijn 14-jarige autistische zoon die hij geen moment alleen liet. Amelina zag het als haar missie de moord op Vakulenko te documenteren en zijn dagboek te redden, als een klein monument voor haar collega-schrijver.
Victoria Amelina was vorige week in Kramatorsk met een delegatie van journalisten en schrijvers uit Colombia. Op 27 juni zat zij in restaurant Ria Pizza toen het getroffen werd door een Russische raket. Het restaurant zat, zoals altijd, vol. Het was populair bij journalisten, hulpverleners en soldaten. Bij de aanval kwamen twaalf mensen om, onder wie vier kinderen. Zo’n zestig mensen raakten gewond, onder wie Amelina.
Truth Hound, de organisatie waar Amelina voor werkte, onderzocht de aanslag en stelde samen met schrijversvereniging PEN Oekraïne in een persbericht dat het restaurant ‘hoogstwaarschijnlijk’ met een Iskandar raket was beschoten. ‘Dat is een raket met een grote nauwkeurigheid, dus de Russen wisten precies wat ze zouden raken.’ De beschieting van dit burgerdoel was een oorlogsmisdaad van het soort dat Amelina al meer dan een jaar documenteerde.
Amelina plaatste op 7 juni 2022 een foto op twitter, waarop te zien is hoe zijzelf een foto maakt van een kapotgeschoten flatgebouw. In het bijschrift verbaast ze zich dat zij het is die daar staat om zo’n foto te maken: ‘Dit ben ik, op deze foto. Ik ben een Oekraïense schrijver. Op mijn tas staan portretten van grote Oekraïense dichters. Ik zie eruit alsof ik foto’s zou moeten maken van boeken, kunst en mijn kleine zoon. Maar ik documenteer Russische oorlogsmisdaden, en luister naar het geluid van beschietingen, en niet naar gedichten. Waarom? #StopRussiaNow.’
It's me in this picture.
I'm a Ukrainian writer. I have portraits of great Ukrainian poets on my bag. I look like I should be taking pictures of books, art, and my little son. But I document Russia's war crimes and listen to the sound of shelling, not poems. Why? #StopRussiaNow pic.twitter.com/R50RqacXSZ
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden