Als leveranciers van graszaden kijken ze bij Barenbrug niet speciaal naar het tennisspel op Wimbledon, maar vooral of de grasmat op het Centre Court de onorthodoxe slidings van titelverdediger Novak Djokovic overleeft. En hoe ligt het gras er na twee weken bij in Londen? ‘Ik kijk automatisch naar het gras, de grasmat is ons paradepaardje’, zegt Bas Barenbrug, die als commissaris met broer Frank de vierde generatie van het familiebedrijf vertegenwoordigt.
Op grond van contractuele verplichtingen mag Barenbrug zich niet uitlaten over het gras op Wimbledon of in de stadions van de Engelse voetbalclubs in de Premier League. De All England Club gebruikt nu eenmaal ook andere grassoorten bij het grandslamtoernooi dat maandag begint. ‘Op Wimbledon wordt hetzelfde soort gras gebruikt als wat door Barenbrug in Wolfheze veredeld wordt’, luidt het statement.
In 1904 zag de overgrootvader van Bas Barenbrug bij het verzamelen van hooi allerlei zaden uitvallen en besloot hij ze te cultiveren. Hij begon met het onderscheiden van diverse rassen bij de productie van graszaden. Ruim honderd jaar later past Barenbrug als concern nog steeds dezelfde basisprincipes toe bij het mengen van rassen.
Het bedrijf is wereldwijd marktleider in de veredeling van graszaden voor veehouders, paardenhouders, sport en recreatie en particulier gazon. ‘Het spectrum is breed’, aldus Bas Barenbrug. ‘Van de golfgreen tot het gras voor hooi en tropische grassen.’ En ceo John Thijssen: ‘We doen dat om de bedrijfsrisico’s te spreiden.’
De combinatie van de genetica en de omgeving bepaalt de kwaliteit van het grasveld of grasland. Barenbrug levert graszaden voor bijna alle clubs in het Nederlandse betaalde voetbal. Thijssen erkent dat de grasmat vooral ter discussie staat als de kwaliteit te wensen overlaat, zoals afgelopen seizoen bij FC Utrecht. ‘Het valt ons meteen op als het niet goed gaat.’
Het gras in ‘multifunctionele’ stadions als de Johan Cruijff Arena en het Philips Stadion heeft veel te lijden van concerten. Barenbrug worstelde na de opening van de Arena in 1996 met de kwaliteit van de mat. ‘Alsof je gras in je huiskamer wilde laten groeien’, aldus Thijssen. ‘In de Arena ligt nu eveneens een goede mat met andere grassoorten, maar ook het extra verlichten van gras is daar begonnen.’
En lachend: ‘Tot Bruce Springsteen en Beyoncé komen.’ Na hun optredens is een nieuwe grasmat nodig in de JC Arena. ‘Dat wordt al opgenomen in het budget’, zegt Thijssen. ‘Als dat goed gepland wordt, is er niets aan de hand. De zodentelers kopen het graszaad bij ons en zaaien het in, de zoden worden vervolgens in het stadion gelegd. Maar ze moeten wel kunnen hechten aan de ondergrond.
‘Als dan al na twee dagen een wedstrijd wordt gespeeld, vliegen soms de plaggen in het rond. Het gebeurt nog steeds, omdat de commercie voorop staat. Je loopt ook niet met je modderschoenen over een nieuwe vloerbedekking.’
Niet alleen het ‘microklimaat’ van een stadion wordt op het enorme terrein in Wolfheze nagebootst. De graskwekers hanteren tevens een ‘slidingmachine’, een rol waarop de stalen noppen onder de kicksen van voetballers zijn gelast om de schade aan de grasmat in extremis te simuleren.
Thijssen: ‘Een van de rollen draait langzamer dan de anderen, waardoor je het effect van een sliding krijgt. Eigenlijk martelen we het gras met dit apparaat om te kijken welke grassoorten de mishandeling bij een voetbalwedstrijd het beste overleven.’
De KNVB besloot dat alle profclubs in de eredivisie vanaf het seizoen 2025-’26 op natuurgras moeten spelen. Met afschuw had Barenbrug de kunstgraslobby in het betaalde voetbal gevolgd. ‘Nederland heeft het perfecte klimaat voor het groeien van gras. De invoering van kunstgras was een commerciële keuze. Er is geen enkele reden om in Nederland niet op normaal gras te voetballen.’
Ook het naar de eredivisie gepromoveerde Heracles zal er als fervent aanhanger van kunstgras aan moeten geloven. Thijssen ziet het als een symbolische overgave. ‘Heracles is ooit begonnen met plastic. We zullen de dag prijzen wanneer ook in Almelo weer op natuurgras wordt gespeeld.’
Gras heeft wellicht een imagoprobleem, stelt Thijssen. ‘Vaak heerst het idee dat gras overal groeit. Maar het vergt tijd en aandacht om een grasveld goed te onderhouden. En dan kiezen amateurclubs vaak de weg van de minste weerstand door een kunstgrasveld aan te schaffen. Wij zeggen: had nou 10 procent van dat budget besteed aan het onderhoud van je natuurgrasveld.’
Op de proefvelden in Wolfheze schakelt Barenbrug moeiteloos van het kortgeknipte gras in de Kuip of de golf greens naar de ‘massa’ voor de boer. ‘Allemaal gras, maar met andere genen’, zegt Thijssen. ‘We willen specialist zijn in gras en dus moeten we op alle terreinen maatwerk kunnen leveren. Alleen het overhandigen van een zakje graszaden is geen garantie voor succes.’
Via brancheorganisatie Plantum was Barenbrug betrokken bij het geklapte Landbouwakkoord. Het bedrijf staat boeren bij om de beste graszaden voor hun koeien te kiezen, mede om de stikstofuitstoot te reduceren. Thijssen: ‘De kern van ons bedrijf is het selecteren van planten op bepaalde eigenschappen, bijvoorbeeld welke planten minder stikstof nodig hebben en toch goed blijven groeien. We testen onze planten ook in verschillende klimaatzones.’
Zo speuren medewerkers van Barenbrug ook bij oude begraafplaatsen naar resistente grassoorten. Bas Barenbrug: ‘Die hebben lang overleefd en zouden weleens de ouders kunnen worden van een nieuw ras.’
Het ontdekken van nieuwe ‘genetica’ is de grootste uitdaging, zegt Thijssen, als hij twee grasplantjes in zijn handen houdt. ‘We hebben wel tienduizenden plantjes, we zoeken bij kruisingen altijd naar variatie en vooruitgang. Met speciale technieken kunnen we nu ook het dna van planten analyseren. En die kennis helpt ons weer om het genetisch karakter van de plantjes te doorgronden.’
Veredeling is een marathon voor Barenbrug. Thijssen: ‘Als we vandaag beginnen met een kruising, is dat ras pas over tien, twaalf jaar klaar voor de markt. We moeten in een vroeg stadium trends voorspellen om over tien jaar het gewenste product te kunnen leveren.’
Profiel: Barenbrug
Opgericht: 1904
Vestigingen: Nijmegen en Wolfheze
Werknemers: 900 (wereldwijd)
Jaaromzet: 370 miljoen euro
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden