Toch wel een gekke passage in de alom als ‘historisch’ beschouwde speech van koning Willem Alexander, waarin hij zijn excuses aanbiedt voor het Nederlandse slavernijverleden.
Zaterdagmiddag, Ketikoti in het Amsterdamse Oosterpark, de dag waarop de afschaffing van de slavernij wordt gevierd. Het regent. De koning schuilt onder een paraplu. Hij heeft net zijn excuses aangeboden, als hij het publiek vraagt hun hart ‘open te stellen’ voor al die mensen die er tijdens deze viering niet zijn, de mensen ‘die het aanbieden van excuses zo lang na de afschaffing van de slavernij overdreven vinden’.
Dit zijn, aldus de koning, in ‘overgrote meerderheid’ mensen die ‘wél de strijd voor gelijkwaardigheid van alle mensen, ongeacht kleur of culturele achtergrond’ steunen.
Hier thuis werd even opgekeken. Huh? Waarom, op een dag die in het teken moet staan van een beschamend verleden, aandacht vragen voor mensen die het liefst schouderophalend voorbij willen gaan aan dat verleden?
Het waren woorden die bleven steken als scherpe kiezelstenen in een schoen. En dat was spijtig, want voor de rest maakte deze dag de belofte als de betekenisvolste dag van het jaar ruimschoots waar.
Vooral de NOS had een groot aandeel in het gewicht van deze Ketikoti-viering. De omroep was er van zaterdagochtend tot laat op de avond bij, zowel in Nederland als in de overzeese gebieden, om te peilen hoe de langverwachte excuses van het koningshuis resoneerden bij de nazaten van tot slaaf gemaakten.
Vaak probeerde de NOS die reactie ook op de spontane, niet-geregisseerde momenten te vangen. Bijvoorbeeld op het ogenblik, vlak nadat de koning zijn excuses had uitgesproken, dat Partij voor de Dieren-politicus Esther Ouwehand haar geëmotioneerde Bij1-collega Sylvana Simons stevig tegen zich aandrukte en een kus op de wang gaf. Ontroering die ontroerde.
‘Nu valt het kwartje’, sprak Linda Nooitmeer, voorzitter van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (Ninsee), over de spijtbetuiging van Willem-Alexander.
Nooitmeer, aangeschoven aan de borreltafel bij NOS-presentatrice Simone Weimans, bedoelde daarmee te zeggen dat de woorden van de koning iets teweeg kunnen brengen bij de mensen die het slavernijverleden weinig doet. De mensen die excuses voor dat verleden maar overdreven vinden. Als zelfs de koning hiervoor boete doet, zo is de gedachte, dan zullen deze mensen ook inzien dat het niet allemaal ‘gezeur’ is.
Hoe groot die groep is? De laatste peilingen geven aan dat het om ongeveer de helft van de Nederlanders gaat. Dat zijn flink wat mensen bij wie het kwartje nog moet vallen.
Maar wie weet. Van Zwarte Piet wordt ook gezegd dat die mede op zijn retour is doordat zelfs premier Rutte zich een tegenstander van de figuur heeft verklaard. Wellicht is dit het startpunt voor een breder gedragen Ketikoti, eentje waarop massaal kwartjes vallen.
‘Ten kon drai’, Surinaams voor ‘tijden zijn veranderd’, sprak de koning in zijn slotwoord. Laten we het hopen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden