Jan Stekelenburg zal niet, zoals turnverslaggever Hans van Zetten, voor altijd geassocieerd blijven met één groot sportief succes (de gouden olympische medaille van Epke Zonderland in Londen 2012, ‘En hij staat!’). Dat moment was er overigens wel, in het leven van de vorige week donderdag overleden sportverslaggever. Hij was commentator bij de door Nederland gewonnen volleybalfinale tijdens de Spelen van 1996 in Atlanta, later uitgekozen tot Sportmoment van de Eeuw.
Maar Stekelenburg bleef daar tot het allerlaatste moment zakelijk, hield zijn emoties onder controle en sprak bijna zonder stemverheffing: ‘Nee, buiten de antenne om. Nederland wint met 17-15 en Nederland wordt olympisch kampioen.’ Geen woorden voor de eeuwigheid, wel een juiste weergave van de feiten en goed gezien, van die antenne.
Aan die nuchtere toon was zijn achtergrond niet vreemd. Jan Stekelenburg was aan de ALO opgeleid als gymnastiekdocent en werd later rector van het Fons Vitae Lyceum in Amsterdam. Daardoor zag hij, de grote liefhebber, altijd het relatieve van de sport. In zijn jaren als eindredacteur van De Avondetappe, het programma waarmee presentator Mart Smeets jarenlang tijdens de Tour door Frankrijk trok, was hij nooit te betrappen op grote uitbundigheid – hij was meer van het ingetogen genieten: een knipoogje bij een memorabel moment volstond.
Hij behoorde tot de groep jonge verslaggevers die in de jaren zestig in dienst kwamen bij wat toen nog NTS Sport heette en waar Bob Spaak (1917-2011) de baas was. Spaak was een sportverslaggever van de oude stempel die weinig moest hebben van commentatoren die zichzelf op de voorgrond plaatsten: wie dat te nadrukkelijk deed werd tijdelijk geschorst. Bij Jan Stekelenburg hoefde Spaak nooit corrigerend op te treden: die was van zichzelf al de bescheiden, op informatie ingestelde verslaggever. ‘Ik ben geen superenthousiaste persoon,’ zei Stekelenburg over zichzelf.
Stekelenburg was 53 jaar als freelancer aan de redactie van Studio Sport verbonden. Toch behoorde hij decennialang tot de vaste kern van het programma, ook als presentator. Dat dat werd gepikt door de ambitieuze haantjes op de redactie, had alles te maken met Stekelenburgs kwaliteiten en met zijn beminnelijke karakter. Vanuit de studio in Hilversum was hij actief tijdens de Olympische Spelen van 1968 in Mexico, van 1972 tot en met de Spelen van Tokio in 2021 was hij lijfelijk aanwezig bij dertien Zomerspelen, maar versloeg hij ook andere grote evenementen in het volleybal en tafeltennis en de Elfstedentocht van 1985.
Jan Stekelenburg was de tweelingbroer van Johan Stekelenburg, voorzitter van de vakbond FNV en later burgemeester van Tilburg, die in 2003 overleed. Zijn zonen Maarten en Jeroen Stekelenburg en Milan van Dongen erfden de liefde voor de sport van hun vader: als voetbaltrainer, NOS-verslaggever en verslaggever voor ESPN.
Nadat hij in 2002 met pensioen was gegaan als rector, bleef hij in dienst bij de NOS en werd hij in 2004 eindredacteur van De Avondetappe. Daarin speelde hij een zeer belangrijke rol op de achtergrond: hij zat voortdurend in het oor van presentator Mart Smeets. Hij was daarin streng maar flexibel: regelmatig liep het programma uit omdat Stekelenburg het wel lekker vond gaan en de Hilversumse wetten van het uitzendschema overtrad.
Stekelenburg kon tijdens De Avondetappe regelmatig worden aangetroffen in een rommelhok van het hotel waar de equipe verbleef, terwijl hij vrolijk fluitend achter de strijkplank stond om zijn gewassen kleding weer van een keurige plooi te voorzien.
Na de Spelen van Tokio kreeg Stekelenburg, die regelmatig in zijn huis in Zuid-Afrika verbleef, het bericht dat hij ongeneeslijk ziek was. Dat voorkwam dat de eeuwig jonge Jan Stekelenburg ook na zijn tachtigste gewoon was doorgegaan met zijn werkzaamheden.
Over de auteur
Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant en schrijver.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden