Allebei tegelijkertijd. In het verleden werd tijdens Ketikoti of Manspasi, Sranan voor emancipatie, vooral de vrijheid gevierd. Maar de afgelopen jaren is er meer ruimte voor bezinning; er wordt uitgebreider stilgestaan bij het mensonterende lot van tot slaaf gemaakten en vooral de uitwerking die de slavernij heeft op de nazaten in het huidige Suriname. Maar het is ook nog steeds een feestelijke dag, waarop alle Surinamers vrij hebben.
In dit jubileumjaar, 160 jaar nadat Nederlandse koloniale overheersers de afschaffing van de slavernij hadden aangekondigd en 150 na het feitelijke einde ervan, zijn er gedurende de hele zomer evenementen die met Ketikoti te maken hebben: lezingen, jongerendebatten en verschillende tentoonstellingen.
De festiviteiten op 1 juli beginnen traditioneel met een kerkdienst in de Grote Stadskerk in Paramaribo, waar ook al op 1 juli 1863 een feest ontstond. Dan volgt de officiële herdenkingsplechtigheid rond Kwaku, een bronzen beeld van een tot slaaf gemaakte die zijn ketenen breekt.
’s Middags vindt de ‘prodowaka’ plaats, een optocht in traditionele Afro-Surinaamse feestkledij door de binnenstad van Paramaribo, begeleid met livemuziek. Zaterdagavond is er op het centrale Onafhankelijkheidsplein een groot herdenkingsconcert met verschillende artiesten en bands.
Ketikoti is een feestelijke dag voor alle Surinamers, maar de meeste activiteiten worden georganiseerd en bezocht door het Afro-Surinaamse deel van de bevolking: mensen die afstammen van tot slaaf gemaakten en marrons, afstammelingen van tot slaaf gemaakten die in het binnenland eigen gemeenschappen hebben gesticht.
Op 5 juni was het 150 jaar geleden dat het eerste schip met contractarbeiders uit India aanmeerde in de haven van Paramaribo, de Lalla Rookh. De Indiërs kwamen als opvolgers van de tot slaaf gemaakten, omdat de plantage-eigenaren op zoek moesten naar nieuw personeel. Zij werden voor hun werk betaald, maar de omstandigheden waaronder ze moesten overleven waren hard. De hindoestaanse Surinamers staan elk jaar stil bij deze gebeurtenis. In oktober is het bovendien 170 jaar geleden dat de eerste Chinese immigranten in Suriname aankwamen en ook dan zijn er talloze festiviteiten.
Met het overkoepelende thema ‘Eenheid is kracht,’ doen de regering van president Chan Santokhi en het organisatiecomité hun best om ondanks de verschillende herdenkingsmomenten de eenheid van alle verschillende Surinaamse bevolkingsgroepen te benadrukken.
‘Nee’, zegt Siegmien Staphorst van het Nationaal Comité Slavernijverleden resoluut. ‘Deze festiviteiten hebben met de excuses niets te maken. Die festiviteiten zouden in elk jubileumjaar zo groot zijn.’
Het officiële standpunt van het comité is nog altijd dat de excuses op Surinaams grondgebied worden gemaakt door premier Rutte of koning Willem-Alexander. De Surinaamse regering houdt zich wat meer op de vlakte, al heeft minister van Buitenlandse Zaken Albert Ramdin dit voorjaar wel gezegd dat excuses in Suriname wenselijk zouden zijn.
Hoewel dat definitief van de baan lijkt, zijn de bilaterale verhoudingen goed. Er zijn de afgelopen maanden verschillende Nederlandse ministers naar Suriname gereisd om de wensen en verwachtingen voor dit herdenkingsjaar te peilen. Concrete beloften deden ze niet. Dit weekend is minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra bij de plechtigheden en festiviteiten aanwezig. Hij gaat ook in gesprek met president Santokhi. Afgezien van een persmoment zal Hoekstra voor zover bekend geen openbare toespraak houden.
De algemene Surinaamse houding met betrekking tot Nederland is er dezer dagen dus vooral een van nieuwsgierigheid naar wat er komt na de roemruchte komma van Rutte. Men vraagt zich af hoe de door Nederland aangekondigde miljoenen zullen worden besteed en wat Suriname daar uiteindelijk concreet mee opschiet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden