Om de balans te herstellen, is ongeveer 6 miljard euro nodig, schrijft de Commissie Sociaal Minimum in haar eerste rapport.
Huishoudens die rond het sociaal minimum leven, krijgen het financieel steeds zwaarder als de overheid niet ingrijpt. Hun besteedbare inkomen is te laag om van rond te komen, laat staan om mee te kunnen doen in de maatschappij.
Dat staat in het vandaag verschenen rapport Een zeker bestaan van de Commissie Sociaal Minimum. In de commissie zitten onder meer experts van het Nibud, het SCP en wetenschappers.
Vooral gezinnen met kinderen komen financieel niet uit met het sociaal minimum, concluderen zij. Een stel met één of meerdere kinderen komt ongeveer 200 euro tot 500 euro tekort per maand. Onder alleenstaande ouders zijn grote verschillen, waardoor de onderzoekers lastig kunnen vaststellen hoe groot de groep is die in de problemen zit.
Geldgebrek veroorzaakt onder meer stress, isolatie, mentale problemen en een verminderde gezondheid. "Dat zoveel mensen leven in armoede, kost de maatschappij ook veel", stelt voorzitter Godfried Engbersen namens de Commissie . "Mensen doen vaker een beroep op zorg, zitten in dure schuldsaneringstrajecten en kunnen daardoor niet genoeg bijdragen aan de samenleving." En dat is nog los van alle professionals die hen proberen te helpen.
De bedragen die ouders krijgen, bijvoorbeeld door de kinderbijslag, zijn te laag voor de minimaal noodzakelijke uitgaven, concludeert de commissie. Met name kinderen boven de twaalf jaar gaan gepaard met hogere kosten.
Kinderen zijn extra kwetsbaar als er te weinig geld binnenkomt in het gezin waarin ze opgroeien. Dat kan onder meer leiden tot slechtere schoolprestaties en onzekerheid.
Alleenstaanden of stellen zonder kinderen kunnen tot 200 euro tekort komen per maand. Het verschil tussen alleenstaanden en stellen is zo'n 100 euro per maand, in het nadeel van stellen.
Verder zijn mensen in de AOW beter uit dan mensen in de bijstand. De AOW ligt netto 200 euro hoger dan de bijstand. Bovendien zijn er voor ouderen vaker voordelige regelingen, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer.
Huishoudens hebben het meeste aan een verhoging van de bijstand en het minimumloon, blijkt uit een doorrekening van het CPB. Op dit moment is de bijstand vastgesteld op 70 procent van het minimumloon. De commissie oppert in plaats hiervan een inkomensnorm voor de minimaal noodzakelijke uitgaven, met daarnaast een flexbudget van bijvoorbeeld 6 procent.
Daarnaast wil de commissie dat de kinderbijslag of het kindgebonden budget omhoog gaat, vooral de bedragen voor oudere kinderen. Verder moet de overheid erop toezien dat mensen de ondersteuning krijgen waar ze recht op hebben, zoals toeslagen.
Een verhoging van de huurtoeslag kan ook helpen, maar de commissie denkt dat het minimumloon of de bijstand meer zekerheid biedt dan het toeslagensysteem. De regels moeten namelijk ook voorspelbaar en overzichtelijk zijn. Mensen die rondom het sociaal minimum leven, lopen nu aan tegen de wirwar van regelingen. Dat maakt een verandering van bijvoorbeeld de bijstand naar een betaalde baan extra spannend.
"Er zijn signalen dat de bestaanszekerheid in brede zin van een grote groep mensen in het geding is", schrijft de commissie. Dat komt onder meer door de kansenongelijkheid in het onderwijs, het tekort aan betaalbare woningen en de gezondheidsverschillen tussen armere en rijkere groepen mensen. De overheid is verantwoordelijk voor de bestaanszekerheid, staat in de Grondwet.
De Commissie Sociaal Minimum is vorig jaar opgericht naar aanleiding van een motie van Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt. Een zeker bestaan is het eerste rapport. In september volgt een tweede rapport over de systematiek van het sociaal minimum.
Source: Nu.nl economisch