Je hebt acteurs die na de toneelschool in de luwte aan hun carrière werken: ze beginnen met bescheiden rollen en door de jaren heen zie je ze langzaam tot wasdom komen. En je hebt ’Ntianu Stuger: een theaterkanon die meteen na haar afstuderen in 2021 een hoofdrol te pakken kreeg en sindsdien vrijwel onophoudelijk op het toneel staat. De Volkskrant riep haar in december uit tot een van de grootste acteertalenten van 2023. Deze zomer speelt ze de hoofdrol in Wildfire van Orkater, een grootschalige openluchtvoorstelling in het Amsterdamse Bostheater. Wat maakt Stuger zo geliefd bij regisseurs en publiek?
In Wildfire, geïnspireerd op Where the Wild Things Are van Maurice Sendak, speelt ze een kind dat zich niet begrepen voelt door haar omgeving en wegvlucht uit de realiteit. Regisseur Belle van Heerikhuizen zocht een actrice die innemend en ondoorgrondelijk was. ‘’Ntianu heeft tegelijkertijd iets sterks en iets reddeloos. Ik hou van die dualiteit. We zagen bij de rol aanvankelijk veel woede en drift voor ons, maar zij legde er meteen ook veel kwetsbaarheid in. Daarmee roept ze een soort zorginstinct in je op.’
Voor Stuger (25 jaar, opgegroeid in Zaandam) lag een toneelcarrière niet voor de hand. Ze hield van leren en had lang een studie geschiedenis of politicologie voor ogen. Op The Lion King na ging ze nooit naar het theater. Dat ze auditie deed voor de toneelschool (stiekem, haar ouders wisten van niets) verraste haar zelf ook. Achteraf denkt ze dat ze zich wilde afzetten tegen een duidelijk uitgestippelde toekomst, met veel baanperspectieven en zekerheid.
Op de toneelschool ontwikkelde ze een grote voorliefde voor repertoiretoneel. Een fascinatie die deels voortkwam uit verzet: ze wilde bewust wegblijven van het hokje ‘activistische acteur’ waar ze vanwege haar afkomst vaak automatisch in werd geplaatst, en laten zien dat ze niet alleen maar in geëngageerde stukken over racisme of seksisme kon spelen. ‘Inmiddels denk ik: ik ben een activistisch mens, dus waarom zou ik geen activistische acteur mogen zijn?’
Maar haar liefde voor klassiek repertoire is gebleven. Tijdens haar opleiding liep ze al stage in Tsjechovs Drie zusters. Afgelopen seizoen volgde met De kersentuin haar tweede Tsjechov. En bij regisseur Nina Spijkers speelde ze in Kasimir en Karoline van Ödön von Horváth, de voorstelling waarmee ze zichzelf na haar afstuderen in de kijker speelde. Ze maakte van Karoline een sprankelende en levenslustige jonge vrouw, die gaandeweg steeds meer desillusie toeliet.
Regisseur Nina Spijkers noemt haar ‘een bommetje energie met een onpeilbare onderlaag’. Ze vergelijkt haar met grote actrices als Carice van Houten en Elise Schaap: ‘Die kunnen ook zo’n luchtigheid in hun spel leggen, waarachter je altijd een zee van emotionele diepgang vermoedt. Op de toeschouwer heeft dat een haast magnetische werking.’ Ze noemt Stuger bovendien een opvallend ambachtelijk actrice. ‘Bij acteurs die net van de toneelschool komen lijkt eigenheid steeds vaker boven ambacht te staan. Maar met ’Ntianu heb je een actrice in huis met een geweldige tekstbehandeling en techniek; iemand die moeiteloos het derde balkon bereikt.’
Ook de Volkskrant roemde Stugers tekstbehandeling en schreef vorig jaar over haar rol Kassandra in de voorstelling Atropa van toneelschrijver Tom Lanoye: ‘Ze beleeft hoorbaar plezier aan Lanoyes volvette strofen, proeft ze aandachtig, kauwt erop en spuugt ze vrijpostig weer uit.’ Volgens Floor Houwink ten Cate, coregisseur van Atropa, trekt Stuger klassieke verhalen automatisch naar het nu. ‘De tragedie schrijft voor dat Kassandra aan het eind moet sterven, maar in dit stuk kiest ze ervoor om in leven te blijven. ’Ntianu laat Kassandra transformeren van een onderdrukte vrouw in een nieuwe leider.’ Het was een van de mooiste momenten van de voorstelling, vond Houwink ten Cate. ‘Het was een keiharde schakel die ze speelde, wat een enorme indruk maakte.’
Stuger speelde al bij grote gezelschappen als Toneelgroep Maastricht, Toneelschuur Producties en Theater Utrecht. In september 2024 treedt ze toe tot het vaste ensemble van Internationaal Theater Amsterdam (Ita), het grootste theatergezelschap van Nederland. Stuger: ‘Als freelancer kun je heel zorgvuldig zijn in de rollen die je kiest. Maar daardoor denk ik ook weleens: misschien kies ik alleen de dingen die me goed liggen. Dat is anders als ik straks bij een ensemble zit. Dat brengt me als acteur hopelijk weer op nieuwe plekken.’
Volgens Van Heerikhuizen komt Stuger het best tot haar recht in grote verhalen over grote emoties. ‘Je kunt haar zo het hele Griekse repertoire laten spelen. Bij Ita is straks in elk geval haar podium groot.’ Al hoopt Houwink ten Cate dat ze ook de ruimte krijgt om eigen werk te maken: ‘Ze is behalve een goed actrice ook een gouden maker in de dop. Ik hoop dat ze daar niet helemaal wordt opgeslokt door het ensemblewerk en mogelijkheden krijgt om te ontdekken wie ze is als maker en wat ze zelf wil vertellen.’
Tot die tijd is ze behoorlijk volgeboekt. Komend seizoen speelt ze in grote producties van Theater Utrecht en (als gastactrice) bij Ita, en maakt ze nog een andere voorstelling bij Orkater. ‘Ja, ik werk hard, te hard misschien, maar ik zou geen project kunnen afzeggen. Als mensen me vroeger waarschuwden voor een burn-out, grapte ik altijd: Steenbokken krijgen geen burn-out. Wij hebben Excelsheets, planningen en lijstjes. Maar ik moet eerlijk zijn, in de weken dat ik overdagWildfire repeteerde en ’s avonds in De kersentuin speelde, was het op een gegeven moment wel even huilen. Voor het eerst dacht ik: oppassen.’
Investeren in een acteercarrière vraagt ook om opofferingen. ‘Als ik minder zou werken, zou ik meer betrokken kunnen zijn bij mijn familie, vaker met ze meegaan naar Suriname. Dat steekt soms. Maar het lijkt alsof dit mijn moment is. Ik ben 25, ik heb het gevoel dat ik er nu eerst even vol voor moet gaan, zodat ik er daarna de vruchten van kan plukken.’
Dan, stellig: ‘Maar een sociaal leven is ook belangrijk. Om een goede acteur te zijn moet je ook feesten, lachen en verliefd worden.’ Ze weigert te geloven in de ‘mythe van de gekwelde kunstenaar’, het idee dat goede kunst alleen uit lijden kan voortkomen. Acteermethodes die uitgaan van innerlijke pijn en trauma’s zijn dan ook niet aan haar besteed. ‘Ook vanuit geluk kun je het drama opzoeken. Als ik blij ben, ben ik per definitie een betere speler.’
En blij, dat is ze. ‘Mijn ouders vragen vaak: werk je niet te hard? Ik hoop heel erg dat ze zien dat het goed met me gaat.’
Wildfire door het Bostheater, naar Maurice Sendak. Bewerking Nina Polak. Regie Belle van Heerikhuizen. Première 6/7 in het Amsterdamse Bos.
De zomerprogrammering van het Amsterdamse Bostheater heeft dit jaar extra nadruk op muziek en zang. Behalve Wildfire van Orkater (‘anarchistisch totaaltheater met meer muziek dan woorden’) speelt BonteHond de muzikale familievoorstelling SingCity, over een dorp waar alleen maar wordt ‘gezongen, geneuried, gekwinkeleerd’. Daarnaast geven onder anderen Maan, Diggy Dex en de Britse rockband Kula Shaker een buitenconcert. Het seizoen wordt afgesloten met The Legends We’ve Lost, een heuse meezinghommage aan muzikale grootheden die ons zijn ontvallen. Dit alles in de zomerse buitenlucht.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden