De Russische luchtmacht, die sinds de invasie nooit het Oekraïense luchtruim wist te veroveren, laat zich de laatste weken steeds meer zien op het slagveld in het zuiden. Vanaf een vliegveld bij het bezette Berdjansk stijgen regelmatig aanvalshelikopters op om de Oekraïense eenheden te bestoken die in de regio Zaporizja proberen door te stoten.
Een van die toestellen is tank killer Ka-52, die is bewapend met een arsenaal aan antitankraketten en een snelvuurkanon. Zoals de Vikhr-raket, waarmee tanks en pantserwagens tot op 10 kilometer afstand kunnen worden vernietigd.
Een modernere raket, de Lumr met een bereik van 15 kilometer, biedt de piloten de kans om op nog grotere afstand te opereren. De Ka-52 ‘Alligator’ is hierdoor minder kwetsbaar voor Oekraïense soldaten die bewapend zijn met luchtdoelraketten, zoals de gevaarlijke Amerikaanse Stinger-raket.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim twintig jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Op video na video die het ministerie van Defensie in Moskou naar buiten heeft gebracht sinds het Oekraïense leger begin juni het tegenoffensief begon, is te zien hoe de Ka-52 antitankraketten op tanks en pantserwagens afvuurt. De helikopterbemanning houdt de laser secondenlang gericht op het doelwit om de antitankraket naar het pantsermaterieel te begeleiden, waarna de raket inslaat. Bij een van de aanvallen werd een pantserwagen volop getroffen, maar probeerden de soldaten nog door te rijden.
#Ka52 Attack Helicopter
Kamov Ka-52 Alligator is a multi-role all-weather attack helicopter, capable operating in daytime & at night. Ka-52 is actually an upgraded two-seater version of Ka-50 designed & developed by Kamov Design Bureau.
Full review here: https://t.co/Yl2dT2qBAG pic.twitter.com/sYMP67gtzM
De succesvolle Russische aanvallen, waarbij ook westerse Leopard-tanks en Bradley-gevechtsvoertuigen werden uitgeschakeld, laten zien dat Oekraïne een groot probleem heeft. En dat probleem, de Ka-52, moet zo snel mogelijk geneutraliseerd worden, wil het tegenoffensief een kans van slagen hebben. De onverwacht goede prestaties van de gevechtshelikopter, ooit ontwikkeld om vijandelijk pantsermaterieel te vernietigen, hebben niet alleen Oekraïne, maar ook het Westen verrast.
Het Oekraïense leger heeft tot nu toe slechts op kleine schaal westers pantsermaterieel ingezet dat het grote verschil zal moeten maken bij het offensief. Maar wat als de grote aanval straks wordt ingezet en honderden Leopard- en Challenger-tanks, en Bradley- en Stryker-pantservoertuigen door de Russische linies proberen te breken? Hoeveel zullen er dan worden uitgeschakeld door de Ka-52, in Rusland ook wel de ‘vliegende tank’ genoemd?
De Verenigde Staten besloten dinsdag 55 extra Bradleys en Strykers naar Oekraïne te sturen, deels om het verloren materieel te vervangen. Deze steun is onderdeel van een nieuw wapenpakket van 500 miljoen dollar, waardoor de totale Amerikaanse militaire steun uitkomt op 40 miljard dollar. Ook proberen de VS, samen met Nederland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk, zo snel mogelijk de Oekraïense luchtverdediging bij de gevechtseenheden aan het front op te krikken. Want de ongestoorde inzet van de Ka-52’s laat zien dat dit nog een groot probleem is.
To date, the Russian Army has lost at least 37 of its latest Ka-52 attack helicopters in Ukraine.
This amounts to a loss of more than 25 percent, but the actual scale may be higher. pic.twitter.com/YPJ1ucmHPA
Oekraïne beschikt nu over effectieve luchtverdedigingssystemen, zoals de S-300 van Sovjet-makelij en het Amerikaanse Patriot, die worden gebruikt om onder meer vliegtuigen en raketten van grote afstand neer te halen. Wat nu echter mist aan de frontlinie zijn luchtverdedigingssystemen voor de korte- en middellange afstand, om onder andere laagvliegende toestellen als helikopters te bestrijden.
Nederland en de drie andere landen besloten half juni in actie te komen, nadat de operaties van de Ka-52’s naar buiten waren gebracht. Oekraïne krijgt nu honderden raketten en lanceersystemen. De leverantie werd direct gestart en moet in een paar weken zijn afgerond. ‘Dit moet ervoor zorgen dat operaties in het kader van het tegenoffensief een succes worden’, aldus de vier landen in een verklaring.
Volgens sommige berichten zal Oekraïne Sovjet-wapentuig krijgen, zoals de Strela, waarmee helikopters tot op 5 kilometer afstand kunnen worden neergehaald. Wagner-strijders gebruikten het Strela-korteafstandssysteem in het weekeinde bij hun opstand om Russische Ka-52’s af te schrikken. De Ka-52 mag dan nu succesvol zijn maar maar dat wil niet zeggen dat het toestel, dat veel wordt vergeleken met de Amerikaanse Apache-gevechtshelikopter, onkwetsbaar is.
Russian helicopters and new revetments are visible in recent satellite imagery of Russian-occupied Berdyansk airport. pic.twitter.com/uK7WptzZKY
Vóór de invasie beschikten de Russen over ongeveer 120 toestellen. Volgens de Oryx-site, die het verlies van Russisch militair materieel nauwgezet in kaart brengt, zijn er tot nu toe 37 van de kostbare gevechtshelikopters verloren gegaan. Geschat wordt dat een Ka-52 per stuk 13 miljoen dollar kost. De Oekraïners wisten Ka-52’s neer te halen met onder andere westerse luchtdoelraketten.
Volgens het Oekraïense leger is de helikopter ook kwetsbaar voor mitrailleurvuur. In een rapport vorig jaar wees het ministerie van Defensie erop dat de bepantsering van de helikopter makkelijk doorboord kan worden. ‘In de praktijk is gebleken dat de Ka-52 buiten gevecht kan worden gesteld met een 7.62mm-machinegeweer’, aldus het rapport.
De Russische luchtmacht is na de Amerikaanse in grootte de tweede van de wereld. Moskou geeft geen actuele cijfers maar volgens de World Directory of Modern Military Aircraft beschikken de Russen nu over 3.652 toestellen. Het gaat hier onder andere om gevechtsvliegtuigen, bommenwerpers, helikopters, transportvliegtuigen en tank-en lesvliegtuigen. De helikoptervloot bestaat uit 1.430 toestellen. Volgens het Oryx-blog hebben de Russen in de Oekraïne-oorlog 97 helikopters en 83 vliegtuigen verloren.
Het Russische leger is al weken apetrots op het functioneren van de gevechtshelikopter. Maar dat kan snel omslaan als het Oekraïense leger met de nieuwe korteafstandsraketten de ene na de andere Ka-52 uit de lucht weet te schieten. Dan zal ook duidelijk moeten worden of de Russische luchtmacht, die het afgelopen jaar de operaties boven Oekraïne beperkte uit vrees voor het S-300-systeem, in het zuiden nog meer risico’s zal nemen om het Oekraïense tegenoffensief te stoppen.
The Ministry of Defense of the Russian Federation published a video of the flight of the Ka-52 helicopter, during which the Alligator crew destroys the fortifications of the Armed Forces of Ukraine. pic.twitter.com/8noFCdWeWM
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden