Automobilisten die zaterdag hun tank volgooien, zullen aan de pomp merken dat benzine en diesel plotseling weer flink duurder zijn. Op 1 juli vervalt namelijk een deel van de accijnsverlaging die het kabinet vorig jaar invoerde na de Russische inval in Oekraïne. Hoewel de energieprijzen al aan het stijgen waren, stuwde de oorlog ze tot recordhoogte.
Dat gebeurde overal in Europa, maar nergens waren de benzineprijzen vorig jaar zo hoog als in Nederland, vooral vanwege de fikse accijnzen. De prijzen liepen vorig voorjaar op tot 2,50 euro per liter. Ook al ging het om adviesprijzen en rekenen veel pomphouders 10 tot 20 cent minder, afrekenen leidde tot veel gemopper. Om de koopkracht van burgers enigszins te sparen, verlaagde het kabinet zowel de accijns als de btw op energie.
Ruim een jaar later is de energiemarkt tot rust gekomen en zijn de olie- en gasprijzen gedaald, net als de prijzen aan de pomp. Reden voor het kabinet de tijdelijke accijnsverlaging terug te draaien.
De heffing voor benzine gaat vanaf 1 juli met 13,8 cent omhoog, die voor diesel bijna 10 cent. Ook de accijns voor lpg stijgt, met ruim 3 cent per liter. Netto is het bedrag hoger, berekende het consumentencollecetief United Consumers: 16,7 cent voor een liter benzine en 12 cent voor diesel. Een volle tank kost daardoor ongeveer 6 tot 10 euro extra, waardoor veel automobilisten hun tank vrijdag vermoedelijk nog even zullen volgooien tegen het gunstiger tarief.
Zo’n accijnsverandering betekent ook alle hens aan dek voor pomphouders en brandstofleveranciers. Zij moeten immers hun voorraadtanks ook zo vol mogelijk hebben om zoveel mogelijk klanten te kunnen bedienen. Is dat gelukt?
‘We hebben geen signalen ontvangen van het tegendeel’, zegt Tim Schoenmakers, woordvoerder van Beta, de belangenvereniging van tankstations. De prijsverhoging van nu is trouwens minder spannend dan de verlaging van een jaar geleden. Ook toen was er een hausse aan bezoekers van tankstations, maar dan op de dag dat de belasting omlaagging. ‘Een jaar geleden was de aanvoer van diesel een issue’, zegt Schoenmakers. Door de oorlog en westerse sancties was de aanvoer van dieselolie uit Rusland problematisch, waardoor tekorten dreigden. Dat is niet gebeurd, maar het was wel even spannend of alle tanks op tijd gevuld konden worden. En dan waren er ook nog lage waterstanden, die het transport van diesel per schip bemoeilijkten.
Nu heeft de keten zich aangepast, zegt Schoenmakers. Het enig merkbare knelpunt is een tekort aan chauffeurs van tankauto’s. ‘Maar er zijn wel vaker aanpassingen van de accijns en de logistiek daaromheen is redelijk goed te voorspellen.’
Beta verwacht geen problemen met rijen wachtende automobilisten bij de pomp. Dat gebeurt ook maar zelden rond 1 januari, in jaren waarin de accijns wordt verhoogd. Mogelijk zullen ook niet alle pomphouders de hogere prijs meteen doorberekenen aan hun klanten. ‘Misschien zal de benzine niet overal 20 cent duurder zijn’, zegt hij. ‘Je kunt als pomphouder ook kiezen voor klantenbinding door de prijs nog even lager te houden.’
De belangenvereniging is niet content met de accijnsverhoging. Met name pomphouders langs de grensstreek krijgen het weer zwaarder. Nederlandse brandstof zal vanaf zaterdag weer flink duurder zijn dan in Duitsland en België, waardoor veel inwoners van de grensstreek zullen uitwijken. ‘We pleiten al jaren voor meer onderlinge afstemming. Het blijft gek dat Europa van alles harmoniseert tussen lidstaten, terwijl dat niet gebeurt bij zoiets cruciaals als accijns.’
Want je raakt niet alleen pomphouders, vindt Beta, ook andere ondernemers worden getroffen. ‘Veel consumenten doen ook meteen even hun boodschappen over de grens, waardoor supermarkten hier omzet mislopen’, stelt Schoenmakers.
Zaterdag herleeft voor gebruikers van fossiele brandstoffen dus de oude situatie. Liefst zou Schoenmakers er niet te veel aandacht aan besteden. ‘Hard roepen dat benzine goedkoper is in Duitsland, is immers ook weer reclame.’
Een kleinere groep automobilisten ziet wel een voordeel bij dit nadeel: elektrisch rijden wordt door de prijsverhoging relatief weer wat goedkoper.
Het tankstation van Tanoil staat onder prijsbewuste inwoners bekend als het goedkoopste van Lelystad. Op woensdagmiddag staan de auto’s al in de rij, maar dat is daar niet ongebruikelijk. De teller staat nu op 1,73 euro per liter en de aanstaande verhoging van de benzineprijs houdt ook daar klanten in de greep. Eén man is al jerrycans aan het vullen. ‘We worden allemaal genaaid.’
‘Ik denk dat we allemaal dezelfde stress hebben. Ik wilde de drukte voor zijn, maar zo te zien is dat niet helemaal gelukt. Dennis mag altijd zelf tanken als hij mee is, en anders zijn broertje. Het gaat weleens mis en dan ligt de benzine overal. Ik moet Dennis drie keer per week naar de andere kant van Lelystad brengen, omdat hij naar speciaal onderwijs gaat. Hij en zijn broertje moeten overal naartoe, naar zwemles en naar vriendjes, ik kan niet zonder auto. Ik heb zelf een aangeboren hartafwijking, dus ik kan ze niet op de fiets meenemen. Maar de auto begint wel te duur te worden en ik overweeg of ik niet een scootertje moet nemen. Dat is goedkoper. En sneller dan mijn scootmobiel. Dan moet je écht de tijd hebben.’
‘Belachelijk, die prijzen. Onze overheid moet echt oplazeren. Ik ga nu de auto nog even volgooien voordat ik naar Zeeland rijd. Normaal gebruik ik de auto heel weinig. Ik woon hier in Lelystad dus ik pak altijd de fiets om boodschappen te halen. Nu ga ik veertien dagen naar de camping waar mijn vrouw en ik ruim dertig jaar kwamen. Bij een kerkje in Westkapelle heb ik haar as zes jaar geleden uitgestrooid en nu ga ik elk jaar zelf naar die camping. Het is een reis met een missie. Er zitten daar veel herinneringen en die moet ik toch in leven houden.’
‘Ik werk op Schiphol en dat vind ik geweldig. De drukte vooral. Maar ik draai vaak nachtdiensten en dan kan ik moeilijk de trein pakken. Ik neem dus altijd de auto en ik krijg gelukkig een kilometervergoeding. Ik moet zeker twee keer in de week tanken. Ik woon hier in de buurt, maar tank ook vaak ergens anders. Van elk tankstation heb ik wel een kortingskaart, dat scheelt toch een paar cent op de liter. Ik let daar echt op. Niks wordt meer goedkoper tegenwoordig. Ik denk dat ik, als ik vrijdagnacht naar Schiphol rijd, nog even ga tanken. Voor de klok 12 slaat.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden