Een balanceeract leek het, een evenwichtsoefening waarbij Chris Jansen twee rollen speelde. Die van het Almeerse PVV-raadslid dat uitermate kritisch is over islam en migratie. En die van een man die dolgraag provinciebestuurder wil worden.
Het decor: een raadsvergadering vorige maand, waar de huisvesting van statushouders op de agenda stond. De PVV onderhandelde op dat moment al met BBB, VVD, ChristenUnie en SGP over het provinciebestuur. Jansen begon zijn bijdrage door te benadrukken dat hij ‘de opvatting van de PVV’ bracht, en niet ‘de persoonlijke opvatting van meneer Jansen’. Vervolgens betoogde hij dat ‘wat de PVV betreft Almeerders in alle gevallen vóór statushouders zouden moeten gaan als het gaat om de verdeling van woonruimte’.
Hassan Buyatui, fractievoorzitter van Denk in Almere, verbaasde zich erover. ‘Je moet niet publiekelijk afstand nemen van je partij om zo de kansen te vergroten om bestuurder te worden’, zegt hij. ‘Hoe geloofwaardig ben je dan?’
Over de auteur
Rik Kuiper is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland. Hij maakt graag grote reportages en reconstructies, zoals Liefdesbrieven van een kampbeul.
Donderdag wordt de 56-jarige Jansen geïnstalleerd als gedeputeerde in Flevoland. Dat de PVV juist hem naar voren schuift, is geen verrassing. Jansen is een trouwe partijtijger. In 2010 maakte hij zijn opwachting in de gemeenteraad, sinds 2011 bezet hij ook een zetel in de Provinciale Staten van Flevoland. Beide functies gaf hij even op voor een uitstapje naar de Tweede Kamer.
Mensen die hem kennen, zien een vriendelijke man met stevige standpunten over asiel en migratie. ‘Hij is een hardliner’, zegt Marcel Beijer, die voor Almere Deze Week een podcast maakt over de plaatselijke politiek. ‘Maar ook een buitengewoon goed raadslid, die zijn oor te luisteren legt bij de inwoners.’
Op 11 mei had @raadvanalmere een consultatie over plan van aanpak huisvesting statushouders. @ChrisJansen_PVV vond het nodig om te melden dat zijn persoonlijke mening afwijkt van de inbreng van de @PVValmere. Waarom deed hij dat? Voor de functie gedeputeerde, provincie Flevoland? pic.twitter.com/02hYr67Vr5
Anderen prijzen hem om zijn werklust en zijn dossierkennis. ‘Hij is een gedegen politicus’, zegt Jan Dirk Pruim, jarenlang griffier in Almere. ‘Hij staat voor zijn standpunten en is niet makkelijk van zijn à propos te brengen.’ Minder lovend is Frits Huis, die jarenlang raadslid en wethouder was namens Leefbaar Almere. ‘Chris heeft twee gezichten: hij kan heel aimabel zijn, maar als het woord ‘islam’ valt, verstart hij. Dat je denkt: wat is dit?’
Huis herinnert zich dat Wilders in 2014 in opspraak raakte vanwege zijn uitspraken over ‘minder Marokkanen’. De gehele PVV-fractie in Almere distantieerde zich daarvan, op één raadslid na. Dat was Chris Jansen. ‘Hij is een totale discipel van Wilders’, zegt Huis.
Tekenend is dat Jansen nog altijd geen afstand neemt, ook niet nu Wilders naar aanleiding van deze uitspraken veroordeeld is voor groepsbelediging. Vorige maand, toen hij in de podcast van Marcel Beijer de stelling ‘Minder, minder, minder’ kreeg voorgelegd, hoefde Jansen niet lang na te denken over zijn antwoord: ‘Ja.’
Jansen wil dolgraag besturen, weten ze in Flevoland. Zo memoreert Frits Huis dat de PVV in 2014 graag wilde meepraten over de vorming van een college. Jansen zou wethouder worden. ‘Maar ik wilde onder geen voorwaarde met de PVV samenwerken’, zegt Huis.
Vier jaar later leek Jansen dan toch de eerste PVV-wethouder van Nederland te worden, in Den Helder. De beoogde coalitie ging op het laatste moment niet door. ‘Het is jammer voor mezelf, voor de PVV en voor de inwoners van Den Helder’, zei Jansen tegen Omroep Flevoland.
‘Hij wil carrière maken in de politiek’, zegt Marcel Beijer. ‘Het gonsde al langer dat hij gedeputeerde zou worden als de PVV mocht meebesturen.’ Volgens de journalist doet in de wandelgangen ook het gerucht de ronde dat Jansen na het vertrek van Franc Weerwind een gooi deed naar het burgemeesterschap van Almere.
Gaat hij slagen als gedeputeerde? Oud-griffier Dirk Jan Pruim denkt dat Jansen ‘alles in zich heeft’ om een goede gedeputeerde te worden. ‘Ik zie hem geen uitglijders maken.’
Daar sluit Marcel Beijer zich bij aan, al ziet hij ook risico’s. ‘Ik ben benieuwd hoe hij zich opstelt wanneer hij als gedeputeerde een standpunt moet verdedigen dat tegen de principes van de PVV ingaat.’ En dat kan best gebeuren, want veel lijkt de partij van Wilders tijdens de onderhandelingen niet te hebben binnengehaald. ‘Ik kom weinig van de PVV tegen in het coalitieakkoord’, zegt Beijer.
Het is ook Frits Huis opgevallen. ‘De prioriteit van de PVV lag altijd bij de islam en de statushouders. En ze gingen iets doen aan die vreselijke achterkamertjespolitiek. Maar hij heeft alles overboord gegooid om gedeputeerde te kunnen worden. Jansen is ras-opportunist. Hij verloochent zichzelf.’
Meer verbale lenigheid lijkt de komende jaren niet uitgesloten. Vorige week kregen toehoorders al een voorproefje tijdens een vergadering van de Provinciale Staten, waar Jansen benadrukte een gedeputeerde ‘voor alle Flevolanders’ te willen zijn. ‘En die uitspraken uit het verleden? Die zijn gedaan als grootste oppositieleider in de Provinciale Staten. Niet als gedeputeerde. Dus neem ik er afstand van? Nee, dat zijn uitspraken in een andere hoedanigheid.’
Waarom hij zich in 2009 bij de PVV meldde? Omdat hij ‘het belachelijk vond dat er groeperingen waren die Geert Wilders wilden vervolgen om zijn uitspraken’, zo liet hij ooit weten. ‘Volgens mij bestaat er in dit land vrijheid van meningsuiting. Maar wijkt die mening af, dan geldt dat kennelijk niet.’
‘Ik ben een kind van de jaren zestig, maar mijn ouders waren geen hippies’, zei Jansen tijdens zijn maidenspeech in de Tweede Kamer. ‘Gelukkig maar. Anders had ik hier nu misschien wel namens een andere partij een pleidooi gehouden om heel Nederland legaal aan de harddrugs te krijgen.’
Over het werk in Tweede Kamer: ‘Daar zit je met de beste debaters, maar ook met mensen die het hele grote plaatje zien. Als je dat vergelijkt met Almere of met Flevoland, dan zit je wel een paar stappen hoger.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden