Het Centraal Planbureau (CPB) heeft tot taak met ingenieuze modellen de effecten van beleidsvoorstellen door te rekenen. Wat betekenen die voor bijvoorbeeld de groei, de werkgelegenheid, de inflatie en de handel? Dat is uiterst consciëntieus werk dat in volstrekte objectiviteit moet worden gedaan.
Maar Pieter Hasekamp, de huidige baas van het CPB, laat zich niet in dat keurslijf duwen. In de zogenoemde EW Economie Lezing keerde hij zich maandag in de Rode Hoed tegen ‘consuminderen’ en ‘kennismigratie’ en keek hij met nostalgie terug naar de jaren van ‘rust, reinheid en regelmaat’ toen Lubbers en Kok over het land regeerden.
Deze standpunten zijn koren op de molen van de lezers van het blad dat de lezing organiseerde. Ze zijn echter niet gebaseerd op cijfers, maar op psychologie van de koude grond. De oproep tot consuminderen sabelt hij neer als kaboutersocialisme, omdat het ingaat tegen de behoefte van de mens zichzelf continu te verbeteren. Niet van boven opgelegde verduurzaming is de oplossing voor klimaatverandering, maar innovatie. De overheid moet zogezegd geen plastic patatbakjes uitbannen, maar wachten tot een heldere geest een goed alternatief heeft bedacht, bijvoorbeeld een bakje dat na het weggooien meteen samen met de resterende inhoud door duiven en meeuwen wordt verorberd.
En er moet als oplossing voor de personeelsschaarste niet gekozen worden voor meer handjes in de zorg, het onderwijs, de horeca, ict of de politie, maar voor productiviteitsverhoging. Kennismigranten verhogen juist de druk op de huizenmarkt en collectieve voorzieningen.
Het zijn tamelijk radicale, bijna trumpiaanse standpunten. Innovatie en productiviteitsverhoging werken pas op lange termijn, terwijl op korte termijn iets aan klimaatverandering moet worden gedaan om te redden wat er nog te redden valt. Als Schiphol en Tata de wacht niet aangezegd krijgen dan duurt het nog decennia langer voordat er daadwerkelijk iets verandert.
Het tekort aan personeel is zo schrijnend dat er in Zeeland geen tandarts meer is te vinden, beursfondsen uitwijken naar accountants in Portugal en restaurants Oekraïense vluchtelingen in dienst nemen die nog geen woord Nederlands spreken. Als het zo doorgaat, zal Geert Wilders nog voor 2025 illegale asielzoekers omarmen omdat hij geen lijfwachten meer kan krijgen in Nederland.
De dienstensamenleving zit anders in elkaar dan de industriële economie. Het is niet zo gemakkelijk de productiviteit van verpleegkundigen of docenten te verhogen zonder het omgekeerde effect te bewerkstelligen: burn-outs als gevolg van overbelasting. ChatGPT is een mooie innovatie en helpt bij het stellen van een diagnose, maar zal het huisartsenbezoek niet doen afnemen. En voorlopig zal er ook geen robotje zijn dat ter plekke zonnepanelen aflevert en feilloos op ieder dak schroeft.
Pieter Hasekamp mag en petit comité best met zijn meningen schermen, maar en public zou hij zich gedeisd moeten houden zoals een rechter tijdens het Marengo-proces of een scheidsrechter voor het begin van Ajax-Feyenoord.
Nu wekt hij de schijn zich warm te lopen als mogelijke opvolger van Mark Rutte. Want daar wordt nog naarstig een kandidaat voor gezocht.
Source: Volkskrant